۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۵۲
جاسوس روسيه تزاري و پيدايش انحراف بابي و بهايي در ايران

یادداشت‌های دالگورکی ـ 8

در ضمن، اثاثيه من به وسيله يك نفر تاجر آذربايجاني كه با من دوست بود از ايران رسيد. همه اسباب و رخوت من حتي لباس‌هاي آخوندي من و البسه زنانه عيالم و چادر چاقچوري او و بادزن‌هاي حصيري كه از برگ خرما ساخته‌اند با مسواك و مهر و تسبيح هرچه داشتم همه را فرستاده بود.

در يكي از شب‌هاي زمستان من ملبس به لباس آخوندي شده خدمت عموي خود كه نزد امپراتور نديم و همدم بودم رسيدم، بي‌نهايت متعجب شد و خنده بسياري کرد ولي من با كمال وقار به او هيچ نگفتم و مثل شريعت‌مآب‌هاي طهران به او تحقير می‌كردم. باري فرداي آن روز با عيالش به منزل من آمدند و البسه زنانه يعني ترمه كشميري و زري‌هاي اصفهان و مخمل‌هاي كاشي و چادر‌هاي يزدي و چاقچور‌هاي سوف و اطلس و دارایي و تافته‌هاي حرير زيور را كه ملاحظه کردند پيشنهاد كردند يك دختري را لباس زنانه بپوشانم، خودم لباس آخوندي اعلاي خود را بپوشم و در قصر ييلاقي امپراتوري يكشنبه‌شب حضور يابم.

من قبول کردم و يك دختري كه به تن و توشه زيور عيالم بود چند روز و شب او را ادب زن ايراني و پوشيدن لباس و چادر و چاقچور كردن و روبنده زدن و طريقه روبنده بالا زدن و چشم و ابرو بيرون گذاشتن و چند كلمه سخن گفتن به او آموختم و شب يكشنبه 27 ژوئيه 1838 به قصر ييلاقي امپراتوري با عيال ساختگي خود كه چادر و چاقچور و تنبان‌زري و آر‌خالق سمبوسه‌دار ترمه كشميري و روبند و نعلين زرد به او پوشانده بودم، حاضر شدم و در حضور امپراتور تقليد علمای ايران را درآورده و با عصا زوجه خود را كتك زدم و او هم صداي شغال درآورده نمايش غريبي شد و اين نمايش تقليد از همه زحمات و عمليات 5 ساله من در ايران بيشتر موثر افتاد و بي‌اندازه طرف توجه امپراتور شدم و از اين به بعد تدريجا بيشتر به حضور می‌رسيدم و امپراتور به حقايق امور عملیات من شخصا رسيدگي فرموده و خدمات ذي‌قيمت مرا در ايران خيلي موردتوجه قرار داد. در جلسات بعد به حضور زری همايوني رسيدم، پيشنهاد کردم عتبات مرکز سیاست ايران و هند است اجازه فرمایيد به آنجا رفته هم درس اجتهاد كه عبارت از فقه و اصول عالي و اخبار است در آنجا تكميل كنم و نيز بقيه عملياتي كه در ايران انجام داده‌ام تعقيب کنم و نتايج مطلوبه و بيشتري براي دولت امپراتوري بگيرم و اوضاع سياسي آنجا كه مهم‌تر از ايران است (چون هر امري كه آنجا صادر شود شاه و ملت آن را واجب‌الاطاعه می‌دانند) اداره کنم.

خلاصه حسب‌الا‌مر با حقوق مكفي اواخر سپتامبر از روسيه به طرف عتبات حركت کرده و به لباس آقا شيخ عيسي لنكراني وارد كربلا شدم. پس از چند روز مطالعه يك منزل مطابق ميلم گرفتم و پس از كوشش بسيار سر درس حجت‌‌الاسلام آقاي آقاسيد كاظم رشتي حاضر شده و با بعضي از طلاب گرم گرفتم و با كمال دقت مشغول درس شدم (آقا سيدكاظم رشتي يكي از علما و مدرسان نمره اول مذهب شيعه است). من در سر درس‌ها اغلب حاضر و طرف توجه آن مدرس محترم واقع می‌شدم و معهذا اوامر به چشم خودي نمی‌نگريست مثل آنكه در قلب او آگاهي از جنس و نيت من منقش باشد و اطمينان كامل به من نداشت و مسائل مطروحه را كه در جواب می‌فرمود با يك حال ترديدي به من نگاه می‌كرد و شايد هم می‌فهميد كه من به دروغ مباحثه و مطالعه می‌كنم ولي من از رو نمی‌رفتم و با كمال پررویي طرح بعضي مسائل ديگر می‌كردم.

در نزديك منزل من يك نفر طلبه منزل داشت و نامش سيدعلي محمد و از اهل شيراز بود، نسبتا از دیگر طلبه‌ها كه همدرس بوديم متمول‌تر و پدرش در شهر شيراز از كاسب بود و ماهانه خوبي براي او می‌فرستاد. ريش تنگ طلایي و خوش‌چشم و ابرو و دماغي كشيده داشت و ميانه بالا و لاغراندام بود و بسيار خون‌گرم و به قليان هم علاقه مفرط داشت، با من خيلي گرم گرفته بود من تصور می‌كردم بر حسب اشاره آقاي رشتي شايد اين آمد و شد را زياد می‌كند كه از من چيزي بفهمد ولي طولي نكشيد كه فهميدم به واسطه فهم و ادراك من به من متوجه شده است من هم با كمال خصوصيت با او گرم گرفتم و به علاو ه با يك دسته از طلاب كه شيخي بودند انيس و دمخور شده بودم (چون اين دسته يك اختلاف جديدي در بين شيعه ايجاد كرده بود) و به اصطلاح متوجه ركن رابع و به قول سيدعلي محمد جزو دسته كاسه از آش گرم‌تر شدم يعني اين دسته به قدري در حق ائمه غلو می‌كنند كه ائمه را بالاتر از پيغمبران می‌دانند.

سيدعلي محمد بسيار مزاح‌گو بود می‌گفت حضرت اميرالمومنين می‌گويد: من يكي از بندگان حضرت محمد(ص) هستم ولي اين دسته می‌گويند آقاعلي شكسته‌نفسي می‌كند ولي من كاملا به واسطه مرحوم حكيم احمد گيلاني كه از همه علما و حكما فاضل‌تر بود پي به حقيقت اسلام برده بودم و هيچ احتياجي به توضيحات ديگران نداشتم ولي با يك حال عصبي به سيد گفتم من حق را به طرف اينها می‌دهم. اينها رفقاي من هستند. فردا ديدم همه آنها كه مذهب شيخي دارند با من گرم گرفتند و بيشتر با من محبت می‌كردند ولي سيدعلي محمد دست از دوستي من نمی‌كشید و بيشتر مرا میهمان می‌كرد و قليان محبت را با هم می‌كشيديم. اين سيد عارف مسلك بي‌اندازه تندهوش و با ذكاوت و خيلي ابن‌الوقت و مرد متلون‌الاعتقادي بود و نيز به طلسم و ادعيه و رياضت و جفر و... عقيده داشت چون ديد من در علم حساب و جبر و مقابله و هندسه مهارت دارم براي رسيدن به مقصودش شروع به خواندن حساب در نزد من کرد. با اين همه هوش با هزاران زحمت 4 عمل اصلي را در نزد من خواند و بالاخره گفت من کله رياضي و حسابي درستي ندارم.

ارسال نظر
captcha
پربیننده