گروه فرهنگ وهنر: نمایشگاه بین‌المللی کتاب با تجربه برگزاری 24 دوره یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی ما محسوب می‌شود. این نمایشگاه اردیبهشت‌ماه هر سال به مدت 10 روز با حضور ناشران داخلی و خارجی میزبان دوستداران کتاب و کتابخوانی است. نمایشگاه کتاب در 5 سال گذشته در مصلای بزرگ
امام خمینی(ره) برگزار شده است. با وجود ابراز نظرات متفاوت درباره مکان‌های احتمالی نمایشگاه، مصلی طی این سال‌ها به گفته دست‌اندرکاران توانسته میزبان خوبی برای برگزاری این اتفاق فرهنگی قلمداد شود. اگرچه پیش از این صحبت از برپایی نمایشگاه کتاب در باغ کتاب یا شهرآفتاب بوده اما تا امروز جز مصلی هیچ‌یک از این گزینه‌ها به مرحله عمل نرسیده است. بیست و پنجمین نمایشگاه کتاب نیز از امروز در حالی آغاز می‌شود که متولیان نمایشگاه تلاش خود را در جهت مرتفع کردن نقطه ضعف‌ها و ارائه راهکارهایی برای بهتر برگزار شدن ارائه کرده‌اند
عرضه 230 هزار عنوان کتاب از 2500ناشر
یکی از اتفاقاتی که پیش از شروع نمایشگاه کتاب افتاد، بازدید رسانه‌های گروهی از مصلای امام خمینی(ره) و روند اجرایی و فعالیت متولیان نمایشگاه بوده است طوری که خبرنگاران در این بازدید از نزدیک، مراحل آماده‌سازی بخش‌های مختلف نمایشگاه را مشاهده کردند. بهمن دری به عنوان رئیس شورای سیاستگذاری نمایشگاه کتاب و معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم خبرهای مختلفی درباره نمایشگاه کتاب داده بود. به گفته این مقام مسؤول در نمایشگاه امسال 230 هزار عنوان کتاب از 2 هزار و 500 ناشر عرضه خواهد شد که در نوع خود و در مقایسه با سال‌های گذشته رقم بی‌سابقه‌ای است، ضمن اینکه امسال در بخش بین‌المللی نیز برخی ناشران عربی و اروپایی که در سال‌های گذشته در نمایشگاه حضوری نداشته‌اند به ناشران قبلی اضافه شده‌اند.
معافیت مالیاتی کتابفروشان و تثبیت قیمت کاغذ
اما مهم‌ترین خبری که در این نشست از زبان معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شنیده شد، معافیت مالیاتی کتابفروشان بوده است. دری اعلام کرد: در سال 1380 مصوبه مربوط به بند «ل» ماده 139 تصویب شد که بر اساس آن همه مراکز مطبوعاتی، فرهنگی، هنری، انتشاراتی و کتابفروشی از پرداخت مالیات معاف می‌شدند. این مصوبه تا این لحظه به مرحله اجرا درنیامده بود اما با پیگیری‌هایی که ما در اسفندماه 90 و فروردین امسال انجام دادیم موفق شدیم طی یک عملیات، همه این مشکلات را از صدر تا ذیل برطرف کنیم. نتیجه این پیگیری‌ها را در قالب یک بسته پیشنهادی از طریق وزیر ارشاد به رئیس‌جمهور دادیم که خوشبختانه با موافقت رئیس‌جمهور روبه‌رو شد. احمدی‌نژاد اخیرا طی نامه‌ای به شمس‌الدین حسینی، وزیر امور اقتصادی و دارایی که نیازی هم به استفساریه مجلس یا طرح در کمیسیون فرهنگی دولت ندارد مرقوم کرده است: «کتابفروشی‌ها از پرداخت مالیات معاف شوند حتی اگر لوازم‌التحریر می‌فروشند».
از دیگر نکات مهم و مطرح شده در این نشست، حاکم شدن بهای ثابت در 6 ماه آتی برای کاغذ بود. به گفته وی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی یک عملیات و پس از مذاکره با مسؤولان وزارت صنعت، معدن و تجارت موفق شده بهای کاغذ را تا حد زیادی مهار کند و نرخ کاغذ را در بازار در شرایط یکسانی نگه دارد.
حضور 560 ناشر دانشگاهی
امسال 560 ناشر دانشگاهی ایرانی در 460 غرفه در نمایشگاه کتاب تهران حاضر می‌شوند. این بخش امسال در بخش‌های پارکینگ مصلی و زیر چادرها برپا می‌شود و برای جلوگیری از حوادث غیرمترقبه، کتاب‌های ناشران در این دوره از حمایت بیمه نیز برخوردار خواهند شد. در این دوره از نمایشگاه، 9 سالن به ناشران دانشگاهی اختصاص یافته است همچنین در کنار این سالن‌ها، 4 غرفه اطلاع‌رسانی از سوی انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی دایر می‌شود. ناشران دانشگاهی امسال از متولیان برگزاری نمایشگاه کتاب خواسته‌اند سیستم کارتخوان در هر غرفه نصب شده تا این امر به سهولت خرید از سوی مخاطبان منجر شود.
