حركتهاى انقلابى در طول عمر اسلام، سابقه دیرینه داشته و نفى ظلم و استبداد و شكستن زندان بیداد و ستمگرى، همواره به عنوان سرلوحه فرامین اسلام برای مسلمانان مد نظر بوده است. اهمیت این مساله تا بدانجاست كه حتى اجراى اكثر دستورات اجتماعى و در برخى موارد عملى كردن فرامین فردى دین اسلام نیز منوط به همین حركتها بوده و وجود طواغیت زمان به عنوان سد و مانعى در برابر اجرایى كردن فرامین الهى بوده است. قیام علیه ظلم تنها در آیین اسلام مطرح نیست، بلكه در همه ادیان الهى به عنوان نخستین اقدام انبیای الهى مطرح بوده است. خداوند متعال ذات انسانها را به نحوى آفریده است كه هیچگاه در برابر ستم سر فرود نیاورند. بنابراین قیام علیه ظلم همواره به عنوان حركتى انسانى و اسلامى درطول تاریخ بشرى مطرح بوده است. انقلاب اسلامى ایران نمونهاى از این حركتهاى انقلابى است كه در نوع خود نهتنها كمنظیر بلكه شاید بتوان گفت در طول تاریخ اسلام از جهاتى بىنظیر است. نفى كامل ظلم و استقرار نظامى مطابق آیین اسلام به عنوان حركتى كه به اكثر اهداف اصلى خود دست یافته است، نشان موفقیت این انقلاب است. یكى از دستاوردهاى انقلاب، بیدار كردن ملتهاى مسلمان و امیدوار كردن ایشان بعد از گذشت سالیان درازى كه تحت ظلم استعمارگران بودنداست، طورى كه بعد از پیروزى انقلاب اسلامي ايران، ملتهاى مسلمان در همه جهان آن را به عنوان سرلوحه خود قرار داده و سعى در پیروى از آن داشتند و پیروزىهایى نیز به دست آوردند كه همواره جمهورىاسلامى ایران از آنها حمایت کرده است. چنانكه رهبر حكيم انقلاب، همواره به این مهم اشاره داشته و ملتهاى تحت ظلم منطقه را ترغیب به پیروى از این انقلاب میكنند: «امروز انقلاب اسلامى فرصت دوبارهاى است كه به بشریت داده شده است. این بیدارى اسلامى یك فرصت دوباره است. از این فرصتها در طول تاریخ پیش آمده، منتها كم؛ در طول تاریخ اسلام هم پیش آمده، باز هم كمتر. در دریاى متلاطمى از امواج گوناگون مادى و نابودى ارزشهاى اخلاقى و معنوى، ناگهان این كشتى مستقر ثابت نجاتدهنده- كشتى اسلامى با ناخدایى اسلام و با رهبرى قرآن- ظاهر شده و انسانها را به سمت خودش دعوت كرده است. بحث یك حادثه كوچك نیست. یك ملت به این كشتى نجات چسبیدهاند و ملتهاى دیگر هم دیدند كه یك ملت چگونه مىتواند از زیر بار حكومت زور و فساد و وابستگى و دنبالهروى طاغوتها و مستكبران عالم با پیروى از سفینه نجات اسلام، نجات پیدا كند». ۱
آسودگی خاطر، نخستین خطر پیشروی انقلابها
پس از رحلت حضرت امام خمینى رحمه..الله تعالي عليه، حضرت آیتالله العظمي خامنهاى همواره و در مناسبتهاى مختلف به حركتهاى انقلابى ملت مسلمان اشاره داشتهاند. ایشان این حركتها را تحت عنوان بیدارى اسلامى مطرح نموده و اشاره دارند كه ملتهاى مسلمان در حال بیدار شدن هستند و استقرار نظام اسلامى در كشورهاى اسلامى را پیشبینی کردهاند. ایشان علاوه بر این، قلب اروپا را نیز هدف قرار داده و اعلام مىكنند این انقلابها حتى به كشورهاى غربى نیز تسرى پیدا خواهد كرد. بیانات معظمله در این باره تا بدانجا پیش رفت كه امروز بیدارى اسلامى به عنوان یك نظریه در آینده نظام بینالملل مطرح بوده و اندیشمندان مختلف، آن را به عنوان