گروه سیاسی: مذاکرات ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز گذشته نیز ادامه یافت، مذاکراتی که در واقع زمینه‌ساز مذاکرات ایران و 1+5 در بغداد خواهد بود. در مذاکرات وین و همانگونه که از قبل اعلام شده بود، تیم مذاکره کننده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به سرپرستی هرمان ناکارتس معاون مدیر کل در امور پادمان، روز دوشنبه 25 اردیبهشت 1391 (14 مه2012) مذاکرات خود را با تیم ایران به سرپرستی دکتر علی‌اصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آغاز کرد. سلطانیه در هنگام ورود به محل مذاکرات به خبرنگاران ایرانی اعلام کرد که فعلا سخنی نمی‌گوید اما گفت که بعد از دور اول مذاکرات در روز دوشنبه، درباره این دور اظهارنظر می‌کند. سلطانیه دیروز به این وعده خود عمل کرد و در آستانه آغاز روز دوم مذاکرات ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در روز سه‌شنبه گفت مذاکرات روز نخست سازنده بود. علی‌اصغر سلطانیه گفت: «ما گفت‌وگوهای خوبی داشتیم، همه چیز در مسیر درست بود و فضای گفت‌وگوها بسیار سازنده بود.» وی این اظهارات را پس از ورود به دفتر نمایندگی ایران بيان داشت که در واقع محل برگزاری مذاکرات 2 روزه ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است.
اما در روز نخست مذاکرات چه گذشت؟
اگرچه رسانه‌های غربی پیش از برگزاری این مذاکرات ادعا می‌کردند محور این گفت‌وگوها پیرامون اطمینان‌بخشی ایران در قبال سلامت برنامه هسته‌ای خود و بویژه تاسیسات پارچین است اما به نظر می‌رسد واقعیت دور نخست این مذاکرات به گونه‌ای دیگر بوده است و به همین دلیل ابراز رضایت سلطانیه را می‌توان در همین راستا ارزیابی کرد. پس محور مذاکرات در دور نخست چه بود؟
منابع مطلع در تهران می‌گویند هیچ دیپلماتی از تهران برای شرکت در این مذاکرات اعزام نشده و دکتر سلطانیه راسا مسؤولیت این مذاکرات را بر عهده دارد. به گزارش ایران هسته‌ای، این مذاکرات در حالی آغاز شده که مقام‌های آژانس دستور کار آن را حل همه مسائل باقی مانده با تمرکز بر موضوع ابعاد احتمالی نظامی عنوان کرده‌اند. بنابر گزارش خبرگزاری رویترز از وین در 25 اردیبهشت، هرمان ناکارتس معاون مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گفت‌وگو با خبرنگاران به محض ورود به مقر نمایندگی دیپلماتیک ایران در وین اعلام کرد: «ایران هم‌اکنون باید درباره مسائل اساسی با آژانس همکاری کند. هدف از گفت‌وگوهای 2 روزه ما، دستیابی به توافق درباره راهکاری به منظور حل همه مسائل باقی‌مانده با ایران است. روشن شدن ابعاد نظامی احتمالی (برنامه هسته‌ای ایران) همچنان اولویت ما است». از سوی دیگر منابع غربی تاکید کرده‌اند مهم‌ترین درخواست آژانس در این مذاکرات همچنان دسترسی به تاسیسات پارچین است. فردریک دال، خبرنگار خبرگزاری رویترز در وین که ارتباط نزدیکی با محافل داخلی آژانس دارد، در گزارشی برای این خبرگزاری از قول دیپلمات‌های ناشناس نوشت، تیم آژانس همچنان اولویت خود را دسترسی به پارچین می‌داند چرا که عقیده دارد احتمال دارد ایران در حال پاکسازی پارچین باشد. با این حال، کارشناسان در تهران می‌گویند، تمرکز روی مساله پارچین صرفا نوعی فضاسازی تبلیغاتی است چرا که ایران هرگز با دسترسی به پارچین مخالفت نکرده بلکه بر این نکته تاکید داشته است که قبل از ارائه این دسترسی باید یک مدالیته جامع‌بین ایران و آژانس تدوین شود تا روشن باشد که اگر ایران این دسترسی را فراهم کرد درخواست‌های آژانس بالاخره چه زمانی و به چه شکل پایان خواهد یافت. به گفته این کارشناسان الگوی مد‌نظر ایران، همان الگوی مدالیته آگوست 2007 است که منجر به حل و فصل 6 مساله باقی مانده میان ایران و آژانس شد اما آژانس تا امروز با این موضوع موافقت نکرده است. آخرین‌بار، تیم آژانس در روزهای یک و 2 اسفند 1390 (20 و 21 فوریه 2012) به سرپرستی هرمان ناکارتس معاون مدیر کل در امور پادمان به تهران آمد اما مذاکرات این تیم با ایران به دلیل کارشکنی‌های یوکیا آمانو ناتمام ماند و دو‌طرف نتوانستند به یک مدالیته نهایی برسند. ایران در نشست مارس 2012 شورای حکام با انتشار سندی جامع ابعاد مختلف چرایی ناتوانی آژانس از توافق با ایران در این نشست را تشریح کرد. ایران پس از مذاکرات استانبول در 25 فروردین، نامهای به آژانس نوشت و خواستار از سرگیری آن مذاکرات شد. بنابراین مذاکرات وین در واقع باید در راستای تعامل و توافق طرفین برای فضای مساعد مذاکرات بغداد ارزیابی شود. تا لحظه نگارش این گزارش هنوز خبری از دور دوم مذاکرات منتشر نشده است هرچند به اعتقاد کارشناسان توافق طرفین برای ترسیم مدالیته باید یک توافق بدیهی باشد.
