همپای توسعه ابعاد مختلف زندگی شهری و به‌وجود آمدن کلانشهرها، معضلات بزرگ نیز اجتناب‌ناپذیر است. امروزه ترافیک، آلودگی هوا، تراکم جمعیت و چندین و چند مشکل دیگر در غالب کلانشهرهای دنیا به موضوعاتی عادی مبدل شده اما در چند سال اخیر « آلودگی صوتی» نیز دامنگیر شهروندان کلانشهرها از جمله تهران شده است. آلودگی آن هم از نوع صوتی شامل صداهای آزاردهنده و ناخوشایند از محیط اطراف است و فراتر رفتن آن از حد مجاز به مرور زمان بر شنوایی افراد در معرض آن، تاثیرات سوء داشته و در طول زمان حتی موجب ایجاد کم‌شنوایی و در مراحل بعدی ناشنوایی می‌شود. مدت‌هاست کارشناسان درباره این نوع از آلودگی هشدار می‌دهند اما هنوز آنگونه که باید در شهری همچون تهران این موضوع جدی گرفته نشده است. بر اساس اندازه‌گیری‌های انجام گرفته در بازه زمانی سال‌های 80 تا 90 شدت آلودگی صوتی تهران 8 تا 9 دسیبل افزایش پیدا کرده است. افزایش 9 دسیبلی آلودگی صوتی در یک شهر بر اساس استانداردهای زیست محیطی و سلامتی برای شهروندان، خطرناک است. در این میان شدت آلایندگی صوتی در کنار اتوبان‌ها خطرناک است. هم‌اکنون میزان این آلودگی در مناطق مسکونی کنار اتوبان‌های تهران 75 تا 80 دسیبل است، در حالی که بر اساس استانداردهای محیط‌زیست این مقدار باید در روز 55 و در شب 45 دسیبل باشد.
مناطقي كه بيشترين آلودگي صوتي را دارند
در خیابان‌ها و اتوبان‌های پایتخت 8/47 درصد خودروهای سواری و موتوسیکلتها صدایی بالاتر از 81 دسی بل تولید می‌کنند. بر اساس آخرین اندازه‌گیری‌ها موتوسیکلتها 49 درصد، سواری 30 درصد، خودروهای سنگین 20 درصد و شرکت واحد یک درصد در آلودگی صوتی نقش دارند. بر اساس گفته مدیر‌عامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، هم‌اکنون 45 ایستگاه سنجش آلودگی صدا در شهر تهران وجود دارد و مناطق پرسروصدای شهر تهران 11،12،13،3،19،18،2،10 و 6 هستند.
رفع آلودگی صوتی وظیفه کیست؟
به گزارش شبستان، در حالی که رسول‌علی اشرفی‌پور، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست تهران، رفع آلودگی صوتی را از وظایف مدیریت شهری می‌داند و می‌گوید «اجرای برنامه‌های رفع آلودگی صوتی بر‌عهده مدیریت شهری است و براساس قانون، سازمان حفاظت محیط‌زیست با تدوین، تصویب و ابلاغ استانداردهای حدود آلودگی، وظیفه نظارتی بر منابع تولید آلاینده را انجام می‌دهد»، رشیدی مدیر شرکت کنترل کیفیت هوای تهران هم با اظهار‌نظری مشابه اما معکوس این مسؤولیت را از وظایف سازمان محیط‌زیست می‌داند. با وجود این اظهارات شهرداری تهران در سال‌های اخیر نصب دیوارهای صوتی را در بخشی از بزرگراه‌های تهران در دستور کار قرار داده که اگر این وظیفه در چارچوب وظایف مدیریت شهری نبود، نصب چنین عایق‌هایی در فعالیت‌های تعریف شده آن وجود نداشته و عمل به آن الزامی نبود. در همین راستا در شهر تهران تاکنون تنها 2 دیوار صوتی در بخشی از بزرگراه شهید چمران و محدوده پایانه شهید افشار پارک وی نصب شده است، همین‌طور بزرگراه‌های شهیدمدرس، همت، امام علی(ع)، یادگار امام(ره)، کردستان، حکیم و رسالت از جمله بزرگراه‌هایی است که آلودگی صوتی دارند که از این میان بزرگراه همت با 85 دسیبل آلودگی صوتی بیشترین تراز را به خود اختصاص داده است. از این رو بزرگراه‌های شهید همت، یاسینی، حکیم، بابایی و صدر کاندیدای نصب دیوار صوتی هستند که این کار از سال گذشته در بزرگراه کردستان در حال انجام است. در حالی که واحدهای مسکونی باید حداقل 300 متر با بزرگراه‌ها فاصله داشته باشند اما در اکثر بزرگراه‌های شهر تهران فاصله واحدهای مسکونی کمتر از یکصد متر است. برای نمونه بزرگراه شهید همت بیشترین تراز آلودگی صوتی را داراست و اکثر قریب به اتفاق پل‌های سواره رو درست از کنار پنجره‌های منازل مسکونی و حتی مراکز درمانی عبور می‌کنند.
آلودگی صوتی بیخ گوش صدرنشینان
بزرگراه صدر هم یکی دیگر از مسیرهایی است که بزودی به‌منظور تسهیل ترافیک این منطقه 2 طبقه می‌شود و همزمان با تعدیل ترافیک این بزرگراه آلودگی صوتی طبقات فوقانی بناهای مجاورش را دو‌چندان می‌کند. حالا که با 2 طبقه شدن صدر، آپارتمان‌های حاشیه این بزرگراه خودروها را بیخ گوش خود حس می‌کنند، دیگر باید آلودگی صوتی را کابوسی جدی برای صدرنشینان به حساب آورد، گرچه وعده نصب دیوار صوتی در این بزرگراه هم داده شده اما با نگاه کوتاهی به وعده‌ها می‌توان براحتی حدس زد که این قضیه تا چه مدت به طول خواهد انجامید. از میان هزاران شریانی که در شهر وجود دارد و اکثریت آنها از لحاظ آلودگی صوتی در وضع نامناسبی قرار دارند، برنامه‌ریزی‌های انجام شده نصب دیوارهای صوتی به چند بزرگراه محدود شده و گویی میلیون‌ها نفر شهروند تهرانی که در خیابان‌های شلوغ و پر‌رفت‌و‌آمد زندگی و تردد می‌کنند، مجبورند برای فرار از آلودگی هوا که وضعی مشابه (آلودگی صوتی) دارد با زدن ماسک در امان باشند و برای حفظ سلامتی شنوایی هم که دیگر راهی بهتر از استفاده چوب پنبه به نظر نمی‌رسد!