برپایی نمایشگاه بیست و پنجم در فضای باز
با این تفاسیر، بخش اعظم نمایشگاه بیست و پنجم کتاب امسال زیرچادرها برگزار می‌شود. حسین صفری معاون اجرایی، فضای این دوره از نمایشگاه را 125 هزار متر عنوان کرده که 75 هزار مترمربع از نمایشگاه امسال در فضای باز و 50 هزار مترمربع دیگر در شبستان و فضاهای مسقف برپا می‌شود بویژه اینکه فضای بخش بین‌الملل نمایشگاه امسال در مجموع 2320 مترمربع است و در آن کتاب‌های حدود 1600 ناشر از 97 کشور جهان عرضه می‌شود. در این دوره از نمایشگاه کتاب، 6 ایستگاه برای اطلاع‌رسانی دقیق کتاب‌های ناشران پیش‌بینی شده است که در هر کدام از این ایستگاه‌ها 15 تا 22 نفر مستقر شد که در مجموع 200 نفر را شامل می‌شوند. این 6 ایستگاه در پشت‌بام شبستان، روبه‌روی سالن ناشران دانشگاهی، شرق شبستان، صحن اصلی مصلی، روبه‌روی متروی شهید بهشتی و در نهایت یک ایستگاه نیز در بخش ناشران بین‌المللی برای اطلاع‌رسانی کتاب‌های این بخش مستقر خواهند شد. بخش اطلاع‌رسانی عمومی نیز به 3 شکل اطلاع‌رسانی محیطی، سالنی و تلفنی دسته‌بندی شده است. در بخش اطلاع‌رسانی محیطی با افزایش تعداد ایستگاه‌ها نسبت به دوره گذشته، اطلاعات عمومی نمایشگاه در اختیار علاقه‌مندان کتاب قرار می‌گیرد. در بخش سالنی نیز محل حضور ناشران در سالن‌ها و بخش‌های مختلف اطلاع‌رسانی خواهد شد.
رضوانی به جای قبادی
یکی از اتفاقاتی که درجریان برگزاری نمایشگاه کتاب امسال افتاد، کناره‌گیری حمید قبادی از معاونت اجرایی نمایشگاه بود. کناره‌گیری قبادی در حالی صورت گرفت که او طی 6 دوره پیشین به عنوان معاون اجرایی در نمایشگاه کتاب حضور داشت. داریوش رضوانی، مدیرکل سابق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چهار‌محال و بختیاری امسال عهده‌دار این سمت شده است. امسال حسین صفری به عنوان مدیر اجرایی این نمایشگاه منصوب شده است. از طرفی محمد اللهیاری، مدیرکل اداره کتاب معاونت امور فرهنگی وزارت ارشاد در سمت خود به عنوان مدیر کمیته نظارت و ارزشیابی نمایشگاه کتاب تهران از سوی بهمن دری، رئیس شورای سیاستگذاری نمایشگاه کتاب انتخاب شد. اللهیاری سال گذشته نیز در نمایشگاه کتاب دارای این سمت بود.
تسویه‌حساب طلب ناشران خارجی
در آخرین روزهای اسفندماه سال گذشته که آخرین مهلت ثبت‌نام ناشران خارجی نیز بود، خبرهایی مبنی بر طلب ناشران خارجی در نمایشگاه سال گذشته یعنی نمایشگاه بیست و چهارم کتاب عنوان شد. برخی ناشران خارجی در این باره عنوان کرده بودند مبلغی بالغ بر 5/6 میلیون یورو از برگزارکنندگان نمایشگاه کتاب سال قبل طلبکار هستند. این خبر در حالی در رسانه‌ها منتشر شد که علی شجاعی‌صائین، مدیرعامل موسسه خانه کتاب در این‌باره اظهار داشت پیگیر تسریع پرداخت طلب ناشران خارجی از طریق بانک مرکزی خواهد بود. صائین درباره آخرین وضعیت پرداخت طلب ناشران خارجی که در نمایشگاه کتاب سال پیش شرکت کرده بودند، اعلام کرده بود: روند حواله پول‌ها همچنان در سیستم بانکی در حال انجام است و ما نیز دائما پیگیر ماجرا هستیم. این روندی است که به مرور انجام می‌گیرد و سرعت مدنظر ما را هم ندارد ولی سیستم بانکی شرایط خودش را دارد ولی همانطور که اشاره کردم ما پیگیر هستیم و مذاکراتی هم با بانک مرکزی برای تسریع امور داشته‌ایم.دری نیز درباره بدهی 5/6 میلیون یورویی نمایشگاه کتاب تهران به تعدادی از ناشران خارجی گفت: با هماهنگی بانک مرکزی مطالبات ارزی ناشران خارجی در دوره‌های گذشته در حال برطرف شدن است و ما سعی می‌کنیم قبل از شهریور امسال همه مطالبات ناشران خارجی را پرداخت کنیم و تسهیلات ویژه‌ای برای ناشران خارجی در این دوره در نظر گرفته می‌شود.خبر دیگر درباره کتاب‌های خارجی این است که امسال شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در جریان برگزاری نمایشگاه کتاب و در راستای تسهیل حمل و نقل کتاب‌های ناشران خارجی، تخفیف 70 درصدی برای این منظور اعمال می‌کند. بر این اساس، تخفیف 70 درصدی ارسال کتاب ناشران خارجی به تمام نمایندگی‌های شرکت هواپیمایی هما در خارج کشور نیز اعمال خواهد شد.
حضور سوره مهر و انجمن ناشران دفاع مقدس
در بیست و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب امسال، صرفنظر از حضور ناشران، انجمن‌های مختلف نیز به ارائه کتاب‌های خود می‌پردازند. یکی از این انجمن‌ها، انجمن ناشران دفاع مقدس بود که امسال برای اولین‌بار حضور خود را در نمایشگاه کتاب تجربه می‌کند. این انجمن هدف خود را از شرکت در نمایشگاه کتاب معرفی آثار ناشران عضو این انجمن در حوزه ادبیات پایداری عنوان کرده است. هدف از تاسیس این انجمن ایجاد تشکلی خصوصی در حوزه انتشار آثار حوزه دفاع مقدس و ایجاد نگاهی جدی و بر اساس علاقه و نیاز مخاطبان به حوزه ادبیات دفاع مقدس اعلام شده است. علاوه بر این سوره مهر نیز به عنوان یکی از ناشران فعال با 150 عنوان کتاب چاپ اولی به نمایشگاه می‌آید. علاوه بر این، بیش از 500 عنوان کتاب تجدیدچاپی سوره مهر نیز در نمایشگاه عرضه می‌شود که از جمله آنها می‌توان به «نورالدین پسر ایران»، «پایی که جا ماند»، «بابانظر»، «میهمان صخره‌ها»، «در کمین گل سرخ»، «دا»، «کجاوه سخن»، «همپای صاعقه»، «آتش به اختیار»، «مردگان باغ سبز»، «جای امن گلوله‌ها»، «یک وجب و چهار انگشت» و ... اشاره کرد. سوره مهر سال گذشته نیز عنوان برترین ناشر دولتی بیست و چهارمین نمایشگاه کتاب تهران به دست آورد. نمایشگاه کتاب در بیست و پنجمین دوره خود میزبان چهارمین غرفه «دیدار» نیز شده است. این غرفه به کوشش موسسه خانه کتاب برای چهارمین دوره متوالی در بیست و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برپا می‌شود. به گفته دست‌اندرکاران خانه کتاب، ایده برگزاری غرفه دیدار در نمایشگاه کتاب طی سال‌های گذشته توانست با استقبال خوبی از سوی مخاطبان و اهالی قلم مواجه شود. محور این غرفه، نقد آثار مختلف است که با حضور نویسندگان و منتقدان حاضر مورد بررسی واقع می‌شوند. قرار است در غرفه دیدار امسال 30 اثر از سوی منتقدان مورد نقد و بررسی قرار بگیرد.
فعالیت متفاوت سرای اهل قلم
از آنجا که سرای اهل قلم کودک و نوجوان هر ساله از مهم‌ترین بخش‌های نمایشگاه به شمار می‌رود، امسال نیز این بخش فعالیت‌ها و عملکردهای متفاوتی نسبت به سال گذشته را در طول نمایشگاه انجام می‌دهد. به گفته احسان عباسلو، مدیر سرای اهل قلم، ساختار برگزاری این سرا از شکل نشست‌های نقد و بررسی تغییر می‌کند طوری که در شیوه جدید که به پیشنهاد علی اوجبی مطرح شده، کودکان و نوجوانان دانش‌آموز به نمایشگاه دعوت می‌شوند و کتابی مشخص به آنها اهدا می‌شود که پس از مطالعه کتاب توسط آنها، نویسنده کتاب با آنها به گفت‌وگو خواهد پرداخت.
دریافت اخبار نمایشگاه از پیام‌نمای شبکه 2
با برپایی نمایشگاه کتاب، اطلاعات کامل ناشران، حواشی و اخبار مربوط به حضور شخصیت‌ها و مسؤولان کشور مثل سال‌های گذشته روی پیام‌نمای شبکه 2 قرار می‌گیرد. در واقع پیام‌نمای شبکه 2 سیما برای تسهیل در روند اطلاع‌رسانی به مخاطبان نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران مجله ویژه اخبار و رویدادهای نمایشگاه را در صفحات خود قرار می‌دهد. همچنین علاوه بر ارائه اطلاعات کامل ناشران، اخبار، حواشی و اخبار مربوط به حضور شخصیت‌ها و مسؤولان کشور در نمایشگاه کتاب امسال نیز قابل دسترسی است.