گروه سیاسی: نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق فردا وارد ایران می‌شود. این خبر را روز گذشته علی الموسوی، مشاور اطلاع‌رسانی دولت مالکی اعلام کرد. براساس آنچه از الموسوی نقل شده مالکی در راس یک هیات عالیرتبه برای مذاکره پیرامون برخی موضوعات اقتصادی به ایران میآید. با این حال دیروز برخی رسانه‌های عراق، موضوع سوریه را هم به مسائل اقتصادی مورد مذاکره میان مالکی و مقامات ایران افزودند. موضوع سوریه را شاکر الدراجی از رهبران ائتلاف دولت قانون اعلام کرد. او گفت سفر مالکی به ایران برای رایزنی درباره مشکلات مرزی و همچنین موضوع سوریه است. براساس آنچه فارس نقل کرده، وی تاکید کرد: پرونده سیاسی که مالکی با خود به ایران خواهد برد، مهم‌ترین موضوع این سفر است. این پرونده مربوط به اوضاع سوریه و تاثیر این تحولات بر عراق، ایران و منطقه است. دراجی تاکید کرد: در این سفر مشکلات عراق با ایران از جمله نوار مرزی میان 2 کشور و موضوع آب‌ها بررسی خواهد شد. این سفر همچنین دارای بعد اقتصادی نیز خواهد بود. فعالسازی نقش اقتصادی میان 2 کشور، نیاز عراق به برق بیشتر به‌رغم وجود روند برق‌رسانی ایران به عراق و نیز ورود شرکت‌های سرمایه‌گذاری ایرانی به عراق از جمله مسائل اقتصادی مطرح در این سفر خواهد بود.
چند موضوع مهم درباره سفر مالکی
بررسی برخی مناسبات و توافقات اقتصادی در هر سفر دیپلماتیک یک موضوع بدیهی به حساب میآید. در کنار این موضوع، اینکه نوری مالکی درباره سوریه به دنبال رایزنی‌های بیشتر با ایران باشد هم یک امر قریب به یقین است و قاعدتا پس از برگزاری نشست سران اتحادیه عرب در بغداد، می‌تواند مورد رایزنی‌های بیشتر ایران و عراق باشد. پس این 2 موضوع در واقع موضوعات قابل پیش‌بینی درباره سفر مالکی به تهران است اما طرح چه موضوعات مهم دیگری در مذاکرات نخست‌وزیر عراق با مقامات ایران قابل حدس است؟
به گزارش «وطن‌امروز»، می‌توان سفر مالکی به ایران را از زاویه تحولات کلان منطقه‌ای ارزیابی کرد. برخی نکات مهم این سفر را می‌توان به صورت زیر بیان کرد:
1- توطئه اردوغانی:
روز گذشته رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه در دیدار با طارق هاشمی، معاون اول فراری رئیس‌جمهور عراق بشدت به نوری مالکی حمله کرد. اردوغان در این دیدار نوری مالکی همتای عراقی خود را به شعله‌ور کردن آتش تنش‌های طایفه‌ای میان شیعیان، سنی‌ها و کردها در عراق متهم کرد. این اظهارنظر اردوغان که از آن بوی راه انداختن یک فتنه طایفه‌ای در عراق به مشام می‌رسد؛ درحالی است که روز گذشته بلافاصله پس از این اظهارات خطرناک پایگاه خبری نهرین‌نت، فاش کرد اردوغان بزودی عازم قطر است تا به رایزنی‌ها درباره ایجاد یک نزاع مذهبی در عراق، شبیه آنچه در سوریه رخ داد؛ بپردازد. ورود اردوغان به موضوع عراق در حالی است که اجتماع گروه‌های مسلح مخالف دولت سوریه نیز در ترکیه مستقر است و اردوغان به صورت مستقیم در امور مربوط به سوريه در حال تصمیم‌سازی است. در این شرایط تلاش مثلث عربستان، قطر و ترکیه برای ایجاد یک جبهه بحران دیگر در منطقه و این‌بار علیه دولت عراق به خوبی تعامل آنان را نشان می‌دهد.
