گروه فرهنگ و هنر: آیین اختتامیه بیست و پنجمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران روز گذشته در نیم طبقه دوم شبستان مصلای امام خمینی با حضور محمدرضا رحیمی معاون اول رئیس‌جمهور، سیدمحمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بهمن دری رئیس نمایشگاه و جمعی از ناشران و سفرای خارجی برگزار شد. در این مراسم برترین ناشران کشور در سال 1390 و برترین غرفه‌های نمایشگاه کتاب تهران در سال 91 معرفی شدند. در مراسم پایانی از صباح زنگنه، علیرضا برازش، محمدعلی شعاعی و محسن پرویز به عنوان روسای قبلی نمایشگاه تجلیل شد. براساس این گزارش ناشران برتر بدین شرح اعلام شدند:
حوزه ناشران بزرگسال (بخش خصوصی تهران):
در این بخش هیچ ناشری شایسته عنوان برگزیده شناخته نشد اما هیات داوران مشترکا انتشارات هرمس و نشر نی را شایسته تقدیر شناخت.
بخش خصوصی شهرستان:
در این بخش موسسه فرهنگی «دارالحدیث» به عنوان برگزیده شناخته شد.
بخش عمومی دولتی:
در این بخش انتشارات «سوره مهر» عنوان برگزیده را کسب کرد.
در حوزه ناشران کودک و نوجوان هیچ ناشری شایسته عنوان برگزیده شناخته نشد و موسسه انتشارات «محراب قلم» شایسته تقدیر شناخته شد.
بخش خصوصی شهرستان:
انتشارات عروج اندیشه شایسته تقدیر معرفی شد. همچنین در بخش غرفه‌های برتر بخش ناشران عمومی زیرگروه خصوصی، انتشارات حکمت از تهران و انتشارات اسرا از قم به عنوان غرفه‌های برتر معرفی شدند.
در بخش خصوصی دانشگاهی غرفه جامع‌نگر برگزیده شد. در بخش خصوصی کودک و نوجوان غرفه حوا به عنوان برگزیده و غرفه جوان و حدیث مشترکا شایسته تقدیر شدند.
در بخش خصوصی ناشران آموزشی غرفه تخته سیاه به عنوان برگزیده معرفی و در بخش ناشران عمومی قسمت دولتی غرفه سازمان پژوهش‌های فرهنگ و اندیشه اسلامی به عنوان غرفه برتر، همچنین انتشارات امیرکبیر هم شایسته تقدیر معرفی شد.
در بخش غرفه‌های بین‌الملل قسمت بازار جهانی کتاب‌های لاتین ایران موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) برگزیده شد. در بخش بازار جهانی کتاب عربی ایران بنیاد دایرهًْ‌المعارف اسلامی به عنوان برگزیده انتخاب شد.در بخش ناشران الکترونیک ایران، موسسه خدمات کامپیوتری علوم اسلامی نور به عنوان برگزیده معرفی شد. در بخش کشورها غرفه اتحادیه ناشران افغانستان به عنوان غرفه برتر معرفی شد. در بخش کتب ارزی شرکت انتشارات جان وایلی به عنوان غرفه برتر معرفی شد. در بخش کتب لاتین عرضه مستقیم انتشارات خدمات دانش کتیبه به عنوان غرفه برتر معرفی شد. در بخش کتب عربی شرکت انتشارات آوند دانش به عنوان غرفه برتر معرفی شد. همچنین در بخش رسانه‌های برگزیده قسمت صدا و سیما، شبکه رادیویی جوان، شبکه 2 سیما و شبکه 4 سیما برگزیده شدند. در بخش روزنامه‌ها، روزنامه‌های اطلاعات، کیهان و تهران امروز برگزیده شدند. در بخش خبرگزاری‌ها هم خبرگزاری‌های فارس، ایرنا و ایکنا برگزیده شدند.
ساخت نمایشگاه دائمی
محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهور نیز در این مراسم از فراهم شدن امکانات لازم برای کلنگ‌زنی محل دائمی نمایشگاه کتاب تهران خبر داد و گفت: یکی از کارهای اساسی که تا پیش از پایان دولت فعلی باید انجام شود ساخت محل دائمی نمایشگاه کتاب است. همانطور که در این دولت 330 هزار عنوان کتاب جدید منتشر شده که قابل مقایسه با همه دوره‌های قبل هم نیست، نباید چنین نمایشگاهی در فضایی که مطلوب آن نیست برگزار شود.
