علیرضا ارژنگزاده: تیم دورتموند به روزهای خوبش بازگشته. این تیم فاتح بوندسلیگا شده و این قهرمانی از چند هفته پیش قطعی شده بود. در جام حذفی هم زردپوشان آلمانی شرایط مشابهی دارند. آنها با نسل جدیدی از فوتبال آلمان در حال ترساندن تیمهای سال آینده لیگ قهرمانان هستند. گزارشی که پیش روی شماست مربوط به لحظات پایانی دیدار بایرن- دورتموند است؛ دیداری که مثل میخ به تابوت قهرمانی بایرن کوبیده شد و فصل را برای باواریاییها به پایان رساند.
فصل اول، المپیااشتادیون مونیخ، فینال لیگ قهرمانان اروپا
یک سال بعد از نمایشهای خیرهکننده ژرمنها در خاک دشمن قسمخوردهشان؛ انگلستان، تداوم سلطنت منشافت بر پهنه قاره سبز و این بار در رقابتهای باشگاهی، دورتموند کوچک، که بزرگترین افتخار اروپاییاش قهرمانی در جام برندگان جام اروپا در 30 سال قبل است برمیخیزد. از روهر، غربیترین نقطه 2 آلمان. با بزرگترهایی مثل ماتیاس سامر، آندریاس مولر، کارل هاینس ریدله، لارس ریکن، استفان چاپیوسات، هایکو هرلیش و یورگن کوهلر. پیروزی برابر منچستریونایتد در نیمهنهایی و راهیابی به دراماتیکترین فینال ممکن. حالا زرد و مشکیهای غربی، در مونیخ و برابر چشم بایرنیهای مغموم به مصاف قدرت بیبدیل آن روزهای اروپا میروند؛ بانوی پیر، با الکس دلپیروی جوان. تقابل تاریخی آلمانها برابر ایتالیاییها که هرگز خاطرات خوبی را به یادشان نمیآورد. چه شکست 4 بر 3 در نیمهنهایی جام 70 و چه شکست دردناک 3 بر یک در فینال 82. این بار اما عرصه نه عرصه هنرنمایی تارشیو بورگینچ و جیانی ریوراست و نه مجالی برای مارکو تاردلی و پائولو روسی و بعدها احتمالا فابیو گروسو و الکس دلپیرو. تکگل دلپیروی جوان در میان ضربات سر نمایشی کارلهاینس ریدله و شلیک فراموش نشدنی لارس ریکن در اولین ثانیههای حضورش در میدان که بعدها یکی از 50 گل برتر تاریخ بازیها هم لقب میگیرد، گم میشود. جام قهرمانی در مونیخ بر فراز دستان آندریاس مولر بالا میرود و خاطرات فینال تابستان گذشته برابر جمهوری چک را به یاد میآورد. دورتموند اتمار هیتسفلد حالا تازهترین سلطان اروپاست.
