دکتر علیاصغر خانی:
دور اول انتخابات ریاستجمهوری فرانسه چندی پیش در شرایطی برگزار شد که کمتر ناظر خوشبینی تصور میکرد سارکوزی بتواند برای دومین دور متوالی و 5 سال دیگر الیزهنشین شود و بر کرسی ریاستجمهوری فرانسه جلوس کند. در نهایت هم همین اتفاق افتاد تا سارکوزی در انتخابات با پذیرش شکست از فرانسوا اولاند، نامزد سوسیالیست در جایگاه دوم قرار گیرد تا 6 مه (17 اردیبهشت) در دور دوم انتخابات با یکدیگر رقابت کنند و رئیسجمهور فرانسه برای 5 سال دیگر مشخص شود. جالب آنکه این نخستینبار در تاریخ فرانسه است که رئیسجمهور مستقر به عنوان نفر دوم به دور بعد رقابتها راه مییابد. رکوردی که زدن آن فقط از عهده سارکوزی بر میآمد و بس! هرچند معادلات دور دوم انتخابات کنونی فرانسه بسیار پیچیده است اما باز هم نمیتوان شانس زیادی برای سارکوزی قائل بود. در جریان انتخابات دور دوم این موضوع که کاندیداهایی که در جریان دور اول رقابتها شکست خوردهاند از اولاند به عنوان کاندیدای سوسیالیستها یا از سارکوزی به عنوان کاندیدای راستگراها و به صورت اخص حزب UMP (اتحاد برای جنبش مردمی) حمایت کنند، بسیار تعیینکننده است و در واقع رقابت این 2 تن بر سر جلب آرای کاندیداهای شکستخورده است. اما فارغ از نتیجهای که در این رقابت به دست بیاید، شکست سارکوزی در دور اول انتخابات پیامهای بسیاری برای وی و دیگر سران غرب که به شکلی آشکار به ایالات متحده وابسته هستند، دارد.
به واقع باید شکست سارکوزی را معلول 2 علت اساسی دانست. نخست وضعیت اسفناک مردم فرانسه در داخل کشور؛ در دوران سارکوزی بیکاری به شکل گستردهای در فرانسه اپیدمی شد و به یکی از مهمترین معضلات جوانان فرانسوی بدل شد. همچنین اوضاع نابسامان اقتصادی فشار زیادی را بر مردم این کشور وارد آورد. فشاری که در برخی مقاطع منجر به ناآرمیهای اجتماعی گسترده در شهرهای مختلف فرانسه شد. این ناآرامیهای اجتماعی به آتش زدن تعداد زیادی خودرو منجر شد و پلیس کشور عملا از کنترل معترضان عاجز ماند. پدیدهای که تا پیش از این کمتر در فرانسه دیده شده بود. همچنین در دوران سارکوزی بارها شاهد اعتصابات گسترده کارمندان و کارگران در بخشهای مختلف بودیم که در اعتراض به وضعیت اقتصادی و شرایط بد کاری دست از کار کشیده بودند. اعتراضاتی که در مقاطعی هم به اصطلاح اصلاحات سارکوزی را هدف گرفته بود. به واقع شهروندان فرانسوي سياستهاي ساركوزي را در مقابله با بيعدالتي، بيكاري و ناامني در جامعه ظرف سالهای اخير «بسيار بد» ميدانند و كارنامه وي را سياه ارزيابي ميكنند و معتقدند وي به وعدههاي انتخاباتي خود عمل نكرده و در دوران رياستجمهوري وي مشكلات اقتصادي و عدم قدرت خريد مردم افزايش يافته است. در بعد سیاست خارجی هم سارکوزی اقدامات زیادی انجام داد که مخالف نظر مردم این کشور و سنت سیاست خارجی فرانسه بود. اساسا سنت سیاست خارجی فرانسوی بر مبنای گلیسم است و همه روسایجمهور این کشور از سوسیالیستها گرفته تا راستگراها میکوشند به سنت ژنرال دوگل پایبند باشند. گلیسم در سیاست خارجی فرانسه بر استقلال این کشور در عرصههای خارجی و عدم وابستگی به قدرتهای بزرگ تاکید دارد. موضعی که توسط سارکوزی به کل نادیده گرفته شد. حتی پیش از سارکوزی و در دوران ژاک شیراک، بسیاری مخالفت وی با ایالات متحده درباره حمله به عراق را در راستای تعهد وی به گلیسم و حفظ استقلال فرانسه در عرصه سیاست خارجی ارزیابی میکردند اما سارکوزی عملا این سنت را نادیده گرفت. به نحوی که تلاش کرد تا حد ممکن به ایالات متحده نزدیک شود و اساسا به یکی از مجریان سیاستهای کاخسفید در مناسبات جهانی بدل شد. همچنین در شرایطی که فرانسه از عضویت ناتو خارج شده بود و برای سالها خود را عضو پیمان آتلانتیک شمالی نمیدانست، در زمان سارکوزی دوباره فرانسه به عضویت این پیمان درآمد تا تعهد خود را به ایالات متحده و منافع واشنگتن آشکارا نشان دهد. همچنین در دیگر رویدادهای منطقه هم سارکوزی دقیقا در نقش عروسک خیمهشببازی آمریکا ظاهر شد. همراهی وی با آمریکا و متحدانش در حمله به لیبی خود شاهدی بر این مدعاست. ضمن آنکه سارکوزی در جریان پرونده صلحآمیز هستهای ایران هم کاملا مواضعی آمریکایی اتخاذ کرد و در رخدادهای سوریه هم به تاسی از ایالات متحده مقابل دولت مردمی اسد قرار گرفته و از تروریستهای این کشور حمایت میکند. این موضعگیریهای آنتیگلیستی سارکوزی، اقبال وی را برای ورود دوباره به الیزه تا حد قابل ملاحضهای کاسته است و سایه ژنرال دوگل بر سارکوزی بشدت سنگینی میکند.