گروه اجتماعی: رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست که روز گذشته در اولین همایش مدیریت مهندسي تالابها سخن میگفت، اعلام کرد: از سال دوم برنامه پنجم توسعه یعنی از سال جاری هرگونه بهرهبرداری از تالابها ممنوع است. محمدجواد محمدیزاده اظهار داشت: اهمیت تالابها زمانی بیشتر مشخص میشود که ما با موضوع تغییر اقلیم و خشکسالی که بر روی طبیعت و تالابها تاثیر خودش را میگذارد آشنا ميشويم. معاون رئیس جمهور ادامه داد: از طرفی تحولات سیاسی و مدیریتی که در سطح دنیا اتفاق میافتد موضوع تالابها را دستخوش تغییرات قرار داده و موجب خشکی تالابها شده است لذا امروز به کانون بحرانی تولید ریزگردها تبدیل شده است.
وی با بیان مثالی افزود: یک میلیون و 800 هزار هکتار کانون بحران ریزگرد در کشور عراق وجود دارد که به دلیل فعالیتهای سیاسی و مدیریتی در عراق چنین مشکلاتی به وجود آمده است. رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست تالابها را موضوع جدی و حیاتی کل بشر دانست و گفت: برای اینکه بشر بتواند زندگی همراه با دفاع و رفاه داشته باشد باید به تالابها اهمیت دهد و حفاظت از آنها را سرلوحه کار خودشان قرار دهند. وی ادامه داد: تالابها محل صید و شکار مردم بومی است و حیات و اقتصاد آنها تابع تالاب است. محمدیزاده با بیان اینکه جذابترین و بکرترین محیطهای طبیعی تالابها هستند، ادامه داد: تالاب میتواند نیاز به چوب، علوفه و مایحتاج بومیان را تامین کند. همچنین تالابها کنترل کننده سیلابهای ویرانگر هستند که موجب میشود بسیاری از دریاها آسیب نبیند. وی در ادامه به چالشها و مشکلات پیش روی تالابها اشاره کرد و گفت: کاهش آب ورودی به تالابها از منابع بالادست از مشکلات اساسی تالابهاست. محمدیزاده ورود انواع آلایندههای فیزیکی و بیولوژیک و... را از دیگر آسیبهای تالابها عنوان کرد و گفت: شکار و صیدها و برداشتهای نادرست علوفه و بهرهبرداری نابخردانه از دیگر تهدیدها درباره تالابها است.
معاون رئیس جمهور در ادامه با اشاره به این مطلب که در دولت دهم چندین تصمیم در قانون برنامه پنجم توسعه گرفته شد، تصریح کرد: مساله اصلی که ما به دنبال آن هستیم مدیریت زیستبومی است و که نقش وزارت نیرو، جهادکشاورزی و دیگر دستگاهها در این زمینه بسیار پررنگتر است. وی ادامه داد: موضوع تالاب موضوع بینالمللی است و نیاز به نگاه جامع دارد که همه دستگاهها در قالب یک مدیریت جامع به آن بپردازند. وی ادامه داد: رویکرد ما در تالابها توجه به ابعاد اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و اکولوژیک است که متاسفانه در دولتهای قبل این رویکرد و نگاه به تالابها وجود نداشت.
اختصاص بودجه میلیاردی برای احیای تالابها
محمدیزاده تصریح کرد: برای نخستینبار 100 میلیارد تومان برای احیای تالابها و ریزگردها به سازمان حفاظت محیط زیست اختصاص داده شده است. برای تالاب انزلی 97 میلیارد تومان اعتبار نیاز داشتیم که سال گذشته 7 میلیارد و سال جاری بالای 10 میلیارد تومان اختصاص یافته که در یک برنامه 5 ساله این تالاب احیا میشود.
ابرهای منطقه ارومیه پارسال 3 بار بارور شد
معاون رئیس جمهور همچنین در حاشیه این همایش در جمع خبرنگاران ساخت سد در بالادست رودخانههایی که به دریاچه ارومیه میریزد را به طور کامل ممنوع اعلام کرد. محمدیزاده اظهار داشت: در مجموع 19 سد در بالادست دریاچه ارومیه از چند دهه گذشته وجود داشته است که این سدها یک میلیارد و 800 میلیون مترمکعب آب را برای مصارف شرب، صنعتی و کشاورزی ارومیه و تبریز نگهداری میکند. معاون رئیس جمهور با تاکید بر اینکه وزارت نیرو مطالعاتی برای ساخت چند سد جدید در بالادست دریاچه ارومیه انجام داده بود، خاطرنشان کرد: با دستور رئیسجمهور ساخت هرگونه سد جدید در این منطقه ممنوع اعلام شده است مگر اینکه ضرورت داشته باشد. وی تصریح کرد: ضمن اینکه مقرر شده است مهار آب از طریق عملیات آبخیزداری و آبخوانداری انجام شود تا عدم ساخت سد مشکلی ایجاد نکند. محمدیزاده در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره روشهای آبرسانی به دریاچه ارومیه نیز گفت: مقرر شده که تا 200 میلیون مترمکعب آب به این دریاچه منتقل شود. رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست همچنین درباره بارورکردن ابرها در منطقه دریاچه ارومیه افزود: این عملیات 3 بار در سال گذشته در منطقه دریاچه ارومیه انجام شد که امسال نیز این موضوع با قوت دنبال میشود. وی با بیان اینکه ورودی آب به دریاچه ارومیه سال گذشته خوب بود و آب این دریاچه 30 سانتی متر بالا آمد، گفت: البته با این وجود با توجه به گرمایش هوا تبخیر هم در این دریاچه وجود داشت. رئیس سازمان محیط زیست درباره برنامههای این مرکز برای تخریب سدهای موجود در رودخانههای بالادست دریاچه ارومیه گفت: قطعا سدی تخریب نخواهد شد بلکه باید آب پشت سدها را مدیریت کنیم.
مشکل ریزگردها با آبپاشی
حل نمیشود
وی در ادامه در پاسخ به سوال دیگری درباره پدیده ریزگردها در ایران گفت: درباره این موضوع باید از موازیکاری جلوگیری شود، به عنوان مثال باید با همکاری سازمان جنگلها و مراتع از توسعه بیابانها جلوگیری کنیم. به گفته محمدیزاده، 5 تا 10 درصد منشأ ریزگردها در داخل کشور است که بر اساس مصوبه دولت مقرر شده که در طول برنامه پنجم سالانه 500 هزار هکتار تثبیت شنهای روان انجام شود و این در حالی است که این میزان در طول برنامه چهارم سالانه 130 هزار هکتار بوده است. وی در عین حال تاکید کرد که بیشترین مشکل ریزگردها از کشور عراق نشأت میگیرد و کشورهای دیگری همچون سوریه، اردن، عربستان، کویت و منطقه شمال آفریقا نیز منشأ پدیده ریزگرد هستند. محمدیزاده با اشاره به انجام برخی اقدامات داخلی و انعقاد قراردادهایی با همکاری معاونت علمی- فناوری رئیسجمهور و سازمان حفاظت محیط زیست گفت: از آنجا که میتوان در فضای بسته فضا را از آلایندهها پاک کرد بنابراین میتوان در مدارس، پادگانها و مراکز جمعیتی دیگر دستگاههایی تولید و نصب کرد تا هوا را از ریزگرد عاری کند. رئیس سازمان محیط زیست در پاسخ به سوال دیگری درباره آبپاشی برای مهار ریزگردها نیز گفت: هر کسی هر پیشنهادی دارد، خودش اجرا کند اما آبپاشی قطعا راهحل مهار ریزگردها در بیابانها نیست.