گروه اجتماعی: مردم تهران دیروز با نگاهی به آسمان هم شدت بالای آلودگی هوا را درک می‌کردند و نیازی به اطلاعیه و هشدار سازمان هواشناسی و اعلام کمیته مواقع اضطراری نبود تا به فکر ماسکی برای فرار از سرفه حاصل از تنفس گرد و خاک باشند. این اتفاق اما 2 روز پس از رسیدن آلودگی به مرزهای غربی کشور افتاد تا شاید پایتخت‌نشینان به این فکر کنند که شهروندان مناطق کردستان، ایلام، خوزستان و حتی لرستان و زنجان و همدان در مواقع آلودگی که بیشتر اوقات با وزش بادی در کشورهای بیابانی همسایه دودش به چشمشان می‌رود، چه رنجی می‌کشند. با این حال این وظیفه مسؤولان دولتی اعم از سازمان حفاظت محیط‌زیست و... است که به جز هشدارهای بهداشتی در این مواقع، تدبیری بیندیشند تا شعارهای چند ساله‌شان در زمینه رفع آلودگی و ریزگردها به عمل تبدیل شود. اگر چه در چند سال اخیر بودجه‌های کلانی برای ساماندهی این وضع و رها شدن مردم از تنگی نفس و آلودگی به سازمان‌هایی همچون حفاظت محیط‌زیست و شهرداری‌ها پرداخت شد اما آنگونه که باید نتیجه‌ای حاصل نشده است چرا که مردم استان‌های غربی کشور هر چند وقت یکبار درگیر این معضل هستند و زندگی‌شان مختل می‌شود. اما به رسمی غلط تا این آلودگی به ریه مسؤولان پایتخت‌نشین نرسد و رسانه‌ها مانوری اساسی در این باره ندهند، چاره‌اندیشی و تشکیل جلسات هم از یاد می‌رود، همانگونه که بارها در سال‌های اخیر این پدیده مردم را آزار داد و باز هم داستان تکراری‌اش ادامه دارد. این وضع در روزهای گذشته باعث شد مدارس کرمانشاه، لرستان، زنجان، کردستان و همدان به تعطیلی بکشد چرا‌که براساس آمار هواشناسی آلودگی در کردستان 8 برابر، در لرستان 15 برابر و در همدان به 10 برابر حد مجاز رسیده بود. بارش باران گل آلود در آستارا هم دیروز تعجب مردم را برانگیخت.
مدارس پايتخت تعطيل نشد
این پدیده و رسیدن آلودگی به مرز هشدار موجب شد تا كميته هماهنگي و نظارت مواقع اضطراري آلودگي هواي تهران دیروز تشکیل جلسه دهد چرا‌که بر اساس پیش‌بینی‌ها و هشدار هواشناسی این وضع تا پایان هفته ادامه خواهد داشت.
اگر چه معاون عمرانی استاندار تهران پیش از ورود به جلسه از احتمال تعطیلی مدارس تهران خبر داد اما پس از جلسه در این باره خبری اعلام نشد چرا‌که به عقیده وی هوا به شرایط اضطرار نرسیده و قانون برای وضع هشدار این پیش‌بینی را نداشته است.
محمودی با اشاره به اينكه آموزش و پرورش بايد اقدامات پيشگيرانه و كاهش حضور فيزيكي دانش‌آموزان را در فضاهاي باز و فعاليت‌هاي بدني داشته باشد، گفت: در عين حال در روز پنجشنبه كل مدارس ابتدايي و 60 درصد مدارس راهنمايي شهر تهران تعطيل است و اگر بخواهيم درباره تعطيلي تصميم‌گيري كنيم بايد درباره 40 درصد مابقي مدارس راهنمايي تصميم بگيريم. وي با تاكيد بر ضرورت كاهش فعاليت‌هاي عمراني پايتخت گفت: در عين حال برخورد با صنايع آلاينده نيز بايد تشديد شده و وزارت بهداشت نيز نسبت به توزيع ماسك‌هاي استاندارد در داروخانه‌ها اقدام كند.
