اسدالله خسروی: هنوز مردم شوک ناشی از افزایش التهاب‌آور نرخ سكه و ارز و سکوت التهاب‌آفرین مسؤولان در ماه‌های پایانی سال گذشته را فراموش نکرده‌اند که رئیس‌جمهور در صدمین سفر استانی خود در این باره اظهارنظر کرد و « توطئه» را عامل اصلی این رویداد دانست. با وجودی که رئیس‌جمهور، اخلال بازار سکه و ارز در ماه‌های پایانی سال گذشته را پروژه‌ای توطئه‌آمیز عنوان می‌کند اما بیشتر کارشناسان و خبرگان اقتصادی، سکوت و ناکارآمدی دولت در مدیریت بازار و ازآن مهم‌تر انفعالی برخورد کردن بانک مرکزی در مقابل بورس‌بازان و عدم تدبیر این بانک در حراست از سرمایه‌های ملی و اجرای سیاست‌های ناکارآمد را مسبب آشفته‌بازار سکه و ارز می‌دانند که تبعات منفی آن همچنان در اقتصاد جاری است. در واقع رشد عجیب و غریب بهای سکه و ارز در بهمن‌ماه سال گذشته و در شرایطی که افزایش جهانی قیمت طلا تاثیری منفی بر بازار گذاشته بود، بانک مرکزی بدون توجه به بی‌ثباتی بازار با عدم تصمیم‌گیری قاطع و بموقع موجب شد تا بازار، نرخ ارز و طلا را تعیین کند. بانک مرکزی این‌بار با سیاست دونرخی کردن ارز و سپس تلاش در تک‌نرخی کردن آن همچنین پیش‌فروش سکه و پرداخت ارز مسافرتی با وجودی که سعی بر ساماندهی بازار داشت، دچار سردرگمی شد که چنین رفتارهای انفعالی زمینه را برای افزایش قیمت‌ها بویژه بهای سکه و ارز در بازار فراهم کرد تا سیل نقدینگی همچنان به سمت این بازار مستعد روانه شود و عده‌ای رانت‌خوار و سودجو زمام بازار را در دست گیرند. عضو انجمن اقتصاد‌دانان ایران در پاسخ به این سوال که ضعف مدیریت دولت و سیاستگذاری‌های نادرست بانک مرکزی موجب تنش بازار پولی یا رشد قیمت است یا اینکه به قول رئیس‌جمهور افزایش قیمت‌ها و تلاطم بازار سکه و ارز در چند‌ماه گذشته ناشی از توطئه برخی برهم‌زنان بازار بوده به «وطن‌امروز» گفت: در حقیقت چنانچه توطئه یا وجود دست‌های نامرئی مخل‌کننده بازار مشاهده می‌شد این موضوع باید به جد پیگیری و به صراحت به نهاد‌های امنیتی و مسؤولان نظارتی گزارش می‌شد اما این اتفاق نیفتاد. البته با وجود فعالیت صرافی‌هایی که هر روز بر تعداد آنان افزوده می‌شود این احتمال وجود دارد که بعضاً آنها به‌خاطر منافع مالی و مادی وقتی احساس کنند نرخ ارز افزایش پیدا می‌کند از عرضه سهمیه ارزی خود خودداری و بازار را دچار تنش کنند. دکتر محمد‌باقر صدری با بیان اینکه مسؤول سیاستگذاری پولی و بانکی در کشور بانک مرکزی و شورای پول و اعتبارات است که آنها باید با اجرای سیاستگذاری ویژه تنش بازار را در مواقع خاص بزدایند، افزود: با توجه به نوسانات بازار جهانی و اقتصاد متلاطم بین‌المللی سیاستگذاری‌ها باید به گونه‌ای باشد که اقتصاد کشور از تیررس بحران‌های احتمالی در امان ماند چرا که مطابق پیش‌بینی‌های انجام شده رشد اقتصاد جهان در سال2012 منفی خواهد بود نه اینکه اقتصاد آشفته کشور به گونه‌ای باشد که هر نهاد مشکلات ایجاد شده در حوزه خود را بدون حل و فصل بر گردن نهاد دیگر گذارد. وی اظهار داشت: متاسفانه همیشه در بانک مرکزی ضعف سیاستگذاری و عدم مدیریت وجود داشته چرا که با توجه به حساسیت اقتصاد جهانی و نظام سلطه که تحریم‌های فراوانی را همیشه بر کشورمان تحمیل داشته‌اند با فروش نفت گرانقیت (از سال 84 تا 89) سیاستگذاری‌های دولت در مسیر خاصي به كار نرفت تا از حاصل فروش نفت و درآمدزایی هنگفت آن ذخیره‌سازی و پس‌انداز شود، و با تبدیل دلارهاي نفتی به ریال به نوعی سرمایه‌های کشور از حساب ذخیره تاحدودی خارج شد تا امروز که در بخش نقل و انتقالات ارزی دچار تحریم شده‌ایم، کمبود