اسلام جز اين چيز ديگري نيست. حضرت اميرمومنان (ع) علاوه بر عمو‌زادگي و دامادي پيغمبر اول من آمن با‌لله بود و پدر حسين و پيغمبر اكرم قبل از رحلتش بر‌حسب قوانين و سنت اسلاميه به پسر عم و دامادش كه افضل مردم بود امر مي‌كند كه پس از او خليفه و پادشاه مومنين است ولي حضرت علي بن‌ابيطالب(ع) چون كارشكني اجماع امت و بعضي از دورويان و مفسدان را ديد گوشه‌نشيني اختيار فرموده و نگذاشت دوئيتي بين مسلمين حاصل شود ولي در همان حال چند نفر از مغرضان جاه‌طلب دين پاكي را كه خداي بزرگ براي خوشي و سعادت خلق دنيا و نژادهاي مختلفه ساكنان زمين فرستاده بود دستاويز کرده، مي‌خواستند همه جهان را منحصر به خود كنند و به دنيا سلطنت کنند و بر‌خلاف نص حديث پيغمبر اكرم رفتار کنند (دستور پيغمبر آن بود كه اجماع امت آن روز كه مسلمانان بودند كسي كه از ميان مسلمين افضل، اعلم، افهم، اورع، با‌سياست و كياست‌تر از همه باشد براي امير‌المومنين شدن انتخاب كنند) ولي بر‌خلاف سنت و امر پيغمبر رفتار کرده و همان اعراب آن روزه كه حضرت ختمي‌مرتبت فرموده بودند «الاعراب اشد كفرا و نفاقا» به‌اصول لجبازي يك نفر عرب را كه فضيلتي بر دیگران نداشت و فقط طرفدار سلطنت عرب بود انتخاب کردند و كشمكش از آن تا‌ريخ شروع شد. پس از دوراني يزيد بن معاويه سلطان شد و بني‌اميه هر‌چه مي‌توانستند بر مسلمين جور و ستم کردند، حتي حسين بن علي (ع) كه ذريه رسول خدا بود چون ميفرمود اعمال يزيد بر‌خلاف دين خداست و اين حكومت حكومت غير‌اسلامي است و بايد يزيد از خلافت خلع شود او را كشتند. اهل و عيالش را اسير کردند و اختلافات را شديد و بلكه اشد كردند. عبادت پنجگانه كه بين مسلمين معمول است همه يكي است چند نفر مثل ابو‌حنيفه يا امام شافعي يا حنبلي يا مالكي يا امام جعفر(ع) اينها در اصل دين هيچ اختلاف نداشتند مثل امروزه كه چند نفر مجتهد در عتبات عاليات هستند هر دسته تقليد يكي از آنها را مي‌کنند آنها هم به اين نهج بودند؛ يك دسته مقلد امام حنفي، يك دسته مقلد امام شافعي و يك دسته مقلد امام مالكي يا امام جعفر صادق(ع) هستند. اينها از خودشان حرف در‌نياورده‌اند در جزئيات مثل‌طهارت و وضو و امثال آنها بين خود يك اختلاف دارند و الا اصل دين يكي است. من گفتم خير چنين نيست شيعيان آنها را لعن مي‌كنند، فرمود كه مسلمان هرگز لعن به صاحبه رسول خدا نمي‌کنند و من مخالفم، حضرت اميرمومنان خانه‌نشين شده و نگذاشت هيچ اختلافي حادث شود و شخص علي بن ابيطالب(ع) جاه‌طلب نبود و در آن هنگام هر‌كسی مي‌خواست ايجاد اختلاف كند ايستادگي ميفرمود، هر اشكالي كه حق داشتند رفع ميفرمود و مخالفان را موالف مي‌کرد. پس از اينها مسلمين به شناعت عمل بني‌اميه پي بردند و آنها را معزول کرده و بني‌عباس را به جاي آنها منصوب