سخنان وزیر ارشاد
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آیین اختتامیه نمایشگاه کتاب که روز گذشته با حضور بهمن دری معاونت فرهنگی وزارت ارشاد، محمدرضا رحیمی معاون اول رئیس‌جمهور و جمعی از اهالی فرهنگ و ادب در مصلای امام خمینی(ره) برگزار شد از عدم حضور برخی مسؤولان در بازدید از نمایشگاه کتاب گله کرد و ضمن اشاره به انعکاس اخبار نمایشگاه کتاب در برخی روزنامه‌ها و رسانه‌های صهیونیستی از جمله گاردین تصریح کرد: هنگامی که 77 کشور در نمایشگاه کتاب کشوری که مورد تحریم است حاضر می‌شوند، نشان می‌دهند تحریم‌ها بی‌تاثیرند. هیات‌های حاضر در تهران از مصر، ترکیه، بحرین و سفیر پاکستان همه و همه نشانگر آن است که حرکت پرشتاب انقلاب را نمی‌توانند در سطح جهانی نظاره‌گر باشند. به گفته حسینی، امروز بحث بیداری اسلامی جدی است. امام خمینی(ره) و آیت‌الله خامنه‌ای پرچمدار بیداری بوده‌اند، در حالی که برخی درصدد تفرقه در مصر، لیبی و تونس هستند، قطعا چنین رویداد‌هایی می‌تواند تاثیر‌گذار باشد گرچه ما خطوط قرمز خود را داریم و اجازه نمی‌دهیم برخی خطوط انحرافی بروز و ظهور آن هم در یک مرکز علمی و فرهنگی داشته باشند اما بر وحدت اسلامی تاکید داریم. وی ضمن تقدیر از مردم و بازدیدکنندگان بیان کرد: بازدید میلیونی از بزرگ‌ترین پروژه فرهنگی ملی جای تقدیر دارد و به گفته رهبر انقلاب اسلامی این حضور میلیونی جای بررسی و تحلیل دارد؛ در این نمایشگاه همه اقشار از علامه حسن‌زاده آملی تا مردم عادی حضور دارند حتی والدین یعنی پدر و مادری که با کتاب سر و کار ندارند دست فرزندانشان را گرفته و به نمایشگاه می‌آورند. حسینی در ادامه ضمن اشاره به اینکه امسال در نمایشگاه کتاب ائمه جمعه، نمایندگان ولی‌فقیه و دیگر برجستگان فرهنگی حضور داشتند، اضافه کرد: غالبا برای بازدید از نمایشگاه کتاب از اقصی نقاط کشور حضور می‌یابند و روز گذشته در نماز جمعه از این رویداد بزرگ فرهنگی تقدیر شد. این مقام مسؤول در ادامه ضمن اشاره به اینکه هر حادثه بزرگی در کنار خود ضعف‌هایی دارد و برخی درصدد انعکاس خلأهای آن هستند، یادآور شد ما این افراد و گروه‌ها را نیز به انصاف دعوت می‌کنیم تا ببینند نمایشگاهی که رهبری در آن از ارتقای کمی و کیفی خبر می‌دهند نمایشگاهی ارزشمند است. وی تصریح کرد: رهبر انقلاب علاقه‌مند بودند یک روز کامل یا چند روز از نمایشگاه بازدید و با ناشران از نزدیک صحبت کنند. ایشان فرمودند بنده از بازدید 2 یا 3 ساعته از نمایشگاه ارضا نمی‌شوم، علاوه بر اینکه حضور معظم‌له نشان از اعتنای ایشان به کتاب و کتابخوانی دارد. وزیر ارشاد با گلایه از برخی مسؤولان که برای بازدید از نمایشگاه کتاب تهران حضور نیافتند اینگونه سخن آغاز کرد که از برخی مسؤولان که وعده داده بودند اما در نمایشگاه حاضر نشدند گلایه می‌کنم، وقتی علامه حسن‌زاده‌آملی در نمایشگاه حاضر می‌شود انتظار داریم دیگر مسؤولان هم به آن اهتمام ورزند. علاوه بر جنبه‌های فرهنگی نمایشگاه کتاب جنبه‌های معنوی هم داشته است. بزرگداشت شهدای هسته‌ای و نشر، مزین شدن نمایشگاه به تمثال شهدا (شهیده کرجو و شهید عبدالله میثمی) معنویت خاصی را در فضای غرفه‌ها ایجاد کرد. حسینی به جنبه اقتصادی نمایشگاه کتاب اشاره کرد و آن را مهم دانست و گفت: علاوه بر جنبه‌های فرهنگی و معنوی باید به جنبه‌های اقتصادی نمایشگاه کتاب نیز توجه کرد. میانگین نظرسنجی روزانه نشان می‌دهد شرکت‌کنندگان 4/46 درصد از تهران آمده بودند و 6/53 درصد شهرستانی بودند یعنی بیش از نیمی از بازدیدکنندگان از استان‌های مختلف کشورند. البته باید دانست که رفت و آمد و اسکان این بازدیدکنندگان شهرستانی نیز بار مالی به همراه دارد، 49 درصد از این بازدیدکنندگان تنها برای دیدن نمایشگاه به تهران آمده بودند. 