فصل دوم، وست فالن اشتادیون دورتموند، روز پایانی بوندسلیگا
تکرار سالهای خوب گذشته، این بار در غیاب ژنرال وست فالن که حالا چند وقتی است ژنرال مونیخ شده است؛ در حضور ماتیاس سامر، همان پسرک موقرمز که از پشت دیوارهای بسته برلین، از قلب درسدن در شرق آمد و ناجی 2 آلمان شد. پسرکی که حالا فرمانروای قلعه قدیمی دورتموند شده است. فرمانروای وست فالن. نسل جدید او، با مارسیو آمورسو، لارس ریکن، یان کوهلر، ینس لمان، توماس روسیچکی، ساندی اولیسه، کریستین ورنز و دیگران، در روزهایی که حضور ملیپوشان ایرانی در آلمان بهانه پخش عصرگاهی بوندسلیگا شده است، میهمان خانههایمان میشوند. در احتمالا زیباترین و مهیجترین فصل سالهای اخیر. بایرلوکوزن با 3 نایب قهرمانی در لیگ، جام حذفی و لیگ قهرمانانتریبل میکند. تیم قابل احترام تاپ مولر و اشکهای راینر کالموند در بای آرنا که تلخترین و خاطرهانگیزترین فصلشان را به پایان میرساند. بایرن، یک سال بعد از قهرمانی دراماتیکش در لیگ قهرمانان همچنان مدعی است و دورتموند که در آخرین هفته از رقابتها برابر برمن قرار میگیرد و با گل استالتری از حریف عقب میافتد اما این پایان کار نیست. روحیه مثالزدنی آلمانها در بازگشتهای رویایی در تکتک سکوهای وست فالن به چشم میخورد. سکوهایی که حالا یک جای خالی را هم در خود حس میکنند، جای خالی هواداری در جایگاه جنوبی ورزشگاه که بعد از گل فرازمینی روسیچکی به دروازه شالکه از فرط هیجان جان داد. گل تساوی یان کوهلر در دقایق پایانی نیمه اول و گل قهرمانی ایورتون در دقایق پایانی نیمه دوم. دورتموند برای اولین و آخرین بار فاتح بوندسلیگا در دهه اول هزاره سوم میلادی لقب میگیرد. بالاتر از لورکوزن و بالاتر از بایرنمونیخ.
فصل سوم، سالهای تاریک دهه گذشته
کابوس شوم شکست روی پرشورترین سکوهای اروپا سایه میاندازد. وست فالن هرگز جهنم روزهای گذشته را به خاطر نمیآورد؛ شکستهای متوالی، تاراج ستارهها، خطر ورشکستگی، رفت و آمدهای بیحاصل مدیران، دور شدن از ایدهآلهای همیشگی ژرمنها از ثبات. دورتموند، سلطان قدیمی اروپا، تا انتهای جدول پیش میرود. سیاستهای غلط اقتصادی بار مالی بسیاری را به باشگاه وارد میکند. آنها در مقطعی حتی مجبور به فروش زمین وستفالن میشوند و در سال 2005 تنها یک تار مو با ورشکستگی کامل فاصله دارند. فروش دیوید ادونکور به رئال بتیس و توماس روسیچکی به آرسنال بخش دیگری از تلاشهای بعضا ناکام مدیران دورتموند برای جبران زیانهای مالی است. زمانی که آلمانها مطابق سنت شوم همیشگی باز هم در جامهای جهانی برابر ایتالیا حرفی برای گفتن ندارند و درست دقایقی بعد از اشکهای فراموشنشدنی آنگلا مرکل در وست فالن، هوادار دیگری پشت درهای ورزشگاه جان میدهد، این بار نه از سر هیجان، از غم شکست، با لباس آندریاس مولر، با لباس اسطوره. برت فن مارویک، یورگن روبر و توماس دال هیچ یک منجی نخواهند بود. میراث سامر اندک اندک سقوط میکند و به خاطرات میپیوندد. شکست برابر بایرن با 5 گل. کسب عنوان نازل سیزدهمی در میان 18 تیم لیگ، و حالا زمانی برای تغییر. یورگن کلوب در اول جولای 2008 سکان هدایت باشگاه را از دال میگیرد. برای شروع دوباره. برای احیای دوباره جهنم وست فالن. فصلهای اول و دوم به بدی قبل نیست اما چندان هم امیدوارکننده به نظر نمیرسد. با این حال کلوب ایدهآلهای خود را دارد. در تدارک نسلی جدید، برای دهه پیشرو.
