گروه اجتماعی: بیش از 3500 مسجد کشور از سحرگاه روز دوشنبه میزبانی حدود 750هزار نفر را برای 3 روز اعتکاف آغاز کردند و این درحالی است که سال 90، 600 هزار معتكف در 3208 مسجد كشور اين مراسم معنوي را برگزار كردند. یكى از سنتهاى حسنه و مستحبات اسلامى كه پس از پيروزى انقلاب اسلامى احيا شد، سنت اعتكاف است. اين سنت در طول تاريخ اسلام و اديان آسمانى مورد توجه بوده، طوری که پیامبر اسلام در ماه مبارک رمضان اعتکاف میکردند و در سخنان بزرگان دهه آخر ماه رمضان بهترین زمان اعتکاف است. اعتكاف، در لغت به معناى توقف در جايى است و در اصطلاح احكام، عبارت است از ماندن در مسجد به قصد عبادت خداوند با شرايطى خاص. این دوره كوتاهمدتی برای خودسازى است كه حداقل 3 روز طول مىكشد و انسان را از حاكميت غريزهها، عادتها و اشتغالات معمول زندگى آزاد میکند. با پیروزی انقلاب اسلامی و احیای سنتهای حسنه اسلام، همه ساله مراسم اعتکاف نیز باشکوهتر از گذشته برپا میشود طوری که امسال طبق آمار رسمی سازمان تبلیغات اسلامی شمار معتکفان حدود 750 هزار نفر است که 70 تا 80 درصد آنان را جوانان تشکیل میدهند. این افراد همزمان با ایام البیض و میلاد حضرت علی(ع) از سحرگاه دوشنبه در مساجد عمومی یا مساجد دانشگاهها حضور پیدا کردند و تا غروب چهارشنبه در مساجد به روزهداری، تلاوت قرآن، دعا و اعمال مستحبی جهت تقرب به درگاه الهی میپردازند.
70 درصد معتكفان از قشر جوان
از آنجا که یکی از شرایط اعتکاف، ماندن در مسجد جامع است، دراستان تهران بیش از 500 مسجد میزبان معتکفان هستند.
400 مسجد استان خراسان رضوی، 350مسجد استان خوزستان، 120 مسجد چهارمحال و بختیاری و 48 مسجد و مصلای آذربایجان غربی، از نمونههای آمادگی هر استان برای برگزاری این مراسم بود. حجتالاسلام والمسلمين حسين روحانينژاد، معاون امور فرهنگي و تبليغ سازمان تبليغات اسلامي با اشاره به برگزاری اعتکاف در سال 90 میگوید: در سالهاي گذشته 64 درصد شركتكنندگان بانوان بودند و 36 درصد آن را آقايان تشكيل ميدادند اما در مجموع 70 درصد معتكفان از قشر جوان بودند كه نشان از رويكرد معنوي اين قشر دارد. وي همچنين خاطرنشان كرد: نسبت شهري و روستايي نيز در اين مراسم رعايت شده و بر اساس گزارشها، 70/1 درصد شركتكنندگان در مراسم معنوي اعتكاف در سال گذشته شهري و 29/9 درصد معتكفان روستايي بودند. معاون امور فرهنگي و تبليغ سازمان تبليغات اسلامي افزود: در سال گذشته در 301 شهر سراسر كشور اين مراسم معنوي برگزار شد كه پيشبيني ميشود امسال اين تعداد نيز افزايش پيدا كند.