رد ادعای منافقین توسط آلبرایت
اما در آستانه مذاکرات بغداد، اقدام تبلیغاتی ادعای جدید منافقین درباره برنامه هسته‌ای ایران اگرچه در رسانه‌ها مورد توجه قرار گرفت اما نتوانست چندان محل توجهات اصلی باشد به گونه‌ای که دیوید آلبرایت، رئیس موسسه علم و امنیت بین‌الملل در واشنگتن، ادعاهای جدید منافقین درباره برنامه هسته‌ای ایران را رد کرد.
دیوید آلبرایت در گفت‌وگو با رویترز در وین گفت که نسبت به هر آنچه منافقین درباره برنامه هسته‌ای ایران می‌گویند باید «بشدت با تردید» نگاه کرد، چرا‌که آنها «جزئیات را از پیش خود جعل می‌کنند». بنابر گزارشی که روزنامه‌های دی ولت آلمان، جروزالم پست اسرائیل و خبرگزاری رویترز منتشر کرده‌اند، شورای ملی مقاومت (منافقین) در گزارشی 6 صفحه‌ای با استناد به آنچه منابع آگاه در دولت و ارتش ایران خوانده است، مدعی شده که حدود 60 دانشمند در 11 تاسیسات مخفی تحت نظر وزارت دفاع ایران، در حال دنبال کردن تحقیقات مرتبط با ساخت بمب هستند. در این گزارش آمده است: «اطلاعات نشان می‌دهد که رژیم ایران سازمان مسؤول ساخت تسلیحات هسته‌ای را گسترش داده است. این یافته‌ها نشان‌دهنده وجود یک ساختار تحقیقاتی کامل، استادانه و بسیار مخفیانه و همچنین یک شبکه خرید قطعات و تجهیزات مورد نیاز است». در این گزارش هویت ادعایی این 60 دانشمند و کارشناس فعال در بخش‌های مختلف سازمان جدید تحقیقات دفاعی ایران و 11 شرکت و موسسه مرتبط با آن به طور مفصل شرح داده شده است. در این گزارش همچنین، به نمودارهایی برای تشریح ساختار فرماندهی مخفی و همچنین نامهای این دانشمندان و مهندسان اشاره شده است. منافقین از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواسته‌اند که «تحقیقات جامعی» را درباره برنامه هسته‌ای و تمام پرسنل فعال در آن به عمل آورد. با این وجود، دیوید آلبرایت، رئیس موسسه علم و امنیت بین‌المللی که مشاوره‌های فنی در زمینه برنامه هسته‌ای ایران به سازمان سیا ارائه می‌کند و به ارزیابی‌های دولت آمریکا در این زمینه دسترسی دارد، ادعاهای منافقین را رد کرد. آلبرایت به رویترز گفت: «باید در زمینه آنچه که شورای ملی مقاومت ایران (منافقین) می‌گوید، بشدت تردید کرد. آنها یک گروه فعال هستند که انگیزه زیادی دارند بگویند برنامه هسته‌ای ایران پیشرفت زیادی داشته است». وی با اشاره به ساختار فرماندهی مطرح شده در گزارش منافقین افزود: «ما می‌دانیم که این سازمان وجود دارد. ما می‌دانیم شورای ملی مقاومت ایران (منافقین) هر از گاهی اطلاعاتی را دریافت می‌کند که مفید هستند اما مشکل این است که آنها خودشان جزئیات را بدون سند و مدرک پر می‌کنند. شما نمی‌توانید بفهمید که این اطلاعات درست هستند یا خیر». رویترز از قول یک منبع آگاه دیگر هم که به نام آن اشاره نکرده، این ادعا را رد کرد. این خبرگزاری انگلیسی از قول منبع خود که وی را «یک کارشناس بلندپایه هسته‌ای» خوانده، نوشت: «گزارش شورای ملی مقاومت ایران(منافقین) همانند گزارش‌های قبلی باید با تردید فراوان بررسی شود. به نظر می‌رسد هدف از تازه‌ترین گزارش این گروه که جزئیات آن قابل تایید نیست، ترغیب غرب به اتخاذ رویکرد سختگیرانه‌تر علیه تهران در گفت‌وگوهای روزهای دوشنبه و سه‌شنبه این هفته با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین و همچنین مذاکرات 23 مه با گروه 1+5 در بغداد است. این ادعاها درحالی است که ارزیابی مقامات اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل حاکی است که ایران هنوز برای «تسلیحاتی کردن» برنامه غنی‌سازی اورانیوم تصمیم نگرفته است».