کردند. اگر امروز شما تقليد آقاي احسائي را مي‌كنيد يا تقليد آقاي آقا سيد‌كا‌ظم رشتي را نه اين كا‌فر است نه آن. اسلام يك دين است، خدا و قرآن يكي و الا هر يك از مسلمين او‌لو‌الامر يا خليفه شود در قرآن و احاديث و سنت نبوي تغيير حادث نمي‌شود و دين خدا يكي است. شما پاكيزه باش و به طهارت نما‌ز بخوان، روزه بگير، زكات بده، به فقرا و يتيمان و ابن‌السبيل دستگيري كن، دروغ نگو، افترا مزن و كمك به خلق خدا بكن، مودب و خوش‌كردار باش، نيت بد نداشته باش؛ مسلماني ولي افسوس هنگامي كه اين فاضل دانشمند و مسلمان پاكدامن و پاك‌دين اين فرمايشات و نصايح را ميفرمود من يادداشت مي‌كردم چگونه اختلاف بين مسلمين را افزون كنم و چگونه ايران را به وسيله نفاق و بي‌ديني مسخر کنم. تمام هم من يافتن را‌ه اختلاف و نفاق بين مسلمانان بود. رمضان تمام شد ولي من چند نفر محرم خود را تربيت جا‌سوسي مي‌کردم و هيچ كدام لياقت ميرزا حسين‌علي و برادرش را نداشتند (مقصود ميرزا يحيي برادرش است). واقعا ايراني‌ها آدم وطن‌پرستي هستند و راپورتچي‌گري را كار پست و رذل و خبر‌چيني و تمامی را كار بد و زشتي مي‌دانند، خلا‌صه نژاد آرين‌ها بي‌نها‌يت مغرور و وطن‌پرست و با‌ذكا‌وت هستند. پس از رمضان يك روز دوشنبه ميرزا حسين‌علي در گرمي هوا آمده بود كه مرا ملا‌قات کند ولي من در 2 فرسنگي شهر بودم، پس از آمدن به شهر در صندوق نامه‌هایم يك نامه از او ديدم كه را‌پورت داده بود كه ديشب غروبي قائم‌مقام صدر اعظم به خانه حكيم احمد گيلا‌ني آمده بود و من به وسيله گل‌محمد، نوكر حكيم به عنوان اينكه صدر‌اعظم را ببينم وارد اتاق قهوه‌خانه شدم. حكيم با قائم‌مقام مي‌گفت اين شخص (محمد‌شاه) لايق سلطنت نيست، نوكر اجنبي است و بايد يك نفر ايراني پاك‌طينت مثل زنديه پادشاه شود. وسايل كار را به توسط و كمك اعيان و سردارها بايد فراهم كرد و همسايه جنوبي حاضر است همه‌جور با ما مساعدت كند و حكيم احمد هم تصديق مي‌كرد و مي‌گفت شما و تدبيرات شما اين شخص را به سلطنت رسانيده، من چند‌ين مرتبه در اين‌باره به شما گفتم ولي مواقعي چند به دست آمد كه شما مانع شديد بویژه هنگامي كه در نگارستان بوديم و اغلب شاهزاد‌گان بلافصل مدعي سلطنت بودند و اگر بزرگان زنديه را حاضر نداشتيد علي ميرزاي ظل‌السلطان كه بود و به علاوه ميان اين چند نفر شاهزاده يك نفر كه لايق بود به تخت مي‌نشاندي. قائم‌مقام فرمود ملاحظه خواهيد کرد كه اين جوان مريض كه نوكر اجانب است مثل پدرش ناكام از دنيا خواهد رفت و حق به حقدار خواهد رسيد. پس از خواندن اين نامه فورا به سفارت رفته غلام‌باشي را خواسته بدون اينكه مطلب را با ديگري به ميان بگذارم يكسر به باب‌همايون رفته و پيغام كردم كه مطلب واجبي از طرف دولت خود دارم و بايد به شخص شاه عرض كنم.