«فوتبال در عصر حاضر تنها یک ورزش صرف نیست» عبارت آشنایی است و آنقدر گفته شده که گاه کلیشهوار مینماید اما کدام علاقهمند فوتبالی را سراغ دارید که این جمله را نشنیده و البته به آن باور نداشته باشد. سخت است انکار این موضوع که فوتبال امروزه تنها، نه یک ورزش و نه حتی در یک تعریف سودمحور یک صنعت، بلکه پدیدهای جهانشمول است که میتواند در تمام حوزههای مرتبط با زندگی بشری تاثیر خودش را بگذرد. از علوم اجتماعی، سیاست، فرهنگ تا اخلاق، هنر و.... و این چیزی نیست که تنها از یک ورزش ساده بربیاید. میتوان به یقین گفت امروزه دیگر کسی نمیتواند اهمیت و تاثیرگذاری این پدیده را نفی کند، حتی آن دسته از افرادی که فوتبال را تلاش بیهوده 22 نفر برای بهدست آوردن یک توپ میدانند. پدیدهای که میتواند تمام مرزهای انسانی را درنوردد و لذتی تکرارناپذیر بیافریند.
علاقهمندان فوتبال روزها و شبهایفراموشنشدنیای را در حافظه خود سراغ دارند که میتوانند با رجوع به آنها خاطرهای فوتبالی را به یاد بیاورند، خاطرهای تلخ یا شیرین، بستگی دارد در کدام سمت ماجرا باشند. سهشنبهشب ورزشگاه نوکمپ میزبان یکی از همین شبهای فراموشنشدنی بود برای عاشقان فوتبال. نبردی بین 2 رقیب، 2 باشگاه با 2 فرهنگ، 2 فلسفه متفاوت و 2 تاریخ منحصر بهفرد نسبت به یکدیگر و البته با انبوه هوادارانشان در سراسر کره خاکی. نبرد رخ میدهد. نتیجهای که رقم میخورد را میتوان از زوایای مختلف نگاه کرد: از نگاه یک طرفدار بارسلونا یک تراژدی دردناک رخ داده است. از دریچه نگاه یک هوادار چلسی، حماسهای فراموشنشدنی را میتوان دید. یا اصلا میتوان از زاویه دید یک هوادار فوتبال بدون تعصب خاصی به تیمی نگریست. درامی تمامعیار. درامی که در لحظه رخ میدهد در برابر نگاههای هزاران تماشاگر و میلیونها بیننده و در بستری از واقعیت محض... . چیزی که باقی میماند مجموعهای پرشور از احساسات انسانی است. غم، شادی، بهت، غرور، خشم، امید، یأس و... باز هم میشود گفت. کدام ساحت را سراغ دارید که چنین تعدادی از مخاطب را با این حجم از عواطف انسانی در یک 90 دقیقه درگیر کند. شگفتانگیز مینماید و این جادو و اعجاز فوتبال است. رهاورد فوتبال برای بشریت، برای زندگی.
باید بیانصاف باشیم تا بگوییم چلسی شایسته پیروزی نبود. آنها رقیب را خوب شناخته بودند و البته داشتههای خودشان را نیز. درک کرده بودند که تیم مقابل قویتر است اما به تواناییهای خود نیز باور داشتند. صحبتهای جان تری قبل از مسابقه رفت اثبات همین موضوع است آنجا که لب به تحسین بارسلونا و بازیکنانش باز میکند اما در ادامه از تیمش و ایستادگیاش حرف میزند و از اینکه میتوانند آنها را متوقف کنند. چلسی واقعیت قویتر بودن حریف را پذیرفت و با این موضوع عاقلانه رفتار کرد. تصور کنید در رینگ یک مبارزه سخت قرار گرفتهاید. حریف قویتر از شماست با دستهایی قوی و مشتهایی سهمگین و شما هم خوب به موضوع واقفید. 2 راه پیشرویتان است؛ راه اول این است که با گاردی باز برای حمله کردن جلو بروید، بدون درک صحیحی از واقعیت. پیشبینی نتیجه اصلا سخت نیست. مشتهای حریف شما را از پای در میآورد. زودتر از آن چیزی که فکرش را میکردید و جز یک شکست دردناک چیز دیگری بهدست نمیآورید. راه دومی هم البته پیشرو دارید. قبول دارید که توانایی شما از رقیبتان کمتر است اما این ناامیدتان نمیکند. به میدان مبارزه میروید در حالیکه گاردتان را بستهاید و آماده یک دفاع جانانه هستید، با تمام وجود و در این بین منتظر لحظهای هستید تا حریف عصبانی و کلافه از به ثمر نرسیدن تلاشهایش به شما فرصتی بدهد تا شما هم ضربهای به سوی او روانه کنید. آنقدر باید هوشیار باشید که ضربه را به بهترین شکل ممکن بزنید؛ یک تک ضربه محکم و کاری. مبارزه سختی پیشرو دارید که پیروزی در آن بسیار دشوار است اما نشدنی نیست. به ریسکش میارزد. حال بستگی دارد کدام راه را انتخاب کنید. چلسی البته، راه دوم را انتخاب کرد و نتیجه تلاشش را گرفت. از فرصتهایی که حریف داد به بهترین شیوه ممکن استفاده کرد. فرار فرناندو تورس به سمت دروازه بارسا و شوت او به دروازه، پایان کار بود، ضربه نهایی. کسی نمیتواند چلسی را برای انتخاب این شیوه بازی شماتت کند. آنها یک راه برای پیروزی داشتند و از همان یک راه استفاده کردند. تلاش آنها برای کسب نتیجه قابل احترام است هر چند حاصل یک نمایش زیبا نباشد. «به نفع فوتبال است که بارسا بازی را ببرد» این جمله را ادوین فاندرسار- نقل به مضمون- چند روز پیش از دیدار بارسا و چلسی درباره این بازی گفته بود. قطعا خیلیها با این جمله فاندرسار موافق بودند و شاید از نگاه بسیاری حذف بارسا، شکست فوتبال بود اما با نگاهی به تاریخ فوتبال به یقین میتوان گفت اینگونه نیست. این شکست حتی اگر به ادعای افرادی پایان عصر بارسا باشد- که البته ادعای سادهلوحانهای به نظر میرسد – اما نقطه پایان برای بارسلونا نیست. آنها جایگاه ویژهای در تاریخ فوتبال دارند. در رده بهترین تیمهای تاریخ و همیشه تحسین خواهند شد و در یادها باقی خواهد ماند. چنانکه هلند دهه 70 هنوز بعد از گذشت چند دهه یاد میشود. چنانکه برزیل جامجهانی 1982 هنوز هم برای بازیهای جادوییاش در آن جام و با وجود حذف شدنش، ستایش میشود، بسیار بیشتر از قهرمان آن دوره. تیمهایی از این دست در حافظه عشاق فوتبال همیشه ماندگار خواهند بود. نه به خاطر بردها و کاپها. فوتبال مدیون آنهاست و این بسیار بزرگتر از همه کاپهای قهرمانی است... .