نوری مالکی که روند انتخاب او به عنوان نخست‌وزیر، باعث شد مقامات آمریکایی صراحتا به نفوذ بی‌رقیب ایران در عراق اعتراف کنند؛ به احتمال فراوان فردا وارد ایران می‌شود تا در این‌باره با مقامات ایرانی به رایزنی بپردازد. مالکی به خوبی دریافته که حضور بارزانی و هاشمی در ترکیه آن هم پس از اظهارات جدایی‌طلبانه بارزانی دارای چه تبعاتی برای این کشور است. تلاش برای ایجاد ائتلاف کردی- سنی علیه دولت عراق با اتصال به مثلث عربستان، قطر و ترکیه می‌تواند نوعی تنش را در عراق ایجاد کند. به احتمال زیاد مالکی به دنبال کمک ایران برای عقیم گذاشتن این توطئه است. مناسبات ایران با جلال طالبانی می‌تواند از یکسو موجب سستي ائتلاف کردی- سنی شود و از سوی دیگر می‌تواند اکراد را نسبت به عواقب اقداماتشان باخبر کند. از سوی دیگر ترکیه سال‌هاست که با مبارزان پ‌ک‌ک در جنگ است. توافقات ایران با ترکیه در موضوع همکاری‌های امنیتی می‌تواند در این موضوع کارگشا باشد. تقویت این همکاری‌های امنیتی، باعث ترغیب ترکیه به سمت جلب رضایت ایران خواهد رفت.
2- تضمین امنیت عراق در مقابل توطئه‌ها:
روز پنجشنبه بار دیگر انفجارهایی در عراق صورت گرفت، انفجارهایی که نشان‌دهنده یک هشدار به دولت عراق است. به اعتقاد برخی کارشناسان می‌توان نوعی ارتباط میان این انفجارها با توطئه جدید اردوغان علیه عراق یافت. مالکی در سفر به تهران می‌تواند به دنبال توافقات امنیتی جهت تقویت امنیت در عراق باشد. تقویت مناسبات امنیتی ایران و عراق از سوی دیگر می‌تواند مانع شکل‌گیری توطئه‌های موردنظر ائتلاف ضدمقاومت در منطقه شود. ضمن اینکه می‌تواند شکل‌گیری یک آشوب دیگر همانند آشوب سوریه را در عراق غیر‌ممکن کند.
3- میزبانی مذاکرات ایران و 1+5:
تاکید ایران بر میزبانی بغداد در مذاکرات 1+5 در راستای تقویت دولت نوری مالکی هم می‌تواند ارزیابی شود. مالکی پس از آنکه توانست نشست سران اتحادیه عرب را در بغداد برگزار کند، تا حدودی اعتبار داخلی و بین‌المللی خود را ارتقا داد. ارتقای وجهه مالکی البته به سود منافع ایران در منطقه به حساب خواهد آمد ضمن اینکه می‌تواند پس از سال‌ها، ملت عراق را در معادلات منطقه‌ای اثربخش نشان دهد. میزبانی مذاکرات ایران و 1+5 نیز می‌تواند بر ارتقای این وجهه بین‌المللی بیفزاید. مالکی در سفر به تهران می‌تواند پیرامون چگونگی این میزبانی با مقامات ایران به رایزنی بپردازد. البته در کنار این موضوع، مباحث امنیتی هم قطعا قابل طرح است. اردوغان پس از آنکه ایران میزبانی یک دور مذاکرات با 1+5 را به ترکیه داد و با توافق میزبانی بغداد به اعتباربخشی به عراق در منطقه و جهان پرداخت به دنبال مقابله با افزایش ارتقای بغداد است. افزایش جایگاه منطقه‌ای و جهانی بغداد، نوعی تضعیف مثلث عربستان، قطر و ترکیه است و در مقابل جایگاه ایران را در منطقه ارتقا می‌دهد. بغداد اینک می‌تواند به عنوان بازیگری به رسمیت شناخته شود که قادر به نقش‌آفرینی در مسائل منطقه است و یکی از این مسائل منطقه‌ای نیز موضوع سوریه است.
پس از برگزاری نشست اتحادیه عرب در بغداد، ورود مالکی به موضوع سوریه می‌تواند به عنوان یک محور رهیافت به شرایط حل بحران شود. برگزاری مذاکرات بین‌المللی ایران و 1+5 در بغداد، این وجهه دولت مالکی را هم بشدت ارتقا می‌دهد. همین موضوع موجب نگرانی اردوغان شده است. تقویت جایگاه بغداد ناخودآگاه محور ایران را در منطقه تقویت می‌کند. بنابراین نوری مالکی در سفر به تهران می‌تواند پیرامون این موضوعات به رایزنی و تبادل نظر بپردازد.