نظریه سیاسى در عرصه بینالملل در عرض نظریات غربى در این حوزه مورد مداقه قرار مىدهند. از جمله دغدغههاى اصلى رهبر معظم انقلاب در حركتهاى انقلابى اسلامى كه در بسیارى موارد به آن اشاره داشتند، انحراف این انقلابها از جهت اصلى خود، بیراهه رفتن آنها و همچنین آینده و فرصتى كه این انقلابها براى مردم مسلمان ایجاد مىكنند بوده است. در نظر ایشان آسیبهاى این انقلابها 2 بخش است: «آنها كه در درون خود ما ریشه دارد و از ضعفهاى ما برمیخیزد و آنها كه دشمن به طور مستقیم آن را برنامهریزى میكند».۲ رهبر حكيم انقلاب در تبیین این 2 دسته از آسیبها بیانات مفصلى دارند و هر كدام از این دو دسته را به تفصیل بیان داشته و براى هر كدام مصادیقى را عنوان مىكنند: «دسته اول، چیزهایى از این قبیل است: احساس و گمان اینكه با سقوط حاكم وابسته و فاسد و دیكتاتور، كار تمام شد. راحتى خیال ناشى از احساس پیروزى و به دنبال آن كمشدن انگیزهها و سست شدن عزمها، نخستین خطر است و آنگاه این خطر مهیبتر میشود كه اشخاص در صدد تصاحب سهم ویژه در غنیمت به دست آمده باشند. ماجراى جنگ احد و غنیمتجویى مدافعان تنگه كه به شكست مسلمانان انجامید و مجاهدان از سوى خداوند متعال سرزنش شدند، یك نمونه نمادین است كه هرگز نباید از یادها برد».3
ترس، اعتماد به دشمن، غرور و اختلاف
«مرعوب شدن از هیمنه ظاهرى مستكبران و احساس ترس از آمریكا و دیگر قدرتهاى مداخلهگر، آسیب دیگرى از این دسته است كه باید از آن پرهیز كرد. نخبگان شجاع و جوانها باید این ترس را از دلها بیرون كنند. اعتماد به دشمن و در دام لبخندها و وعدهها و حمایتهاى آن افتادن نیز آسیب بزرگ دیگرى است كه به طور ویژه باید پیشروان و نخبگان از آن برحذر باشند. دشمن را با علاماتش در هر لباس باید شناخت و از كید او كه در مواردى در پس ظاهر دوستى و كمك پنهان میشود باید ملت و انقلاب را مصون ساخت. روى دیگر این صفحه، مغرور شدن و دشمن را غافل دانستن است؛ شجاعت را باید با تدبیر و حزم در هم آمیخت. در مقابل شیطان، جن و انس، باید همه ذخایر الهى در وجود خود را به كار گرفت. ایجاد اختلاف و به جان هم انداختن انقلابیون و رخنه در پشت جبهه مبارزه نیز آفتى بزرگ است كه با همه توان باید از آن گریخت».4
آخرین توطئهها برای انحراف انقلاب
ایشان به آسیبهای دسته دوم نیز با بیان مصادیقى اشاره ميفرمايند: «آسیبهاى دسته دوم را غالبا ملتهاى این منطقه در حوادث گوناگون آزمودهاند. نخستین آسیب، روى كار آوردن عناصرى است كه خود را متعهد به آمریكا و غرب میدانند. غرب میكوشد پس از سقوط ناگزیر مهرههاى وابسته، اصل سیستم و اهرمهاى اصلى قدرت را حفظ كند و سر دیگرى را روى این بدن بگذارد و بدینوسیله سلطه خود را همچنان ادامه دهد. این به معناى هدر رفتن همه تلاشها و مجاهدتهاست. در این مرحله اگر با مقاومت و هشیارى مردم مواجه شوند میكوشند بدیلهاى انحرافى گوناگون در پیش پاى نهضت و مردم بگذارند. این سناریو میتواند پیشنهاد مدلهاى حكومتى و قانون اساسىهایی باشد كه كشورهاى اسلامى را بار دیگر در دام وابستگى فرهنگى و سیاسى و اقتصادى به غرب بیفكند و میتواند نفوذ میان انقلابیون و تقویت مالى و رسانهاى یك جریان نامطمئن و به حاشیه راندن جریانهاى