رویداهای اخیر کشورهای عربی و بویژه مداخله نظامی کشورهای غربی در لیبی، نقطه نظرات متفاوتی را در میان صاحبنظران و منتقدان غربی برانگیخته است. برخی از این منتقدان، اقدام نظامی آمریکا و ناتو در لیبی را یکی از حلقههای طرح امپریالیستی آمریکا با هدف آرایش مجدد کشورهای آفریقایی و تامین منافع درازمدت خود در این قاره ملتهب میدانند. به اعتقاد نویسنده، دولت آمریکا و شرکای اروپاییاش با تخصیص بودجههای هنگفت ماجراجوییهای نظامی در گوشه و کنار جهان، مردم خود را در معرض آسیبهای اقتصادی و اجتماعی متعددی قرار دادهاند. به عبارت دیگر، آمریکا و شرکای اروپاییاش با سودای سلطه بر جهان و اشغال کشورهای «جهان سوم»، خود را درگیر جنگهای بیپایان و مداخلات به اصطلاح انساندوستانه گزینشی کردهاند؛ در حالی که کشورهای آنها، با مهاجران همین کشورهای جهان سوم اشغال میشود.
آنچه در لیبی شاهدیم، زایش دوباره استعمارگرایی است. با این تفاوت که این بار دولتهای اروپایی برای گسترش امپراتوری و بر سر منابع با یکدیگر رقابت ندارند. استعمار جدید در پوشش «جامعه جهانی» یا همان ناتو عمل میکند. ناتو یا سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، زمانی یک اتحاد دفاعی در برابر تهاجم احتمالی شوروی به اروپای غربی بود اما وظیفه امروز ناتو، تامین نیرو به نفع سلطهطلبی آمریکاست.
واشنگتن در لباس مبدل «مداخلات گزینشی بشردوستانه» و «بردن آزادی و دموکراسی برای مردمان تحت سرکوب» به دنبال سلطه بیشتر بر جهان است. واشنگتن با فرصتطلبی، کشورهایی را برای مداخله انتخاب میکند که «شرکای بینالمللی» او نیستند. اینک تونس و مصر به خود آمدهاند و قیام مردم لیبی را تشویق میکنند. خلیفه هیفتر، مامور لیبیایی مظنون به عضویت در سیا به مدت 20 سال، برای رهبری ارتش شورشیان به لیبی بازگشته است. در سال 2007 ، به دستور پرزیدنت جورج بوش، فرماندهی آفریقایی آمریکا تشکیل شد. هدف این فرماندهی اینگونه بیان شده است: «همانطور که رئیسجمهور و وزرای خارجه و دفاع در راهبرد امنیت ملی و نظامی ملی بیان کردهاند، رویکرد ما مبتنی بر پشتیبانی از منافع ملی ایالات متحده آمریکا در آفریقاست. ایالات متحده و کشورهای آفریقایی، در تقویت امنیت و ثبات در قاره آفریقا، کشورهای جزیرهای و مناطق دریایی آن منافع دوجانبه فراوانی دارند. پیشبرد این منافع مستلزم یک رویکرد مشترک است که اقدامات سایر وزارتخانهها و سازمانهای آمریکایی مربوط و نیز شرکای آفریقایی و دیگر شرکای بینالمللی ما را یکپارچه کند».
49 کشور در فرماندهی آفریقایی ایالات متحده مشارکت دارند اما لیبی، اریتره، سودان، زیمبابوه و ساحلعاج جزو این کشورها نیستند. در این کشورها به جز زیمبابوه، مداخله نظامی غربی در جریان است.
یکی از شیوههای سنتی کنترل آمریکا بر یک کشور، آموزش ماموران نظامی و دولتی آن کشور است. این برنامه «آموزش نظامی و تحصیلی بینالمللی» نامیده میشود. گزارش فرماندهی آفریقایی ایالات متحده نشان میدهد، در سال 2009 بالغ بر
900 دانشجوی نظامی و غیرنظامی از 44 کشور آفریقایی، تحصیلات و آموزشهای لازم را در ایالات متحده یا کشورهای خود دریافت کردهاند. بسیاری از ماموران و افرادی که در این برنامه آموزش میبینند، در پستهای کلیدی تشکیلات نظامی و دولتهای خود به کار گرفته میشوند.