و مشکلاتی را در اقتصاد کشور حس كنيم. عضو انجمن اقتصاد‌دانان ایران با بیان اینکه شتاب قیمت سکه و ارز در چند ماه گذشته روند طبیعی نداشت، گفت: اعمال مدیریت نادرست در بازار و برخی محدودیت‌های بین‌المللی موجب شد قیمت سکه و ارز از بهای واقعی خود فراتر رود و نقدینگی کلان سرگردان به سمت این بازار سرازیر شود که البته سیاست‌های دولت و بانک مرکزی باید با آینده‌نگری و ساماندهی بازار همچنین اجرای سیاست‌های بازدارنده مانع تنش یا اخلال در بازار می‌شد. دکتر صدری اضافه کرد: وقتی فساد رانتی در اقتصاد به وجود آورد سودجویی ملاک عمل قرار می‌گیرد و افراد سودجو به سویی هدایت می‌شوند که پیش‌بینی درآمد را با کمترین هزینه دارد که طلا و ارز نیز جزو این بازارهای سودآور هستند. در این راستا با توجه به حساسیت بازار سکه، بانک مرکزی و دولت باید همیشه مراقبت این بازار بوده و سیاستگذاری‌ها به نحوی اجرا شود تا دست هر رانت‌خوار و سودجویی از بازار سودآور سکه و ارز کوتاه شود. این اقتصاددان به آشفتگی بازار سکه و ارز در چند ماه گذشته و ناکارآمدی سیاستگذاران برای ساماندهی این بازار اشاره کرد و گفت: زمانی که قیمت سکه با حباب 400 هزار تومانی در بازار با هجوم نقدینگی همراه شد بانک مرکزی دیگر توان ساماندهی این بازار آشفته را نداشت و تنها راه ثبات بازار را عرضه سکه به قیمت دولتی دانست که این رویه جز بر باد دادن ثروت ملی و ذخائر ارزی کشور چیزی دیگر نیست.دکتر صدری به سوگند رئیس‌جمهور در تنفیذ حکم ریاست‌جمهوری وی اشاره کرد و گفت: احمدی‌نژاد بی‌شک از توطئه‌های بازار که خود ایشان به آن اعتراف کرده با توجه به صداقت وی در حکم تنفیذ باخبر بوده اما اشکال کار در این است که وی باید این توطئه را خنثی می‌کرد یا مانع ایجاد اینگونه دسیسه‌ها برای برهم زدن اقتصاد کشور می‌شد. عضو انجمن اقتصاد‌دانان ايران با بیان اینکه آشفتگی بازار ارز موجب شد تا عده‌ای میلیارد‌ها میلیارد تومان رانت به وجود آورند، گفت: ناهماهنگی و نبود سیاستگذاری درست در شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی موجب شد تا بازار ارز و سکه دستخوش اتفاقات غیرقابل پیش‌بینی شوند.
توطئه یا عدم مدیریت؟
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران درباره وجود توطئه در بازار سکه و ارز که به رشد قیمت‌ها منجر شده است، گفت: مساله این است که مکانیزم بازار به گونه‌ای است که زمینه هر اتفاقی در آن با توجه به عدم مدیریت و نبود سیاستگذاری خاصی وجود دارد. مسعود دانشمند در این باره به «وطن‌امروز» گفت: گفته می‌شود زمزمه تحریم بانک مرکزی و تحریم نفتی ایران موجب شد مردم سرمایه‌های خود را به دلار تبدیل کنند و در بازار ارز شوکی وارد شود اگر این موضوع را قبول داشته باشیم باید بگوییم که رخ دادن این پدیده به عدم تدبیر بانک مرکزی در آن مقطع برای ساماندهی بازار برمی‌گردد كه موجب شد قیمت سکه به حدود یک میلیون و دلار به 2هزار تومان برسد.وی خاطرنشان کرد: با داغ شدن بازار بورس‌باز‌ها متاسفانه بانک مرکزی خوب عمل نکرد و هیجانات به سمت محدودیت‌ها هدایت شد، چرا که بانک مرکزی به جای اجرای برنامه‌ها و سیاست‌های خاصی با فروش ارز مسافرتی در فرودگاه‌ها و پیش‌فروش سکه و... التهاب را در بازار بیشتر کرد و به نوعی با سیاست انفعالی به مقابله با بی‌ثباتی بازار رفت.دانشمند اضافه کرد: قدم‌های کند بانک مرکزی نشان داد این بانک اقتدار خود را در حفظ بازار از دست داده و فقط سیاست‌های انفعالی را برای ثبات بازار چون پیش‌فروش سکه و ارز چندنرخی مسافران و... را در پیش گرفته است.