استقرار اتوبوس آمبولانس‌هاي اورژانس در ميادين
در این جلسه با تاكيد بر اينكه شاخصه كيفيت هواي پايتخت به دليل افزايش شديد غلظت آلاينده ذرات معلق در شرايط «هشدار» قرار گرفته است، تاكيد شد كه با توجه به تشكيل كانون جديد گرد و غبار در عراق پيش‌بيني مي‌شود هواي تهران در روز چهارشنبه در شرايط «اضطرار» قرار گيرد. رسول علي اشرفي‌پور، مديركل محيط‌زيست استان تهران با تاكيد بر اينكه انتظار داريم اتوبوس آمبولانس‌هاي اورژانس در ميادين مهم شهر مستقر شوند، افزود: در عين حال تشديد برخورد با خودروهاي دودزا و داراي آلايندگي و خودروهاي سنگين نيز بايد در دستور كار جدي پليس قرار گيرد. مديركل محيط‌زيست استان تهران با اشاره به اينكه روزانه بين 900 تا يكهزار خودروی سنگين كه كارهاي عمراني مي‌كنند در تهران تردد دارند، افزود: در عين حال هر شب 10 هزار كاميون و خودروی سنگين نيز در سطح شهر تهران فعالند كه بايد راهنمايي و رانندگي تهران بزرگ با خودروهاي آلاينده و دودزاي سنگين به طور جدي برخورد كند. وي درباره برخورد با ضايعات‌سوزي در تهران گفت: متاسفانه برخي دستگاه‌ها تصور مي‌كنند كه اين امر وظيفه محيط‌زيست است در حالي كه برخورد با اين مقوله مسؤوليت شهرداري‌هاست. مديركل محيط‌زيست استان تهران با اشاره به اينكه بيشترين ضايعات‌سوزي را در مناطق 17، 18 و 19 شهرداري داريم، افزود: در اين باره اخطاريه‌هاي لازم به شهرداري‌هاي مناطق داده شده اما متاسفانه اين روند همچنان ادامه دارد. احمدي، رئيس بهداشت و محيط دانشگاه شهيد بهشتي نيز از اعلام آمادگي وزارت بهداشت درباره گرد و غبار تهران خبر داد وگفت: معاونت درمان وزارت بهداشت در اين باره اعلام آماده‌باش كرده است و همه بيمارستان‌هاي پايتخت در اين باره در آماده‌باش به سر مي‌برند. با این حال نتیجه دیگری از این جلسه حاصل نشد چرا‌که مسؤولان در انتظار هستند وضع اضطرار فرا برسد تا تصمیم مقتضی بگیرند.
مردم از فعاليت طولاني‌مدت
در هواي آزاد بپرهيزند
از سوی دیگر، رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت نیز با اشاره به وضع هوا توصيه كرد: افراد داراي بيماري‌هاي تنفسي و قلبي، سالخوردگان و كودكان بايد از فعاليت سنگين و طولاني‌مدت در هواي باز خودداري كنند. كاظم ندافي اظهار داشت: بنابر پيش‌بيني سازمان هواشناسي انتظار مي‌رود كيفيت هواي تهران طي يكي، دو روز آينده نيز در همين شرايط باقي بماند. وي در ادامه به عموم مردم توصيه كرد، از انجام فعاليت بدني (ورزش‌هاي سبك و سنگين و فعاليت‌هاي فيزيكي سخت و دشوار) جدا پرهيز كرده و همه در‌ها و پنجره‌هاي محل كار و منزل خود را بسته نگاه داشته و از باز و بسته كردن غيرضروري آنها خودداري كنند. وي يادآور شد: در صورت استفاده از ماسك آن را به‌طور كامل به صورت چسبانده و از نفوذ هوا از كنار آن به دهان و بيني جلوگيري شود، همچنين بهتر است از وسایل نقليه عمومي استفاده كرده و از تردد خودروهاي شخصي در سطح شهرها كه منجر به افزايش غلظت آلاينده‌هاي هوا مي‌شود، جدا پرهيز شود.
چشم مان به دستان عراقی‌هاست
اگر چه منشأ این پدیده از سوی مسؤولان محیط‌زیست بیابان‌های کشورهای همسایه غربی عنوان می‌شود اما باید دید در این باره آیا رایزنی‌ها منتج به نتیجه شده است؟
سال گذشته تفاهمنامه‌ای بین ایران و عراق منعقد شد تا شاید با مالچ‌پاشی و درختکاری بیابان‌های عراق از سوی ایران اثرات گردو غبار کاهش یابد اما مسؤولان محیط‌زیست هم‌اکنون اعلام می‌کنند که از لحاظ امنیتی و بودجه‌ای عراقی‌ها امکانات در اختیار کارشناسان ایران قرار نمی‌دهند. حال با این وصف باید چشم‌انتظار عراقی‌ها بود تا چه زمانی درصدد برآیند و مشکل ما را حل کنند چرا‌که نمی‌توان به توانایی دیپلماسی کشور در این باره دل بست.