65 درصد یک تا 5 بار در نمایشگاه حضور داشتند. همانطور که در عرصه سیاسی مانور داریم همانند انتخابات، نمایشگاه کتاب هم مانوری فرهنگی است که نشان از روحیه مردم و انس جامعه با کتاب دارد. وزیر ارشاد با تاکید بر این مهم که ازدحام جمعیت مشکلاتی را ایجاد می‌کند، ابراز داشت: 40 درصد از بازدیدکنندگان عنوان کردند برای خرید و رسیدن به غرفه‌ها مشکلاتی داشتند؛ مشکلاتی چون استراحتگاه و آلودگی صوتی و... اما به‌رغم این سختی‌ها و مرارت، 70 درصد از نمایشگاه ابراز رضایت داشتند. به گفته حسینی، عده‌ای تذکراتی درباره گرانی کتاب دادند اما کتاب باید در سبد کالای خانواده‌ها قرار گیرد. در این راستا 35 درصد از خانواده‌ها عنوان کردند در طول سال برای خرید کتاب پس‌اندازی دارند و میانگین خرید 25 هزار و 300 هزار تومان بوده است، 27 درصد هنگام خرید بن همراه داشتند و 37 درصد کتاب‌های ترجمه و 63 درصد کتاب‌های تالیف خریداری کردند، 70 درصد وضعیت نشر را مناسب و 69 درصد با فهرست کتاب‌های مایحتاج خود وارد غرفه‌ها و فضای نمایشگاه شدند. در این میان 59 درصد عنوان کردند کتابخوان حرفه‌ای هستیم و دیگران نیز از علاقه‌مندی به کتاب سخن گفتند. حسینی در ادامه ارائه این آمار از تقویت فرهنگ عمومی یاد کرد و ابراز داشت
63 درصد از بازدیدکنندگان عنوان کردند نمایشگاه کتاب موجب تقویت فرهنگ عمومی، افزایش دانش و ارتقای علمی شده است. این مقام مسؤول ضمن ابراز امیدواری از اینکه مطالبات موجود رهبری در دولت پیگیری شود، گفت: امیدوارم با پیگیری مطالبات رهبری در دولت و حمایت‌های معاون اول رئیس‌جمهور مشکل کاغذ و کارخانه‌ها حل شود. وی به موضوعاتی که مورد تاکید رهبر انقلاب هستند اشاره کرد و اینگونه گفت که ویراستاری، ترجمه، توزیع، صفحه‌آرایی و ارزیابی محتوایی آثار از مواردی است که مورد تاکید رهبر انقلاب هستند. وزیر ارشاد ضمن تقدیر از تلاش‌های 24مدیر نمایشگاه‌های گذشته اضافه کرد: از همه روسای نمایشگاه‌ها در دوره‌های مختلف که افراد خدوم در خدمت فرهنگ و اندیشه هستند، تشکر می‌کنم. جایگاه دائمی نمایشگاه کتاب و تدابیری در آن راستا جزو برنامه‌هاست که امیدواریم دولت آنها را پیگیری کند.
حضور 6 میلیون بازدیدکننده
بهمن دری، معاون فرهنگی وزیر ارشاد در این مراسم گفت: نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران 25 ساله شد، 24دوره به صورت مستمر این نمایشگاه ادامه یافت که از نقاط قوت است. پس از 33 سال انقلاب شاهد برگزاری متوالی 25 دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران هستیم که حجم زیادی از جمعیت کشور را در خود جای داده است اما نخستین نکته از نمایشگاه بین‌المللی بیست و پنجم تقویت بنیه نمایشگاهی است. نمایشگاه کتاب معمولا عرصه خرید و فروش کتاب‌های تازه منتشر شده است. در این دوره با بهره از تجربیات گذشته 3 سالن ویژه با نام‌های «بیداری اسلامی، ربع قرن و یاس» را تدارک دیدیم. رئیس نمایشگاه درباره سالن ربع قرن ادامه داد: بخش ربع قرن جهاد فرهنگی به عنوان تجدید خاطره از زحمات گذشته روسای پیشین دایر شد که در آن شاهد به نمایش درآمدن پوستر‌های نخستین تا آخرین دوره بودیم. در این دوره 7 تن از روسای پیشین نمایشگاه مورد تقدیر قرار خواهند گرفت و در این میان مشخصا نخستین فردی که سابقه طولانی دارد صباح‌زنگنه است. توصیه می‌کنم روسای گذشته خاطرات تلخ و شیرین خود را مکتوب کنند. سالن یاس معرف کارنامه نشر در سال 90 است و در این سالن کتاب‌های اولیه چاپ 90 تنها با جنبه نمایشگاهی عرضه شد. دری ضمن اشاره به اینکه نمایشگاه کتاب نشاط اجتماعی را به همراه داشت، گفت: حضور 6 میلیون بازدیدکننده را در بیست و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب شاهد بودیم، حتی اگر برخی از آنها کتاب نخرند حضور آنها با هدف دیدن آثار تازه اتفاق بزرگی است. این تشکل‌ها در غرفه‌ها مساله حجاب و عفاف را رعایت کردند، نمایشگاه کتاب امسال در غرفه‌های مختلف و سالن‌های گوناگون به نام و یاد شهدا مزین شده بود.