همایش «سینما و انقلاب اسلامی» با مدیریت مركز توزیع كتاب و محصولات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی (رسانه بیداری) و سخنرانی مسعود فراستی، نویسنده و منتقد سینما در سینما هلال اهواز برگزار شد. بخشهایی از گفتههای مسعود فراستی كه در این همایش مسیر سینمای ایران بعد از انقلاب را بررسی میكرد، در ادامه میآید:
قبل از انقلاب یك سینمای بیهویت و غیرمماس با مردم داشتیم و اساسا یك سینمای وارداتی، مستهجن و در خدمت شاه بود كه به آن «فیلمفارسی» میگفتیم. در كنار این سینما هم یك سینمای روشنفكری از اواخر دهه40 شكل گرفت كه این سینما هم مرتبط با مسائل جدی و فردی مردم نبود.
شكلگیری سینما بعد از انقلاب از اساس غلط انجام گرفت، یعنی ما با این پدیده یا مدیوم هنری از اول اشتباه برخورد كردیم و فكر میكردیم چون فیلمفارسی قسمت عمدهای از سینمای ایران را گرفته بود باید سرگرمی را از سینمای ایران بگیریم. این تفكری است كه دوستان ما در بنیاد فارابی و وزارت ارشاد آن را نمایندگی كردند و رفتند به سمتی كه سینما را از سرگرمی تهی كنند و گفتند سرگرمی چیز بدی است. حذف سرگرمی از سینما اولین انحراف است، چرا كه مخاطب عام به سینما نمیرود كه بحث فلسفی گوش دهد یا بحثهای نظری عرفانی را به تصویر ببرد؛ به سینما میرود كه در درجه اول سرگرم شود و بعد از اینكه سرگرم شد با دل در سینما مینشیند و از اندیشه لذت میبرد.
سینمای معناگرا در اثر یك سوءتفاهم به وجود آمد و این تصور را به همراه داشت كه معنا خارج از اسمیت و بیرون از شكل است. این را شاعران قدیم ما به درستی فهمیدند و دوستان معناگرا و عرفانی ما نمیفهمند. به همین دلیل سینمای ما از لحاظ نظری پیشرفت نمیكند. از لحاظ علمی نیز آن بخشی كه باید جدی میشد و مسائل آرمانی و نظری ما را بیان میكرد به بنبست رسید.
عدهای سینمایی را كه بعدها معناگرا نامیده شد سینمای فاخر مینامند. سینمای فاخر را هم به این صورت درك كردهاند كه هم معنازده باشد و هم بسیار پرخرج. من با تمام این نوع سینماهای عرفانی، معناگرا و فاخر مخالف هستم و دلیل اصلی من این است كه راه سینمای ایران باید از سرگرمی رد شود و مخاطببیار، كمخرج، بیادعای روشنفكری و مماس با سینما و فرم باشد. از این رو است كه معتقدم سینمای دولتی سینمای ناموفقی است و راهحل نیست؛ كجراه است. اساس سینمای دولتی بر سفارش استوار است نه بر اعتقاد و آزادی. سینمای معناگرا و سینمای سفارشی سینمای خوارجپروری است؛ افرادی كه به چیزهایی كه سفارش میگیرند اعتقاد ندارند اما به دلیل بودجه و امكانات شكل آن را به خود میگیرند و فیلم معناگرا میسازند.
سینمای دولتی فیلمساز را فاسد میكند. فیلمساز زحمت میكشد كه فیلمش با مخاطب ارتباط برقرار كند؛ چه خوب باشد و چه بد. سینمای دولتی فیلمسازان را از مردم دور میكند و دور شدن اهل هنر از مخاطب یعنی مرگ اهل هنر. سینمای دولتی خود را حائل بین اثر، فیلمساز و مردم میكند كه این هم به مرگ میانجامد.
حاصل 30 سال سینمای انقلاب اسلامی سینمایی است كه در شأن انقلاب نیست. مقام معظم رهبری در شهادت شهید آوینی فرمودند «عرصه فرهنگ و هنر خاكریز فتح نشده انقلاب است.» و همچنان فتح نشده باقی میماند، اگر اینگونه ادامه دهیم. با آسیبشناسی این خاكریز و درست قرار دادن آن سر جای خود و با تغییر جدی ساختار ممكن است به فتح نزدیك شویم. با كف زدن برای همدیگر و ادامه این مسیر به هیچ جایی نمیرسیم و مرتب
فرو میرویم و مرتب نیرو از دست خواهیم داد.