گروه سیاسی: مذاکرات بغداد چهارشنبه گذشته در محل دارالضیافه نخستوزیری عراق آغاز شد. این در حالی بود که هیات ایرانی 2 شب قبل یعنی شامگاه دوشنبه اول خرداد 1391 وارد بغداد شده بود. تیم ایرانی با یک پرواز مستقیم هواپیمایی جمهوریاسلامی به بغداد سفر کرد و در ابتدای ورود به بغداد مورد استقبال هوشیار زیباری، وزیر خارجه این کشور قرار گرفت.
نخستین برنامه تیم ایرانی پس از ورود به بغداد، زیارت امام موسی کاظم(ع) و امام محمدتقی(ع) در کاظمین بود که به عنوان یک برنامه ثابت در همه شبهای حضور تیم در بغداد ادامه یافت.
به گزارش ایران هستهای، در نخستین روز حضور هیات ایرانی در بغداد و در حالی که گردوغباری بسیار شدید هوای این شهر را پوشانده بود، تیم ایرانی به ریاست سعید جلیلی، نماینده رهبر معظم انقلاب اسلامی در شورایعالی امنیت ملی و مسؤول مذاکرات با گروه 1+5 به دیدار نوری مالکی، نخستوزیر این کشور رفت. مالکی در این دیدار مجددا خشنودی خود را از اینکه بغداد به پیشنهاد ایران میزبان این مذاکرات شده، ابراز کرد و بر تلاش همهجانبه دولتش برای برگزاری هرچه بهتر این مذاکرات تاکید کرد.
پس از این دیدار هیات ایرانی در محل مجلس اعلای اسلامی عراق با عمار حکیم و هیاتی از همراهانش به گفتوگو نشست. حکیم که چهرههای سیاسی مهمی مانند عادل عبدالمهدی معاون نخستوزیر عراق، موفق الربیعی مشاور سابق امنیت ملی این کشور و احمد چلبی چهره پرنفوذ پارلمان عراق را هم به این نشست دعوت کرده بود، در سخنانی اظهار داشت که مایل است بغداد محلی برای حل و فصل مساله هستهای ایران میان این کشور و 1+5 باشد. ربیعی، چلبی و عبدالمهدی هم در سخنانی گفتند عقیده دارند سیاست غرب درباره تحت فشار قرار دادن ایران اشتباه بوده است. برنامه بعدی تیم ایرانی حضور در ضیافت شام جلال طالبانی، رئیسجمهور عراق بود. طالبانی در این دیدار که در فضایی بسیار صمیمی برگزار شد، از روابط بسیار دوستانه خود با مقامهای ایرانی سخن گفت و ابراز امیدواری کرد مذاکرات بغداد موفق باشد.
صبح روز چهارشنبه زمانی بود که نخستین دیدار بین ایران و گروه 1+5 برگزار شد.
اعضای این گروه که شب قبل مستقیما از شیکاگو
- محل برگزاری اجلاس ناتو- به اردن پرواز کرده و از آنجا به دلیل وجود گردوغبار و تعطیلی فرودگاه بغداد به طور زمینی به بغداد آمده بودند، در نخستین جلسه با در پیش گرفتن ادبیاتی که چندان هم غیرمنتظره نبود، درخواستهایی غیرمبتنی بر توافقات نشست استانبول و مملو از اشتباهات محاسباتی را از ایران مطرح کردند.
نکته جالب این است که در حالی که در این نشست جز اظهارات شفاهی چیز دیگری وجود نداشت، مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون در اثنای این نشست در جمع خبرنگاران در اظهارنظری عجیب ادعا کرد 1+5 در این نشست بستهای به ایران ارائه کرده است.
این در حالی است که در حقیقت مساله به این شکل بود که ایران در این نشست یک بسته 5 محوری به 1+5 ارائه کرد و از آنها خواست یک پاسخ دقیق به محتوای آن ارائه کنند.
بلافاصله پس از این دیدار، دیدار دوجانبه جلیلی با کاترین اشتون برگزار شد و پس از این دیدار بود که به طور غیرمنتظرهای بحث ارائه بسته به ایران از جانب 1+5 فروکش کرد، گویی اشتون به بخش رسانهای تیم 1+5 دستور داده باشد به این بحث خاتمه بدهند!
مایکل مان پس از این دیدار دیگر در جمع خبرنگاران حاضر نشد. صبح پنجشنبه ایران و 1+5 برای دومینبار با یکدیگر ملاقات کردند. این جلسه که شاید بتوان گفت یکی از صریحترین جلسات میان ایران و این گروه در بغداد بود به این شکل پایان یافت که اشتون پس از مواجه شدن با نظرات قاطع ایران درخواست یک وقت تنفس کرد اما عملا این وقت تنفس تا غروب آن روز طول کشید.
به نظر میرسید مواضع قاطع ایران محاسبات راهبردی غرب را به هم ریخته و کشورهای عضو 1+5 را در وضع پیشبینینشدهای قرار داده که نه دارای اجماع داخلی برای ارائه یک پاسخ واحد به ایران هستند و نه در زمان کم موجود قادر به کسب تکلیف از پایتختهای خود بودهاند. در حالی که موضوع بسیار پیچیده شده بود، ماجائو شو و سرگئی ریابکوف، سفرای چین و روسیه در 1+5 خواستار ملاقاتی مشترک با جلیلی شدند. شنیدهها حکایت از آن دارد که لحن این دو کشور در ملاقات با جلیلی بسیار مسالمتجویانه بوده و صرفا خواهان آن شدهاند که مذاکرات شکست نخورد اما متقابلا به آنها تاکید شده است که این موضوع امکان ندارد مگر اینکه گروه 1+5 دیدگاههای خود را به نفع آنچه ایران بر آن تاکید کرده بود، تعدیل میکرد. شامگاه پنجشنبه و پس از ساعتها رایزنی درونی 1+5، بالاخره سومین نشست میان 7 کشور برگزار شد و در این نشست بود که گروه 1+5 با عقبنشینی آشکار از مواضع قبلی خود بالاخره دستورکارهای پیشنهادی ایران را پذیرفت و بیآنکه امتیازی دریافت کرده باشد با دور بعدی مذاکرات در مسکو موافقت کرد.
این موضوعی است که برای نخستینبار منجر به استفاده از واژه غنیسازی (enrichment) در بیانیه کاترین اشتون شد.