
جعفر طیاری: بگذارید از خودِ عبارت «سبک زندگی دینی» آغاز کنیم؛ با دقت در این عبارت، میتوان آن را به 2 بخش مستقل تجزیه کرد، بخشی که شامل واژه پر مفهوم «سبک» است و بخش دیگر که همان «زندگی دینی» است. واژه «سبک»، مترادف واژه عربی «سیره» است. ریشه «سیر» به معنای «راه رفتن و حرکت» است و خودِ واژه «سیره»، به معنای «نوع راه رفتن و حرکت» است بنابراین آنچه در سیره ائمه معصومین(ع)، مدنظر است، اصل زندگی کردن و اصل حرکت آنها نیست؛ بلکه نوع زندگی و چگونگی حیات آنهاست. اما عبارت «زندگی دینی» که بخش دوم عبارت ما را تشکیل میدهد، بدیهی است که یک امر«ثابت» و فرا زمان و فرامکان است و همواره دینی بودن زندگی، جزء جدا نشدنی حیات فرد متدین است. با توجه به این موضوع، نکات زیر، میتواند مبانی «سبک زندگی دینی» را برای ما مشخص کند:
نکته اول: اگر «سبک زندگی دینی»، تشکیل شده از یک بخش «متغیر» و یک بخش «ثابت» است، ناگزیر باید برای هر بخش، متناسب با خودش برنامهریزی کرد و به مطالعه پرداخت؛ برای بخش متغیر که همان «سبک» است، «شناخت زمان و شناخت مکان»، ضرورت دارد؛ باید دید که ما در چه عصری و در میان چه تحولات و جریانات فکری و در کجا زندگی میکنیم و با چه واقعیاتی روبهرو هستیم تا بتوانیم چگونگی و سبک مواجهه با آنها را بیابیم.
نکته دوم: شاید وقتی حرف از «دین» و «زندگی دینی» به میان میآید، در وهله اول آنچه به ذهن متبلور شود، احکام عملی دین باشد اما واقعیت مطلب، این نیست و متأسفانه تعریف برخیها از سبک زندگی دینی، چیزی جز رعایت همین اعمال نیست و مدام همینها را به شیوههای گوناگون به عنوان سبک زندگی دینی به جامعه ارائه میدهند؛ درصورتی که انجام این اعمال در اسلام، مشروط به یک «عامل محرک» است و بدون آن عامل، نخواهند توانست رسالت خود را که دینی کردن زندگی است، به درستی انجام دهند؛ بنابراین این خطاست اگر خیال شود با پیاده شدن صرف احکام عملی اسلام، سبک زندگی ما دینی شده است.
نکته سوم: در واقع، سبک زندگی ما، تابع تفسیر ما از زندگی است و تفسیر ما از زندگی، تابع «جهانبینی» و «انسانبینی» یا همان «نوع نگاه» ما به عالم و آدم است. قاعده فوق، شالوده و بنای اصلی سبک زندگی را تشکیل میدهد و بیان میدارد که سبک زندگی، از دل باورها و نگاهها متولد میشود.
نکته چهارم: و در آخر اینکه ایجاد سبک زندگی دینی، هم باید از طریق «ایجابی» باشد که همان شناخت درست «عالم هستی» و شناخت صحیح «انسان» است و هم باید بهصورت «سلبی» باشد که همان نفی نگاههای غلط به جهان و انسان است که عمده این نگاههای غلط، نگاه مادیگرایانه و تکبعدی غرب به جهان و انسان است و چهبسا، طرد و نفی فرهنگ منحط غربی، اولویت نیز داشته باشد.