فصل چهارم، پرواز بر فراز آشیانه فاخته
فصل 2011-2010 آغاز میشود، موسم برداشت. نسل طلایی دورتموند به نظر متولد شده است. نوری شاهین، شینجی کاگاوا، ماریو گوتزه و مثهاملس. دورتموند نیمفصل اول را رویایی به پایان میبرد. کابوس 8 فصل شکست و ناکامی به نظر به پایان رسیده است. در نیم فصل دوم، بهرغم نمایشهای بعضا نه چندان دلچسب و در غیاب شینجی کاگاوای مصدوم، باز هم همان ریتم خوب گذشته وجود دارد. دورتموند به خوبی نیم فصل نخست نیست اما پیروزی دوباره برابر بایرن در بازی برگشت کار را یکسره میکند. برتری خردکننده 3 بر یک برابر چشمان 70 هزار هوادار آلیانس آرنا با گل فراموش نشدنی نوری شاهین. گلی که تا مدتها در خاطره فوتبالی همهمان خواهد ماند. کلوب پیروزی 2 بر صفر خانگیاش در بازی رفت برابر اف.سی هالیوود فانخال را تکمیل میکند و سینی نقرهای بوندسلیگا بر فراز دستان وایدن فالر به رقص درمیآید. پروازهای خاطرهانگیز سرمربی جوان، بعد از هر گل مهم و بیاهمیت تیمش در کنار زمین، در حافظه تصویری تاریخنویسان آلمانی ضبط میشود. پروازهایی که برای حاصل شدنشان روزهای بسیاری گذشت و شکستهای ریزودرشتی تجربه شد اما در پایان، سعادت پاداش اعتماد مدیرانی بود که سکان هدایت سلطان اروپا را به کلوب 40 ساله سپرده بودند. مردی که در فاصله سالهای 2001 تا 2008 و زمانی که سی و چند سال بیشتر نداشت، ماینتز را از بوندسلیگا 2 بالا کشید و 2 سال بعد با همان تیم در رقابتهای جام یوفا هم ظاهر شد. با تمام این احوال دورتموند او در رقابتهای لیگ اروپای 2011-2010 و جام حذفی توفیق چندانی به دست نمیآورد. زمان بیشتری نیاز است.
فصل پنجم، سلطان قدیمی اروپا بازگشته است
فصل در شرایطی آغاز میشود که وستفالن در شوک فروش غیرمنتظره نوری شاهین به رئالمادرید است. بایرن که حالا با حضور مانوئل نویر دست نیافتنی به نظر میآید، مدعی نخست قهرمانی است. دورتموند اما کژدار و مریز استارت میزند. با این حال روزهای خوب هنوز آنقدرها هم فراموش نشدهاند. گوتزه فرم مطلوبش را مییابد، هاملس خاطرات بکن باوئر را زنده میکند و روبرت لواندوسکی که حالا تازهترین کشف کلوب برای جانشینی لوکاس باریوش افت کرده است. پیروزیهای پیاپی هرچند در سایه حذف زودهنگام از لیگ قهرمانان و عدم توانایی صعود به لیگ اروپا کمرنگ میشود اما حرکت لاکپشتی کلوب و تیمش هنوز هم در مسیر درستی قرار دارد. پیروزی دوباره برابر بایرن در آلیانس. پیروزی در داربی روهر برابر شالکه همیشه رقیب و صعود خزنده به صدر جدول. بوندسلیگا دوباره مسیر سال گذشتهاش را تکرار میکند. قهرمان احتمالی یک بار دیگر از تقابل سنتی دورتموند و بایرن خارج خواهد شد، بایرن با رویای شیرین فتح سهگانه گام به وستفالن میگذارد، سهگانهای که خوان اولش همین جا برای همیشه مسکوت و دست نیافتنی باقی میماند. گل سرنوشتساز روبرت لواندوسکی به دروازه مانوئل نویر و پروازهای دوباره کلوب در کنار زمین. سرنوشت فصل قبل تکرار میشود با این تفاوت که دورتموند این بار یک پله جلوتر است، آنها مجوز حضور در فینال جام حذفی را هم گرفتهاند و در صورت شکست دوباره بایرن میتوانند از تک قهرمانی فصل قبلشان به دوگانه شیرین این فصل صعود کنند. خبر خوب بعدی امضای قرارداد مارکو رویس با دورتموند است. پدیدههای پرشمار آلمان حالا بایرن را تنها سکوی پرتاب نمیدانند و همه اینها گواه یک مدعاست؛ گواه روزهای بهتر، سلطان قدیمی اروپا بازگشته است.