حرص از موانع عمده تشکیل جامعه اسلامی است. بویژه در امر ساخت دولت اسلامی و اسلامیشدن کارگزاران نظام اسلامی یکی از موانع جدی حرص است. پیامبر اکرم(ص) درباره عاقبت حرص میفرمایند:
«إِيّاكُم وَالشُّح فَإِنما هَلَكَ مَن كانَ قَبلَكُم بِالشُّحِّ اَمَرَهُم بِالبُخلِ فَبَخِلوا وَأَمَرَهُم بِالقَطيعَهًِْ فَقَطَعوا وَأَمَرَهُم بِالفُجورِ فَفَجَروا؛
از حرص بپرهيزيد كه پيشينيان شما در نتيجه حرص هلاك شدند، حرص آنها را به بخل وادار كرد و بخيل شدند. به قطع رحم وادار كرد و رابطه خود با دیگران را قطع كردند. به تبهکاری وادارشان كرد و بدكار شدند».(نهج الفصاحه، ص: 353) بخل همراه حرص را شح گویند که با توجه به اینکه در این روایت یکی از نتایج آن را بخل آورده، به معنای حرص شدید است. این صفت مذموم زمینهساز بروز 3 رذیله خطرناک اجتماعی است: بخل، قطع رحم و قطع روابط اجتماعی و بروز تبهکاری در جامعه و معلوم است که این 3 رذیله جامعه را از درون نابود میکند، بنابراین رذیله حرص نهتنها خودش مذموم است و موجب فروپاشی جامعه میشود، بلکه به دلیل اینکه زمینهساز رذایل دیگر است باید با آن مبارزه شود.
بدتر از آن، حرص، انسان و جامعه انسانی را به کفر میکشاند. امام صادق(ع) میفرمایند:
«اصولُ الکُفرِ ثَلاثَهٌ الحِرصُ وَ الاِستِکبارُ وَ الحَسَدُ؛ ریشههای کفر 3 چیز است: حرص، استکبار و حسد ورزیدن.» [الکافی؛ 2/289] اما در ادامه روایت درباره حرص میفرمایند: «فَأَمَّا الْحِرْصُ فَإِنَّ آدَمَ(ع) حِينَ نُهِيَ عَنِ الشَّجَرَهِ حَمَلَهُ الْحِرْصُ عَلَى أَنْ أَكَلَ مِنْهَا؛ اما حرص؛ آدم که از آن درخت نهی شده بود، حرص او را واداشت که از آن بخورد». یعنی پدر ما حضرت آدم(ع) به دلیل حرص از بهشت رانده شد، حالا چه برسد به ما که بخواهیم با این صفت ناپسند جامعه خود را اسلامی کنیم و به بهشت برویم.
در این مجال لازم میدانم کلامی را با دولتمردان و کارگزاران نظام اسلامی عرض کنم. خدمت در هر یک از ارکان نظام اسلامی افتخاری بزرگ برای همه شماست و این نعمتی است که شکرش واجب است. مبادا این نعمت را با حرص در مقامات دنیوی، علایق پست مادی، خودبزرگبینی، بزرگیفروختن به مردم و حسادت به این و آن ضایع کنید که گناهش گریبان شما را خواهد گرفت.
ادامه در صفحه 12