مساجد دانشگاهها مملو از دانشجويان معتکف
مراسم اعتکاف در سالهای گذشته به دلیل حضور چشمگیر جوانان در مساجد شور و حالی دیگر دارد. امسال نیز 30 هزار دانشجو در 90 مسجد از جمله مساجد دانشگاههای تهران، شریف، امیرکبیر و شهید بهشتی معتکف شدهاند. همچنین مراسم اعتکاف استادان و اعضای هیات علمی دانشگاهها در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شده است. حجتالاسلام مجید قریشی، معاون فرهنگی- سیاسی نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اشاره به این آمار میگوید: در دانشگاه تهران 2 هزار و 700 دانشجو متقاضی اعتکاف بودند که تنها امکان پذیرش 850 دانشجو وجود دارد. همچنین 750 دانشجو از دانشگاه صنعتی امیرکبیر، 550 دانشجو از دانشگاه صنعتی شریف و 300 دانشجو از دانشگاه تربیت مدرس معتکف خواهند شد. به گفته این مقام مسؤول نمایندگی ولی فقیه در دانشگاهها، امسال حدود
300 استاد علاوه بر دانشجویان نیز معتکف شدند و بخشی از هزینههای معتکفان توسط خود دانشجویان پرداخت میشود. با این حال حجتالاسلام سيدميرمجيد قريشی، معاون فرهنگی- سياسی نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اشاره به تقاضای دانشجويان برای شركت در مراسم اعتكاف و ظرفيت كم مساجد اظهار كرد: در صورتی كه مساجد دانشگاهها از نظر ابعاد بزرگتر شود، میتوان پذيرای همه دانشجويان متقاضی اعتكاف بود. وی با اشاره به گسترش قابل توجه شركت جوانان و دانشجويان در مراسم اعتكاف اظهار كرد: 40 تا 50 هزار نفر دانشجو متقاضی شركت در اعتكاف بودند كه به دليل ظرفيت كم مساجد تنها 30 هزار نفر از آنها موفق به شركت در اعتكاف میشوند. وی در پاسخ به اين سوال كه چگونه میتوان برنامهريزی كرد كه همه دانشجويان متقاضی بتوانند در اعتكاف شركت كنند، گفت: مساجد ما ظرفيت كمی دارند و برای تحقق اين امر نياز به كار سختافزاری و بالا بردن ظرفيت مساجد است. قريشی افزود: ما بايد تعداد مساجد را افزايش داده و مساجد را بزرگ بسازيم، مراجع ما عموما اعتكاف در مساجد جامع را حكم كرده و برخی از مراجع رجائاً اعلام كردهاند كه میتوان در دیگر مساجد و مساجد دانشگاهها نيز معتكف شد، در صورتی كه مساجد دانشگاهها از نظر ابعاد بزرگتر شود و ظرفيت مساجد افزايش پيدا كند میتوان پذيرای همه دانشجوان متقاضی اعتكاف بود كه اين كار بسيار مشكلی است.
مسجد گوهرشاد میزبان 300معتکف خارجي
اگرچه حال و هوای همه معتکفان در مساجد قابل وصف نيست اما شاید غبطه بخورند به مکان معتکفان مسجد گوهرشاد که با حرم امام هشتم شیعیان چند قدمی بیشتر فاصله ندارند. به گفته حجتالاسلام جلال حسینی، معاون تبلیغات و ارتباطات آستان قدس رضوی برای 300 نفر از زائران غیرایرانی از کشورهای افغانستان، پاکستان، عربستان و بحرین سهمیهای به منظور اعتکاف در مسجد جامع گوهرشاد داده شده است. وی ادامه داد: برگزاری 120 برنامه تبلیغی، مذهبی و فرهنگی برای معتکفان مسجد جامع گوهرشاد از سوی معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی تدارک دیده شده است. وی تصریح کرد: برگزاری روزانه 2 سخنرانی ویژه معتکفان با حضور سخنرانان برجسته کشوری از جمله آیتالله سیداحمد خاتمی، حجتالاسلام علی اکبری، مروی و قرائتی با موضوعات آثار تربیتی اعتکاف در وظایف اجتماعی، هدف و فلسفه اعتکاف به ایراد سخنرانی میپردازند. وی افزود: اعتکاف در مسجد جامع گوهرشاد و در کنار مرجع شریف امام رضا(ع) یکی از اعتکافهای نمونه و الگو در کشور است. به غیر از مسجد گوهرشاد 80 مسجد مشهد میزبان معتکفان است.
حركت به سمت معنويت
در پايان باید به این نکته توجه شود که شور و اشتیاق این روزهای معتکفان نشان از حرکت به سمت معنویت دارد و این را رهبر معظم انقلاب نیز در مراسم 14 خرداد درحرم مطهر امام خمینی(ره) تاکید داشتند. ایشان فرمودند: «در تهذيب و تطهير روحيه هم همينجور. بعضىها نگاه ميكنند به يك مظاهرى، مىبينند يك چند تا جوان، يك چند تا زن يا مرد، يك عمل خلافى انجام دادند، فورا رويش يك قضاوت كلى ميگذارند؛ اين غلط است. مردم به معنويات توجه دارند. شما همين روزها به مساجد دانشگاهها برويد، ببينيد در اين روزهاى اعتكاف چه خبر است. از فردا جوانهاى ما ميروند در مساجد اعتكاف ميكنند. يكى از شلوغترين، گرمترين و پرشورترين مراكز اعتكاف، مساجد دانشگاههاى ماست؛ غير از مساجد عمومى و مساجد بزرگ كه همه در آن شركت ميكنند. اين نشاندهنده حركت مردم به سمت معنويت است».