گروه اقتصادی: ماجرای قیمت بنزین بار دیگر در آستانه اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها کانون تمام حدس و گمان‌ها و اظهارنظرهای اقتصادیون در روزهای اخیر شده است. از سویی با مطرح شدن از بین رفتن سهمیه بنزین 100 تومانی و تبدیل شدن آن به 2 لیتر سهمیه بنزین 400 تومانی، جایگاه‌های عرضه سوخت روزهای شلوغ‌تری از همیشه را پشت سر می‌گذارند و از سوی دیگر، با گمانه‌زنی‌ها برای اجرای فاز دوم هدفمندی از خردادماه، بیشترین تحلیل‌ها بر تک‌نرخی شدن قیمت بنزین و عرضه آن با قیمتی حدود 950 تا یکهزار تومان استوار است که این قیمت قطعا مخالفت مجلس و مردم را در پی نخواهد داشت، هر چند اظهارنظر اخیر رئیس مجلس مبنی بر قصد دولت برای عرضه بنزین با قیمت 2 هزار تومان تمام معادلات را بر هم زده است. آغاز شمارش معکوس برای حذف بنزین 100 تومانی هر چند منجر به ایجاد بازار سیاه و صف‌های شبانه پیش روی جایگاه‌های سوخت شده اما این اقدام دولت احتمال تک‌نرخی شدن عرضه بنزین در فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها را قوت بخشیده است. پس از گذشت 6 سال از آغاز سهمیه‌بندی و عرضه کارتی بنزین، جایگاه‌های سوخت کشور باید تا 16 روز آینده برای همیشه با بنزین یارانه‌ای 100 تومانی خداحافظی کنند. بر این اساس، مطابق با جدیدترین اولتیماتوم بنزینی دولت از ابتدای خردادماه سال جاری هر لیتر بنزین 100 تومانی به 2 لیتر بنزین 400 تومانی تبدیل می‌شود آن هم در صورتی که دارندگان سهمیه بنزین 100 تومانی حداقل تا پایان اردیبهشت‌ماه یکبار در جایگاه‌ها با کارت خود سوختگیری کرده باشند. این هشدار جدید بنزینی که این روزها حتی به صورت زیرنویس در شبکه‌های مختلف تلویزیونی هر چند دقیقه یکبار پخش می‌شود، صاحبان بیش از 80 میلیون لیتر سهمیه بنزین 100 تومانی را به تکاپو انداخته طوری که در چند روز گذشته جایگاه‌های سوخت با هجوم همه‌جانبه صاحبان بنزین یارانه‌ای روبه‌رو شده است. ناصر رئیسی‌فرد، رئیس کانون کارفرمایی جایگاه‌داران سوخت در گفت‌وگو با مهر با اشاره به افزایش 5 تا 7 برابری فروش بنزین یارانه‌ای در جایگاه سوخت کشور گفت: تا هفته گذشته روزانه حدود 500 هزار تا یک‌میلیون لیتر بنزین 100 تومانی در جایگاه‌ها فروخته شد. وی با اعلام اینکه در چند روز اخیر فروش بنزین یارانه‌ای به حدود 4 تا 5 میلیون لیتر در روز افزایش یافته است، تصریح کرد: قطعا بنزین کالای مناسبی برای احتکار نیست و از این رو، صاحبان سهمیه‌های بنزین 100 تومانی با اولتیماتوم دولت سعی دارند به هر شکل ممکن از سوخت شدن سهمیه بنزین خود جلوگیری کنند. رئیسی‌فرد با اشاره به شکل‌گیری بازارهای سیاه خرید و فروش بنزین یارانه‌ای در حاشیه جایگاه‌های سوخت تهران و برخی کلانشهرهای کشور اظهار داشت: مردم چون به این سهمیه‌ها احساس مالکیت دارند، نمی‌خواهند به راحتی ذخیره بنزین خود را از دست بدهند. رئیس کانون کارفرمایی جایگاه‌داران سوخت با اشاره به فروش گسترده بنزین 100 تومانی در حاشیه جایگاه‌ها اظهار داشت: مردم هم از خرید بنزین 100 تومانی با نرخی کمتر از بنزین آزاد استقبال می‌کنند. وی با اعلام اینکه باید دولت نسبت به تبدیل ذخیره بنزین 400 تومانی کارت‌های سوخت هم اقدام کند، تاکید کرد: با حذف بنزین 100 و سپس 400 تومانی و عرضه تک‌نرخی این فرآورده نفتی می‌تواند منجر به کاهش فساد عرضه بنزین چندنرخی در جایگاه‌ها شود.
