گروه سیاسی: روزنامه واشنگتنپست با استناد به گزارش بنیاد کارنگی اعلام کرد که آمریکا برای پذیرش غنیسازی 5 درصد در ایران آماده است. دیوید ایگناتیوس ستوننویس روزنامه واشنگتنپست در تازهترین تحلیل خود درباره مذاکرات ایران و گروه 1+5 تاکید کرد که هم ایران و هم آمریکا تا زمانی که «هدف» مذاکرات برای آنها روشن نباشد، وارد فرآیند برداشتن گامهای اعتمادساز متقابل نخواهند شد.
به گزارش ایران هستهای، ایگناتیوس که به مقامهای دولت آمریکا در امور ایران مرتبط است، با استناد به یک تحلیل منتشر شده از جانب بنیاد کارنگی نوشت که آمریکا خود را برای پذیرش غنیسازی 5 درصد در ایران آماده کرده است. متن کامل این مقاله در ادامه آمده است: تصور کنید نشانههایی که از ایران و کاخ سفید دریافت میشود قابل اطمینان باشند و ایران درباره موافقت با انتقال ذخایر اورانیوم 20 درصدی خود از کشور و توقف تولید اورانیوم بیشتر، جدی باشد. بعد چه اتفاقی روی خواهد داد؟ مساله «اقدامات بعدی» در مذاکرات هستهای ایران مهم است زیرا اگر 2 طرف ندانند این روند به کدام جهت پیش میرود، بعید است خود را به اجرای نخستین مجموعه از «اقدامات اعتمادساز» متعهد بدانند.
ایران اعتقاد دارد مدعیان غربی حل صلحآمیز موضوع هستهای، در گذشته این کشور را فریب دادهاند و به جایی نیز نرسیدهاند. آمریکا نیز چنین سوءظنی به ایران دارد. هر دو طرف به شفافیت بیشتری نیاز دارند.
تحلیلگران بنیاد بینالمللی صلح کارنگی چارچوبی قدرتمند را برای مذاکرات آینده آماده کردهاند. تدوینکنندگان چارچوب مذاکرات هستهای ایران عبارتند از آریل لویت معاون پیشین کمیسیون انرژی هستهای اسرائیل و جورج پرکوویچ از محققان سرشناس آمریکایی درباره موضوعات منع گسترش سلاحهای هستهای. گروه کارنگی در تدوین این طرح، بیسر و صدا مذاکراتی با کارشناسان ایرانی و آمریکایی انجام داده است. عقیده اصلی در پیشنهاد بنیاد کارنگی، ایجاد «مانعی» بین برنامه هستهای غیرنظامی است که ایران میتواند آن را پیگیری کند و برنامه نظامی ساخت بمب که تهران نمیتواند آن را دنبال کند. تدوینکنندگان این طرح در بنیاد کارنگی، به همراه جدا کردن مواردی که میتوانند انجام شوند و اقداماتی که نباید صورت بگیرند، روندهای ویژهای را برای فناوریهای با کاربرد دوگانه پیشنهاد کردهاند؛ بویژه درباره فناوریهایی که نزدیک خط جدا کننده فعالیتهای صلحآمیز هستهای و نظامی قرار دارند. نکته مهمی که برای ایرانیها وجود دارد این است که این رویکرد بر اساس قول آیتالله علی خامنهای، رهبر معظم ایران قرار دارد که کشورش سلاحهای هستهای نخواهد ساخت. صریحترین اظهارات رهبر معظم ایران ماه فوریه از تلویزیون دولتی پخش شد که ایشان گفت: «ایران به دنبال سلاحهای هستهای نیست زیرا جمهوری اسلامی از لحاظ منطقی، مذهبی و در فرضیه، در اختیار داشتن سلاحهای هستهای را گناهی بزرگ میداند و معتقد است گسترش این سلاحها بیمفهوم، ویرانگر و خطرناک است». باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا ماه مارس با استفاده از کانال ارتباطی غیررسمی به آیتالله خامنهای اعلام کرد، فتوای وی که سلاحهای هستهای را منع میکند نقطه آغاز خوبی برای مذاکرات است. رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه 29 مارس در دیدار با آیتالله خامنهای این پیام را منتقل کرد. وندی شرمن معاون وزیر خارجه آمریکا در نخستین دور مذاکرات که 14 آوریل با ایرانیها در استانبول برگزار شد، این موضوع را که اوباما درباره آن صحبت کرده بود، تکرار کرد. بنابراین سوال این است که ایران چگونه میتواند این وعده خود را محقق کند به شکلی که اسرائیل و کشورهای دیگری که درباره ایران مسلح به سلاحهای هستهای نگرانند، اطمینان خاطر پیدا کنند؟ کارشناسان کارنگی یک نظام قرمز- زرد - سبز را مانند یک چراغ راهنمایی هستهای پیشنهاد کردهاند. نیروگاههای هستهای، رآکتورهای تحقیقاتی پزشکی و تحقیقات مهم و علمی در دستهبندی تاییدشده «سبز» قرار میگیرند. فعالیتهایی که ارتباط مستقیم با ساخت سلاحهای هستهای دارند مانند طراحی کلاهک موشک و به دست آوردن اقلام مورد استفاده در ساخت و آزمایش بمبها، جزو فعالیتهای ممنوعه «قرمز» قرار میگیرند. دشوارترین مساله، فعالیتهای با کاربرد دوگانه «زرد» خواهد بود و این مانع باید با دقت ایجاد شود. مثلا اگر اورانیوم به شکلی قابل راستیآزمایی و محدود به غنیسازی 5 درصدی باشد، تا حدودی ممکن است اجازه غنیسازی داده شود؛ بنابراین این اورانیوم میتواند صرفا برای اهداف مسالمتآمیز استفاده شود. «ماشههای نوترونی» ممنوع خواهد شد زیرا از آنها میتوان برای آغاز انفجار بمب هستهای استفاده کرد به جز ماشههایی که برای اکتشافهای نفتی طراحی شدهاند و در اختیار ایران قرار خواهند گرفت.
