زیبا اکبرزاده: در حالی‌که اعضای شورای همکاری خلیج‌فارس گرفتار مشکلات عدیده‌ای از جمله اختلافات مرزی هستند، شاه سعودی در نشست روز گذشته طرح الحاق بحرین به عربستان را اعلام کرد؛ طرحی که بحران‌ها و اختلافات جدیدی را در آینده نزدیک برای این کشورها به ارمغان می‌‌آورد. نکته جالب توجه این است که از میان همه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس مساله اتحاد بین 2 کشور بحرین و عربستان مطرح شده است. واضح است که این مساله بر حسب تصادف به وجود نیامده است. همانطور که گمانه‌زنی‌های زیادی درباره این موضوع شده است باید آن را طرحی برای محافظت و دفاع از 2 خاندان سنی حاکم بر این 2 کشور در برابر مخالفت‌ها و نارضایتی‌های در حال افزایش میان عده کثیر جامعه شیعیان عربستان و بحرین به حساب آورد. عربستان سعودی 16 ماه قبل نیز برای جلوگیری از سقوط آل‌خلیفه در جریان تشدید انقلاب شیعیان بحرین (85 درصد کل جمعیت) بیش از 5 هزار نیروی نظامی و امنیتی جهت سرکوب انقلابیون به بحرین اعزام کرد. مسأله مهم‌تر اینکه ممکن است اعتراض‌های بحرین به مناطق شرقی عربستان‌سعودی که شیعیان ساکن آن هستند و چاه‌های اصلی نفت آنجا واقع شده است، سرایت کند و ریاض از آن بیمناک است و از سوی دیگر تلاش می‌‌کند نگاه‌ها را از تحرکات مردمی رو به گسترش در عربستان که در اعتراض به حقوق بشر، فقدان آزادی و بیکاری صورت می‌‌گیرد، منحرف کند. با وجود گذشت بیش از یک‌سال، اعتراض‌های شیعیان بحرین علیه خاندان آل‌خلیفه خاموش نشده بلکه روز به روز شعله‌ورتر نیز می‌‌شود لذا سعودی‌ها احساس کردند آل‌خلیفه از سوی شیعیان تهدید می‌‌شود بنابراین طرح وحدت حمایت از خاندان حاکم در منامه را ارائه دادند. آل‌سعود از راه تحت‌الحمایه قرار دادن آل‌خلیفه می‌‌تواند بحرین را در شرایط دفاع‌پذیری بیشتر در مقابل موج همچنان زنده بهار عربی در خلیج‌فارس قرار دهد. در عین حال آل‌خلیفه با آغوش باز پذیرای طرح عربستان‌سعودی برای خروج از بحران کنونی است. آنها با وجود مخالفت گسترده مردم بحرین، خواستار حمایت سعودی هستند. امری که موجب شدت گرفتن اعتراض‌های مردمی می‌‌شود. وزیر اطلاع‌رسانی بحرین در گفت‌وگوی رسانه‌ای از حمایت دولت متبوعش با طرح سعودی خبر داد و گفت: اتحاد بحرین با عربستان‌سعودی بر سر روابط خارجی، امنیتی، نظامی و اقتصادی صورت می‌‌گیرد. این در حالی است که مردم بحرین هر نوع کنفدرالی یا اتحاد با عربستان را رد می‌‌کنند و اعتراضات خود را به این طرح در تحرکات خود که بیش از یک‌سال است ادامه دارد، نشان داد‌ه‌اند. جمعیت وفاق اسلامی، بزرگ‌ترین فراکسیون پارلمانی شیعیان بحرینی معتقد است دخالت عربستان در بحرین با هدف جلوگیری از روند دموکراسی و به بار نشستن آرمان‌های انقلابی صورت می‌‌گیرد. در صورت اتحاد بین این 2 کشور، به تقاضای ریاض همکاری‌های نزدیک مطبوعاتی و رسانه‌ای بین بحرین و عربستان برقرار می‌‌شود. در چنین صورتی و با توجه به بسته بودن فضای رسانه‌ای در عربستان، معترضان بحرینی حتی فرصت محدود کنونی برای طرح خواسته‌های مشروع خود را از دست خواهند داد. با کمی تامل می‌‌توان گفت در طول یک‌سال گذشته زبان ضدشیعه وهابی‌های عربستان در رسانه‌ها و شبکه‌های خبری بحرین تقویت شده و اگر این روند ادامه داشته باشد بی‌شک نقش سلفی‌ها در اداره امور بحرین تقویت خواهد شد.
اعضای منتقد
ایجاد اتحادیه میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس منتقدانی هم دارد. برخی اختلاف‌ها میان این کشورها عمیق به نظر میرسد. برخي اعضاي شوراي همكاري كه شامل كويت، بحرين، قطر، امارات، عمان و عربستان‌سعودی است، نگرانند نزديكي روابط و تقويت آن به گسترش نفوذ عربستان به عنوان بزرگ‌ترين كشور عضو اين شورا منجر شود. همچنین کشورهای کوچک حوزه خلیج‌فارس هراس آن را دارند كه عربستان‌سعودي بخواهد بر بخش نفت و گاز كه در منطقه از اهميت بسياري برخوردار است، سلطه پيدا كند. در همین راستا عمان از طریق وزیر خارجه خود درخواست کرد جوانب این طرح را بررسی کرده و نتایج آن را توسط معاون نخست‌وزیر به سران این شورا اعلام کند. همچنين امارات این پیشنهاد شاه سعودی را مشروط دانست و ترجیح داد معاون رئیس و نخست‌وزیر ریاست هیات این کشور در نشست ریاض را برعهده بگیرند. رویترز نیز به نقل از يك منبع نزديك به دولت قطر گزارش داد، دوحه در همه اين موارد نشانه‌هايي از رويكرد عربستان‌سعودي براي ضربه زدن به روابط ميان كشورهاي حوزه خليج‌فارس با يكديگر و تحميل برنامه كاري خود بر اين كشورها را مي‌بيند. به گفته تحلیلگران هدف دیگر آل‌سعود از اشغال جزیره بحرین محاصره و انزوای سیاسی رقیب سنتی خود، قطر است زیرا عربستان با اشغال بحرین به سادگی قادر خواهد بود قطر را مهار کند. در چنین فضایی، شکاف میان کشورهای حوزه خلیج‌فارس بویژه میان پادشاهی عمان و قطر از یک سو و بحرین و عربستان از سوی دیگر افزایش خواهد یافت زیرا 2 کشور عمان و قطر از اشغال بحرین توسط عربستان بیمناک هستند. از دیگر سو نباید از سفر ولیعهد بحرین به آمریکا قطعا برای مطلع شدن از دیدگاه سران آمریکایی در قبال این توطئه غافل ماند که در نهایت واشنگتن به طراحان این توطئه چراغ سبز نشان داده است.