زیبا اکبرزاده: 30 سال سیاهی و کابوس؛ این توصیف قاضی دادگاه حسنی مبارک بود از دوران حکمرانی او. مردی که 3 دهه بر کشورش با مشت آهنین فرمانروایی کرد روز شنبه، در دادگاه به جرم مشارکت در کشتار معترضان به حکومت او در ژانویه 2011 به حبس ابد محکوم شد. برای نخستینبار رهبر یک کشور عربی با حضور شخصی و بهطور علنی در دادگاهی متعارف مورد محاکمه قرار گرفت. حسنی مبارک صبح شنبه با هلیکوپتر به ساختمان دادگاه آورده شد. او این بار نیز چون دفعات قبل روی برانکارد در سالن دادگاه حضور داشت. تلویزیون دولتی مصر اعلام کرده حال جسمی مبارک پس از انتقال به زندان طره بسیار بد شده است. گزارشها حاکی از آن است که حین این انتقال مبارک گریه کرده و در برابر خروج از هلیکوپتر، مقاومت کرده است. با این حال پسران حسنی مبارک، جمال و علا، نیز که به اتهام سوءاستفاده از رانت اطلاعاتی در معاملات بورس و فساد مالی در بازداشت بسر میبرند، به حکم دادگاه از این اتهامات تبرئه شدند. جالب اینکه دادگاه، حسنی مبارک را نیز از اتهام فساد مالی مبرا دانست. 6 تن دیگر از همکاران پیشین مبارک نیز از اتهامات وارده تبرئه شدند. در پی صدور این حکم، فضای دادگاه متشنج شد و مخالفان با ماموران انتظامی درگیر شدند.
خشم انقلابیون از حکم دادگاه
محکومیت حسنی مبارک به حبس ابد نتوانست بسیاری از مردم مصر را خشنود کند. صدها هزار مصری در اعتراض به این حکم در میدان تحریر قاهره تظاهرات کردند. در میدان مرکزی شهر به نام میدان تحریر که به نماد انقلاب مصر تبدیل شده است، مخالفان مبارک تا بامداد روز یکشنبه تظاهرات کردند. تظاهرکنندگان این حکم را کافی نمیدانند و خواهان اعدام رئيسجمهوری پیشین ۸۴ ساله مصر هستند. آنان از شورای نظامی حاکم بر مصر نیز انتقاد میکنند و خواهان تحقق کامل هدفهای انقلاب مصر هستند. خشم تظاهرکنندگان بیش از هر چیز از تبرئه 6 کارمند بلندپایه امنیتی رژیم مبارک در دادگاه است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، تظاهرکنندگان شعار میدادند: اگر برای شهدای ما عدالتی برقرار نشود، ما نیز چون آنان میمیریم. به گزارش رویترز، تظاهرکنندگان که از جریانهای اسلامگرا، انقلابی و لیبرال بودند، اعلام کردند تا زمان محقق شدن خواستههای انقلاب دست به تحصنی نامحدود خواهند زد. نخستین خواسته، اعاده محاکمه قاتلان انقلابیون و کنارهگیری شورایعالی نیروهای مسلح از قدرت اعلام شده است. از سوی دیگر، گروه اسلامگرای اخوانالمسلمین مصر که بزرگترین فراکسیون پارلمان این کشور را در دست دارد، در بیانیهای از اعضا و هواداران خود خواست برای مشارکت در تظاهرات اعتراضآمیز به میدانهای اصلی شهرهای خود بروند. بنا بر اعلام سایت رسمی گروه اخوانالمسلمین، محمود غزلان، سخنگوی این گروه در اینباره گفت این گروه همراه همه اقشار مردم مصر در تظاهرات ضد احکام «شوکهکننده» علیه «قاتلان شهدای انقلاب ۲۵ ژانویه» مشارکت خواهد کرد. او همچنین همبستگی کامل اخوانالمسلمین با خانوادههای کشتهشدگان انقلاب را اعلام کرد. این گزارش میافزاید، حکم مبارک در شرایطی اعلام شد که تنشها در مصر در آستانه انتخابات ریاستجمهوری این کشور افزایش یافته است. محمد مرسی، نامزد اسلامگرایان با کسب 25 درصد آرا و احمد شفیق، آخرین نخستوزیر مبارک با کسب
24 درصد آرا به مرحله دوم راه یافتهاند. کارشناسان سیاسی معتقدند در صورتی که گروه اخوانالمسلمین با گروههای سیاسی دیگر برای مقابله با احمد شفیق همسو شوند این حکم میتواند به نفع محمد مرسی تمام شود. از سوی دیگر برخی دیگر نیز معتقدند تبرئه شدن برخی سران رژیم پیشین مصر به معنی تبرئه شفیق نیز هست و این به این معناست که شانس وی در دور دوم بیشتر خواهد شد. در این میان فعالان سیاسی مصر بر این باورند این حکم بخشی از ادامه نمایش تلاش برای براندازی انقلاب است تا بدین ترتیب بعد از رئیسجمهور شدن احمد شفیق حکم تبرئه حسنی مبارک نیز صادر شده و مردم نیز نومید شوند و دست وزارت کشور برای انجام دادن هر اقدامی علیه انقلابیون باز شود و این حکم در واقع به نفع ضدانقلابیون است. در عین حال، محمد مرسی در سخنانی متعهد شد در صورتی که در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود، مبارک و دیگر چهرههای نظام پیشین مصر دوباره محاکمه خواهند شد.
حمله به مراکز انتخاباتی احمد شفیق
در واکنش به این حکم دادگاه، آخرین نخستوزیر دوران حکومت حسنی مبارک که به دور دوم انتخابات ریاستجمهوری مصر راه یافته است، از همه مصریها خواست احکام قضایی صادره درباره مبارک را بپذیرند. وی بدون توجه به خواستههای خانوادههای شهدای انقلاب مصر مبنی بر ضرورت اعدام حسنی مبارک در اظهاراتی فریبکارانه گفت محاکمه مبارک نشان داد هیچکس در مصر بالاتر از قانون نیست. بلافاصله بعد از چنین اظهارنظری، 2 مرکز انتخاباتی احمد شفیق مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت. یک هفته پیش نیز دفتر انتخاباتی احمد شفیق در قاهره مورد حمله قرار گرفت و ویران شد. بسیاری از مصریان بیم آن دارند که با پیروزی احمد شفیق در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری، رژیم گذشته در مصر بار دیگر احیا شود.