فرماندهی آفریقا، در هم شکستن «شبکه القاعده» را یکی از اهداف راهبردی خود میداند. آمریکا در قالب برنامه «مشارکت ضدتروریسم فرا صحرا»ی خود، نیروهای کشورهای متحد خود را آموزش داده و تجهیز میکند تا مانع تشکیل مکانهای امن توسط تروریستها شوند و سازمانهای افراطی خشونتطلب منطقه را شکست دهند.
بعد از گذشت 10 سال از «جنگ با ترور»، هم اکنون یک القاعده پرقدرت در سراسر الجزایر، بورکینافاسو، چاد، مالی، موریتانی، مراکش، نیجر، نیجریه، سنگال و تونس در قاره آفریقا و نیز در سطح خاورمیانه، افغانستان، پاکستان و انگلیس حضور دارد و حتی تهدیدی در داخل ایالات متحده است. ادعایی که موجب وضع بودجه سالانه
56 میلیارد دلاری وزارت امنیت داخلی شده است.
تهدید القاعده، جاروجنجالی که احتمالا وجود خارجی ندارد، بهترین دستاویز واشنگتن برای مداخله در امور سایر کشورها و از بین بردن آزادیهای مدنی آمریکاییان است.
با گذشت 66 سال از جنگ دوم جهانی و 20 سال از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده کماکان در اروپا دارای یک فرماندهی است که یکی از
9 فرماندهی نظامی و 6 فرماندهی منطقهای آن محسوب میشود.
هیچ کشور دیگری، نیاز به حفظ حضور نظامی جهانی را در خود احساس نمیکند. چرا واشنگتن سالانه 1/1 تریلیون دلار از منابع اندک خود را به «نیازها»ی نظامی و امنیتی اختصاص میدهد؟ آیا این کار نشانهای از حس خودبزرگبینی واشنگتن است؟ یا نشاندهنده اینکه این فقط واشنگتن است که دشمن دارد؟ یا شاخصی دال بر اینکه وقتی میلیونها آمریکایی خانه و مشاغل خود را از دست میدهند، دولت پولهای مالیاتدهندگان و اعتبار کشور را صرف طرحهای نظامی میکند!
ناکامیهای پرهزینه واشنگتن در عراق و افغانستان باعث کاهش حس جاهطلبی امپریالیستی آن نشده است. واشنگتن میتواند با اتکا به رسانههای چاپی و تصویری، شکستهای خود را پنهان کند در حالی که هزینههای سنگین آن باقی میماند. دیر یا زود واشنگتن تایید خواهد کرد دنبال کردن شیوه امپریالیستی، کشور را به ورطه ورشکستگی کشانده است.
نکته متناقض در اینجا این است که واشنگتن و «شرکا»ی اروپایی آن، در حالی به دنبال گسترش کنترل خود بر سرزمینهای خارجی هستند که پدیده مهاجرت، دگرگونیهای بنیادینی در فرهنگ و ترکیب نژادی این کشورها به وجود میآورد. هر چه میگذرد، اسپانیاییها، آسیاییها، آفریقاییها و مسلمانان از نژادهای مختلف، درصد بزرگتری از جمعیت «جهان اول» را تشکیل میدهند، پشتیبانی از امپراتوری سفیدپوستان در حال رنگ باختن است. مردمی که طالب تحصیلات و نیازمند غذا، سرپناه و مراقبتهای پزشکی هستند، با ادامه حضور پایگاههای نظامی در کشورهای خود مخالفت خواهند کرد.
چه کسی در حال سلطه بر چه کسی است؟
بخشهایی از آمریکا در حال رجعت به اصل خود یعنی مکزیک هستند. استیو موراک، جمعیتشناس و مدیر پیشین دایره آمار ایالات متحده گزارش میهد دوسوم کودکان تگزاسی اسپانیایی هستند و بنابراین، «تعداد آنها از تعداد آنگلوها خیلی بیشتر است».
کنایهآمیز اینکه، در حالی که واشنگتن و دستنشاندگان آن در ناتو سرگرم اشغال جهان هستند، خود آنها در حال اشغال شدن هستند!!
منبع: گلوبال ريسرچ به نقل از ماهنامه «سیاحت غرب»