هرگونه کاهش واقعی تنش با ایران همچنین مستلزم صراحت و شفافیت بیشتر درباره فعالیتهای گذشته و فعلی است به شکلی که هر دو طرف اطمینان یابند فریب داده نمیشوند و اینکه امنیت اصلی آنها به خطر نمیافتد. این موارد نیز بخشی از پیشنهاد بنیاد کارنگی را تشکیل میدهند. پرکوویچ و لویت میگویند: «این رویکرد به این صورت نیست که برد یک طرف با ضرر طرف دیگر مطابقت داشته باشد. این رویکرد مستلزم تعهدات و امتیازات هر دو طرف است. این رویکرد با مشخص کردن فعالیتهایی که بخشی از روند ساخت سلاح هستهای هستند، خلایی را که در معاهده فعلی منع گسترش سلاحهای هستهای وجود دارد پر میکند و نیز میتواند درباره کشورهایی به غیر از ایران نیز استفاده شود».
مذاکراتی که ماه گذشته میان ایران و گروه 1+5 برگزار شد، در مراحل ابتدایی اعتمادسازی قرار دارد. هدف از این مذاکرات، به دست آوردن زمانی برای برگزاری مذاکراتی جامع مانند آن چیزی است که کارشناسان کارنگی پیشنهاد میکنند. آنچه به نظر میرسد در مذاکرات 23 مه در بغداد مطرح شود، این است که ایران غنیسازی بیشتر از 5 درصد را متوقف کند و ذخیره اورانیوم 20 درصدی خود را (که اکنون بیش از 100 کیلوگرم برآورد میشود) به خارج بفرستد و درمقابل، ایزوتوپهای پزشکی و میلههای سوخت برای رآکتور تحقیقاتی غیرنظامی دریافت کند.
مقامات آمریکایی امیدوارند این وضعیت به معنای آن باشد که ایرانیها فعالیت در فردو را متوقف کنند، تاسیساتی که برای غنیسازی بیشتر از 5 درصد مورد استفاده قرار گرفته است. اوباما معتقد است این توافق موقت با به تعویق انداختن توانایی ایران در ساخت بمب هستهای، زمانی را برای برگزاری مذاکرات بیشتر به وجود میآورد. در عین حال برای اینکه توافقی پایدار حاصل شود، لازم است سخنان آیتالله خامنهای به صورت «خط قرمزی» قابل راستیآزمایی و روشن تفسیر شود.
آغاز مذاكرات ايران و آژانس در وين
دور اول مذاكرات ايران و آژانس روز گذشته در وین برگزار شد. رياست تيم آژانس در این دور از مذاکرات را هرمان ناكارتس، معاون مديركل آژانس بر عهده دارد و رافائل گروسي، از ديگر اعضاي اين تيم است.
ناكارتس تاكيد كرد كه ايران بايد براي بازرسان آژانس دسترسي به اطلاعات، افراد و سايتهاي مورد نظر آژانس بينالمللي انرژي اتمي را فراهم كند. وی روز گذشته پیش از آغاز مذاکرات گفت: هدف از اين مذاكرات دو روزه رسيدن به توافقي درباره يك رويكرد براي حل همه مسائل باقيمانده با ايران است و بويژه شفافسازي درباره ابعاد نظامي احتمالي همچنان اولويت ماست. وی گفت: ما براي تداوم گفتوگوها با ايران با روحي مثبت اينجا هستيم.
ناکارتاس افزود: اكنون اين مهم است كه بتوانيم درباره اساس مسائل مذاكره كنيم و ايران دسترسي به افراد، اسناد و اطلاعات و سايتها را براي ما فراهم کند.
به گزارش ايسنا، علياصغر سلطانيه، نماينده دائم ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي و رئيس هيات مذاكرهكننده ايران با آژانس، پيش از اين گفت: ايران در نامهای رسمی آمادگی خود را برای انجام مذاکرات مجدد با آژانس با هدف تبیین و توافق بر سر یک چارچوب و مدالیته برای حل و فصل موضوعات و پاسخ به سوالات بر مبنای معیارها و ضوابط مورد توافق در چارچوب یک مدالیته اعلام کرده است. وي خاطرنشان كرد: تصمیم ایران برای برگزاری دور دیگر از مذاکرات با آژانس، نشانگر روح همکاری با این نهاد بینالمللی و عزم سیاسی ایران برای حل و فصل و رفع ابهامات است. این دور از مذاکرات امروز به پایان میرسد.