اصیل در انقلاب باشد. این نیز به معنى بازگرداندن سلطه غرب و تثبیت مدلهاى نوسازى شده غربى و بیگانه از اصول انقلاب و در نهایت، تسلط آنها بر اوضاع است. اگر این تاكتیك نیز به نتیجه نرسد، تجربهها به ما میگوید كه آنگاه روشهایى چون هرج و مرج و تروریسم و جنگ داخلى میان پیروان ادیان یا قومیتها یا قبایل و احزاب یا حتى میان ملتها و دولتهاى همسایه و همراه با آن، حصر اقتصادى و تحریم و بلوكه كردن سرمایههاى ملى و نیز هجوم همهجانبه تبلیغاتى و رسانهاى را در پیش خواهند گرفت. مقصود آنان از این همه، خسته و ناامید كردن مردم و مردد و پشیمان كردن مبارزان است كه میدانند در این صورت، شكست دادن انقلاب، ممكن و آسان خواهد شد. ترور نخبگان صالح و مؤثر یا بدنام كردن برخى از آنان و از سویى خریدن كسانى از سست عنصران نیز در شمار روشهاى متداول قدرتهاى غربى و مدعیان تمدن و اخلاق است. در ایران اسلامى، اسناد لانه جاسوسى كه به دست انقلاب افتاد نشان داد همه این توطئهها به دقت از سوى رژیم ایالات متحده آمریكا براى ملت ایران برنامهریزى شده بود. براى آنان بازگرداندن ارتجاع و استبداد و حاكمیت وابسته در كشورهاى انقلابى، اصلى است كه همه این روشهاى كثیف را تجویز میكند».5
یك گام تا امت واحده اسلامی
در مجموع مىتوان گفت از نگاه ایشان آسیبهاى انقلابهاى منطقه به 2 دسته آسیبهاى درونى و آسیبهاى بیرونى تقسیم مىشود كه «محیط اسلامى - چه افراد و چه ملتها- همواره در معرض این دو گونه تهدید قرار داشته و امروز بیش از همیشه قرار دارد. ترویج متعمدانه فساد در كشورهاى اسلامى و تحمیل فرهنگ غربى كه از سوى برخى رژیمهاى وابسته نیز به آن كمك مىشود و از رفتار فردى تا شكل شهرسازى و محیط عمومى زندگى و مطبوعات و... را دربر میگیرد، از یكسو و فشارهاى نظامى و سیاسى و اقتصادى بر بعضی ملتهاى مسلمان و كشتارهاى لبنان و فلسطین و بوسنى و كشمیر و چچنستان و افغانستان و... از سوى دیگر، شاهد بارز وجود این دوگونه تهدید در محیطهاى اسلامى است».6
اما ایشان فرصتهایى را پیشروى بیدارى اسلامى تصویر مىكنند كه مهمترین و اصلىترین آنها تشكیل جامعه اسلامى است كه در پى آن قطعاً در همه زمینههاى اقتصادى، سیاسى، فرهنگى و اجتماعى، فضاى زیادی فراهم خواهد شد: «دشمن فهمیده است آگاهى اسلامى و بیدارى اسلامى در محیط مسلماننشین عالم، كار خود را مىكند. حقیقت هم همین است. یقیناً همین احساس، ملتهاى اسلامى را به سمت نظام اسلامى و به سمت تشكیل امت واحده اسلامى خواهد كشاند».7
.................................................................................................پینوشتها:
۱- فرمايشات رهبر حكيم انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم در عيد سعيد غديرخم، ۷۹/۱۲/۲۴
۲- فرمايشات رهبر حكيم انقلاب در اجلاس بينالمللى بيدارى اسلامى، ۹۰/۶/۲۶
۳- همان
۴- همان
5- همان
6- پيام رهبر حكيم انقلاب به مناسبت برگزارى كنگره عظيم عبادى- سياسى حج، ۷۵/۲/۴
7- فرمايشات رهبر حكيم انقلاب در ديدار مسؤولان و كارگزاران نظام جمهورى اسلامى به مناسبت ميلاد پيامبر اكرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم و امام جعفر صادق علیهالسلام، ۷۸/۴/۱۰
منبع: Khamenei.ir