۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۳۵
آمانو برای چه به تهران آمده است؟

گام به گام تا بغداد

گروه سیاسی: مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی يكشنبه‌شب وارد تهران شد.

 

مدیرکل ژاپنی آژانس در حالی به تهران آمده است که هدف از سفر غیرمنتظره او به ایران هنوز مبهم است. آمانو روز گذشته با رئیس سازمان انرژی اتمی و دبیر شورایعالی امنیت ملی و همچنین وزیر امور خارجه دیدار و گفت‌وگو‌ کرد. مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در دیدار با رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اطمینان داد آژانس بیش از گذشته همکاری در زمینه‌های مختلف را گسترش خواهد داد. وی با تاکید بر اینکه آژانس فقط بازرس نیست، اظهار داشت: ما فعالیت‌های وسیعی در حوزه‌های مبارزه با سرطان، امنیت غذایی و تامین نیاز آب و دیگر کاربردهای انرژی هسته‌ای داریم. همچنین در بخش دیگری از گفت‌وگوها مشکلات موجود صریحا مورد بحث و بررسی قرار گرفت و پیشنهاداتی برای رفع ابهامات و گسترش همکاری‌ها ارائه شد. علی‌اصغر سلطانیه، نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، معاون امور بین‌الملل و توسعه راهبردی سازمان انرژی اتمی و مشاور ریاست سازمان در امور آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در این دیدار حضور داشتند. در حالی که ایران و گروه 1+5 روز 3 خرداد در بغداد مذاکراتی حساس را برگزار خواهند کرد، این سوال وجود دارد که هدف از سفر آمانو به تهران چیست و این سفر چه نسبتی با مذاکرات ایران و 1+5 دارد؟ در ظاهر اینطور به نظر می‌‌رسد سفر آمانو به تهران برای تکمیل کردن مذاکراتی است که دکتر علی‌اصغر سلطانیه روز دوشنبه 25 اردیبهشت در وین آغاز کرد ولی این سوال وجود دارد که اگر هدف وی این بوده چرا اجازه نداده مذاکرات دوشنبه (اول خرداد) ادامه پیدا کند؟ در واقع چه ضرورتی داشته مذاکرات لغو شده و سفر آمانو به تهران جانشین آن شود؟ به نظر می‌‌رسد مهم‌ترین مساله مبهم در این میان که می‌‌تواند درباره هدف سفر آمانو به تهران هم کند، این است که گروه 1+5 درباره مناسبات ایران و آژانس چه نظری دارد؟ اعضای گروه 1+5 تاکنون همواره با تاکید اصرار داشته‌اند که مساله هسته‌ای باید در راس دستور کارهای مذاکراتی ایران با این گروه باشد. ایران هم از مذاکرات استانبول 2 به این سو پذیرفت که درباره مساله‌ا–در کنار مسائل دیگر- با 1+5 مذاکره کند. از سوی دیگر با پذیرفته شدن رهیافت گام به گام و مبتنی بر عمل متقابل به عنوان چارچوب اصلی گفت‌وگوهای آتی، روشن است که وقتی ایران با 1+5 به مذاکره هسته‌ای می‌‌پردازد، به ازای هر گامی که در این حوزه برمی‌‌دارد، 1+5 نیز موظف است گام متقابلی برداشته و در واقع یک ما به‌ازای مشخص در مقابل آن تعریف کند. به عبارت دیگر، در دستور کار قرار گرفتن موضوع هسته‌ای میان ایران و 1+5، موجب می‌‌شود همکاری ایران و آژانس به عنوان بخشی از مدالیته کلی با 1+5 تعریف شود که این گروه موظف است در ازای هر گام ایران در آن گام متقابلی بردارد. این در حالی است که به نظر می‌‌رسد گروه 1+5 حاضر به روشن کردن تکلیف خود در قبال این مساله نیست به این معنا که نمی‌خواهد همکاری ایران با آژانس را به عنوان بخشی از گام‌های ایران در چارچوب یک مدالیته مذاکراتی با خود بپذیرد و در ازای آن مابه‌ازایی تعریف کند. ظاهرا سفر آمانو را باید در همین چارچوب ارزیابی کرد. آمانو به دنبال آن است که با اجرای یک ماموریت طراحی شده از جانب آمریکایی‌ها بخشی از مسائل مابین ایران و آژانس را در چارچوب یک مدالیته جز مدالیته در حال تدوین میان ایران و 1+5 قرار بدهد و به این ترتیب 1+5 را از پرداخت مابه‌ازا در قبال همکاری‌های ایران با آژانس خلاص کند. بنابراین موضوع به طور ساده این است: اگر آمانو حقیقتا خود را در جایگاهی می‌‌بیند که یک طرف مذاکره جدی درباره برنامه هسته‌ای باشد، باید 1+5 را متقاعد کند که موضوع هسته‌ای را از دستور کار مذاکراتی با ایران حذف کنند و آژانس عهده‌دار این مذاکرات شود ولی اگر آمانو و آژانس در جایگاهی نیستند که به طور جدی درباره موضوع هسته‌ای با ایران مذاکره و تعامل کنند و در نهایت این غربی‌ها هستند که برای آژانس تصمیم می‌‌گیرند، بهتر آن است که اگر هم بناست درباره موضوع هسته‌ای مذاکره‌ای انجام شود، این مذاکره با 1+5 باشدکه لااقل توان مذاکره جدی مساله را دارند. بنابراین سوال این نیست که آمانو برای چه به تهران آمده است بلکه سوال این است که او اساسا تا آنجا که به حل و فصل برنامه هسته‌ای ایران مربوط است، چه جایگاه و شأنی دارد؟