قیمت‌های جدید بنزین در بازار سیاه
همزمان با آغاز شمارش معکوس بنزین 100 تومانی، این روزها قیمت‌های جدیدی هم برای خرید و فروش این فرآورده استراتژیک و پرطرفدار نفتی در جایگاه‌های سوخت سراسر کشور تعریف شده است. ولی‌الله محمودی، دبیر انجمن جایگاه‌داران سوخت با بیان اینکه هم‌اکنون هر لیتر بنزین 100 تومانی در جایگاه‌های تهران بین 600 تا 650 تومان فروخته می‌شود، گفت: در روزهای گذشته میزان خرید و فروش بنزین یارانه‌ای در جایگاه‌های جنوب تهران و شهرهای اطراف تهران بیش از شمال پایتخت بوده است. وی همچنین یکی از دلایل تراکم پیش روی جایگاه‌های سوخت را افزایش فروش بنزین 100 تومانی اعلام کرد و افزود: پیش‌بینی می‌شود هرچه به پایان اردیبهشت نزدیک‌تر شویم میزان فروش بنزین 100 تومانی هم بیشتر شود. سیدحسین فخرایی، رئیس انجمن صنفی جایگاه‌داران سوخت خوزستان هم قیمت فروش بنزین 100 تومانی در بازار سیاه را بین 400 تا 550 تومان عنوان کرد و افزود: با توجه به محدودیت استفاده از کارت سوخت خودروها در شبانه‌روز در ساعات اولیه بامداد صف‌هایی برای فروش ذخیره بنزین 100 تومانی کارت‌ها پیش روی جایگاه‌ها شکل گرفته است. وی با یادآوری اینکه هر خودروي شخصی در شبانه‌روز تنها در 3 نوبت می‌تواند 180 لیتر بنزین از کارت سوخت خود برداشت کند، بیان کرد: این مساله منجر به ایجاد صف در اکثر جایگاه‌های سوخت شهرهای خوزستان شده است. البته ایجاد بازار سیاه برای خرید و فروش بنزین تنها در حاشیه جایگاه‌ها ایجاد نشده است و با ورق زدن صفحات آگهی فروش خودروهای دست دوم هم امتیاز ذخیره بنزین برای فروختن گران‌تر خودروهای دست دوم کاملا مشهود است. تماس با تعدادی از فروشندگان خودروهای دست دوم که دارای سهمیه بنزین 100 یا 400 تومانی بالایی هستند نشان می‌دهد قیمت این خودروها در مقایسه با مدل مشابه 200 تا 500 هزار تومان بالاتر است.
بنزین تک‌نرخی می‌شود؟
بدون‌شک در اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها عرضه تک‌نرخی و افزایش قیمت بنزین به مرز 1000 تومان مهم‌ترین سناریوی روی میز دولت است. بر این اساس کارشناسان اقتصادی از حذف بنزین 100 تومان ذخیره‌سازی شده در کارت‌های هوشمند سوخت و عرضه 2 نرخی بنزین از ابتدای خردادماه سال جاری به عنوان پیش‌زمینه عرضه تک‌نرخی این فرآورده استراژیک نفتی یاد می‌کنند. جلیل سالاری، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اخیرا با تاکید بر اینکه حذف بنزین 100 تومانی ارتباطی با اجرای فاز دوم قانون هدفمندسازی یارانه‌ها و عرضه بنزین تک‌نرخی ندارد، هدف از اجرای این سناریوی جدید بنزینی دولت را تنها افزایش کارآیی سامانه هوشمند سوخت عنوان می‌کند. با این وجود، دولت از ابتدای خردادماه و برخلاف سیاست‌های قبلی اقدام به حذف بنزین 100 تومانی کارت‌های سوخت خواهد کرد که افزایش ناگهانی مصرف بنزین در اردیبهشت‌ماه و زیر سوال رفتن سیاست‌های کلان دعوت مردم به مدیریت و صرفه‌جویی مصرف سوخت با این اقدام قطعا زیر سوال خواهد رفت.