ایران بالاتر از 20 درصد نرود، غرب تحریم‌ را لغو کند

این در حالی است که معاون وزیر خارجه روسیه اعلام کرد که توسعه مذاکرات با تهران باید بر اساس اصل «گام به گام و اقدام متقابل» استوار باشد. به گزارش فارس به نقل از «نووستی»، سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه روز یکشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد این کشور در تاریخ 23 ماه مه در ملاقات نمایندگان گروه «1+5» با مقامات تهران، به ایران پیشنهاد خواهد داد که غنی‌سازی اورانیوم تا 20 درصد را متوقف کند و در پاسخ به این اقدام تحریم‌ها علیه این کشور لغو شوند. اگر آمادگی حرکت به این سمت اعلام شود، در آن صورت گروه 1+5 هم به نوبه خود باید به طرف ایرانی شواهد عملی نشان دهد که وضعیت پیرامون این کشور را به سمت بهبودی پیش خواهد برد. لازم به یادآوری است ایران در فوریه سال 2010 غنی‌سازی اورانیوم تا 20 درصد را آغاز کرده است. معاون وزیر خارجه روسیه یادآور شد این کشور معتقد نیست که مکانیزم تحریم‌ها علیه ایران سازنده هستند ولی با توجه به تمایل شرکای غربی برای اعمال تحریم‌ها برای تاثیرگذاری بر ایران بر این عقیده هستیم که آنها باید به این فکر کنند چه زمان می‌‌توان این تحریم‌ها را متوقف و سپس آنها را لغو کرد. این دیپلمات بلندپایه روس تاکید کرد در مذاکرات آتی در بغداد باید به نتیجه مشخصی دست یافت، نه آنکه صرفا بیان برخورد کلی و دیدگاه‌ها نسبت به موضوع، آن‌طور که در مذاکرات استانبول به آن دست یافته شد. به عقیده ریابکوف، این وضعیت در مذاکرات رهبران کشورهای عضو گروه 8 در کمپ‌دیوید هم مورد بررسی قرار گرفت و مساله برنامه هسته‌ای ایران به همراه اوضاع کنونی در سوریه، در مرکز مذاکرات قرار داشت. وی افزود: همه رهبران کشورهای گروه 8 موافق بودند که در حال حاضر زمان مسؤولیت‌پذیری بسیار زیادی است. در مذاکرات استانبول مبدأ خاصی ایجاد شد و عرصه کلی برای کار با ایران فراهم شد ولی نباید برای این نتیجه به دست آمده ارزش بیش از اندازه قائل شد. اکنون لازم است تا در انتظار نتیجه عملی از مذاکرات بغداد بود تا جامعه بین‌المللی شاهد آن باشد که ما از زمان آغاز این روند به جلو گام برداشته‌ایم و مسائل هسته‌ای ایران در حال حل و فصل شدن است. معاون وزیر خارجه روسیه گفت: در مذاکرات بغداد ما آمادگی آن را داریم تا پیشنهاد مشخصی را مطرح کنیم. این پیشنهاد شامل آن است که گروه 1+5 می‌‌خواهد به‌عنوان اقدام مشخصی از طرف ایرانی‌ها ببیند که نخستین گام در جهت اعتمادسازی همچنین هرم سمبلیک مشخص و اقدامی در پاسخ به پیشنهادات خاص برای توسعه همکاری‌ها در این زمینه باشد و امیدواریم مقامات ایرانی هم چنین تمایلی داشته باشند. به گفته وی، اقدامات کلی که موجب می‌‌شود اوضاع از وخامت آتی و افزایش مقابله بین میانجیگران بین‌المللی و ایران ممانعت به عمل آورد در طرح پیشنهادی روسیه برای حل و فصل مسائل هسته‌ای ایران وجود دارد. ریابکوف افزود: چارچوب کلی پیشنهادات ما از هم‌اکنون روشن است ولی نباید برداشت نادرستی از آن کرد. هدف از این طرح گام‌هایی از سوی طرفین است تا اعتماد متقابل از نقطه صفر شروع به حرکت کند و منجر به آن شود که هر اقدام از سوی یکی از طرفین با پاسخ متقابلی جواب داده شود. این دیپلمات روس تاکید کرد توسعه مذاکرات با تهران باید بر اساس اصل «گام به گام و اقدام متقابل» استوار باشد که به گفته کارشناسان روس از هم‌اکنون بخش لاینفکی از روند مذاکرات شده و از سوی همه طرفین شرکت‌کننده در آن مورد استفاده قرار می‌‌گیرد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده