متین کاکویی: غلامحسین نوذری برای بسیاری از فعالان حوزه نفت و نمایندگان رسانه‌ها چهره شناخته شده‌ای است. دومین وزیر نفت دولت نهم که پس از وزیری هامانه و البته رد شدن چند گزینه رئیس‌جمهور از سوی مجلس بالاخره بر صندلی داغ ساختمان قدیمی خیابان طالقانی تکیه زد، فارغ از دستاوردهای فنی دوران مسؤولیتش همواره به عنوان چهره‌ای رسانه‌ای مطرح بوده که با لبخند همیشگی که بر صورت داشت، می‌توانست در بسیاری از نشست‌های دیپلماتیک فشرده موفق بیرون بیاید. حالا اما نوذری خود را برای تکیه زدن به صندلی داغ دیگری آماده میکند که سال‌هاست دانه‌درشت‌های اوپک رقابت پیدا و پنهانی برای دستیابی به آن را دنبال می‌کنند؛ در دوره گذشته انتخاب دبیرکل اوپک، پس از کلنجار طولانی ایران و عربستان بر سر انتخاب نماینده نهایی، عبدالله سالم البدری لیبیایی از این مناقشات استفاده کرد و آرام‌آرام خود را به جایگاه اثرگذار دبیرکلی اوپک نزدیک‌تر کرد، شاید به همین دلیل است که امسال هم در کشاکش رقابت همیشگی ایران و عربستان، عراق و اکوادور هم آستین بالا زده‌اند تا شاید از این آب گل‌آلود ماهی درشتی برای خود صید کنند.
رقیبان اصلی برای دبیرکلی اوپک
وزیر نفت در نامه‌ای به دبیرخانه اوپک، غلامحسین نوذری وزیر اسبق نفت در دولت نهم را به عنوان نامزد پیشنهادی ایران برای دبیرکلی سازمان اوپک معرفی میکند. همزمان با آغاز شمارش معکوس برای برگزاری یکصد و شصت و یکمین اجلاس وزیران نفت عضو اوپک،
4 کشور ایران، عربستان‌سعودی، عراق و اکوادور برای تصاحب صندلی دبیرکلی اوپک برنامه‌ریزی کرده‌اند. رستم قاسمی، وزیر نفت با تاکید بر اینکه یکی از موضوعات مورد بررسی در نشست آینده سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در وین، انتخاب دبیر کل تازه این سازمان است، تاکید کرده است: ایران نیز نامزدی برای این مقام معرفی میکند. به گفته این عضو کابینه دولت دهم نشست بعدی اوپک، جلسه‌ای است که موضوعات مختلفی از جمله انتخاب دبیر کل اوپک در آن مطرح می‌شود و ما هم کاندیدا خواهیم داشت. کابینه عراق غضبان 67 ساله را برای احراز پست دبیر کلی اوپک معرفی کرده است. وی هم‌اکنون مشاور ارشد نخست‌وزیر عراق است. غضبان در سال‌های 2004 تا 2005 میلادی وزیر نفت عراق بوده است. به اعتقاد کارشناسان انرژی، ایران و عراق قصد دارند با اتحاد مشترک خود در نشست اوپک مانع از انتخاب نامزد معرفی شده از سوی عربستان برای احراز پست دبیر کل اوپک شوند. عربستان پیش از این مجید المنیف را برای احراز این پست معرفی کرده بود. اکوادور نیز ویلسون پاستور وزیر نفت این کشور را برای احراز این پست معرفی کرده است. دبیرکلی اوپک بالاترین مقام اجرایی اوپک است که هم‌اکنون در اختیار عبدالله البدری لیبیایی قرار دارد. دوره مسؤولیت وی تا پایان سال‌جاری میلادی به پایان می‌رسد و اعضا باید گزینه جایگزینی را برای وی بیابند. از سوی دیگر، همزمان با آغاز رقابت ایران و عربستان سعودی، اکوادور به عنوان کوچک‌ترین تولید کننده نفت اوپک در حال معرفی نامزدی برای جایگزینی با عبدالله البدری لیبیایی است. اعضای اوپک قرار است در نشست آتی خود که 25 خرداد (14 ژوئن) در وین برگزار می‌شود درباره انتخاب دبیرکل جدید اوپک بحث کنند. عراق تمیر قضبان مشاور نفتی مالکی و عربستان مجید المنیف نماینده دائم خود در اوپک را برای این مقام نامزد کرده‌اند.
چرا دبیرکلی اوپک مهم است؟
دیگر برای همه دنیا روشن است که اوپک سازمانی است که سیاسی‌ترین و استراتژیک‌ترین کالای جهان را عملا مديريت مي‌كند، بنابراین تصدی پست دبیرکلی اوپک برای 12عضو آن به یک ماموریت مهم تبدیل شده است. اگرچه دبیرکل اوپک در تصمیم‌گیری‌های اصلی اوپک حق رای ندارد، اما این دبیرکل است که زمینه تصمیم‌‌گیری را فراهم میکند، بنابراین کشوری که سمت دبیرکلی را در اختیار داشته باشد، توان مضاعفی در دیپلماسی نفتی و تاثیرگذاری بر تصمیمات اوپک دارد اما آنچه که نقش دبیرکلی را برای ایران و دیگر کشورهای عضو اوپک با اهمیت کرده است، کسب وجهه و برخورداري از اين امتياز ويژه در سطح جهانی است. از سال 1983 میلادی؛ یعنی بعد از اینکه هر کدام از کشورهای عضو اوپک توانستند برای یک بار سمت دبیرکلی اوپک را تصاحب کنند، انتخاب دبیرکل بر اساس اجماع وزرا صورت گرفته است. از آن سال تاکنون 2 قدرت اول اوپک، یعنی ایران و عربستان تلاش کرده‌اند که برای بار دوم این سمت را به دست بگیرند، اما به دلیل به اجماع نرسیدن سایر وزرا این امر صورت نگرفته است. بررسی جدول دبیران کل اوپک از سال 1983میلادی تاکنون نشان می‌دهد که کشورهای لیبی، اندونزی، ونزوئلا و نیجریه هر کدام 3بار و کشورهای امارات عربی متحده و کویت هر کدام یک بار بر کرسی دبیرکلی اوپک تكيه زده‌اند. ایران در سال‌های گذشته همواره خواهان اجرای سیستم حروف الفبایی بوده است. این در حالی است که به نظر می‌رسد در نشست آتی اوپک نیز این راهکار جوابگو نخواهد بود چرا که از یک ماه پیش عربستان و عراق کاندیدای خود را برای تصدی دبیرکلی اوپک معرفی کردند. نماینده ایران در هیات عامل اوپک در رابطه با انتخاب دبیرکل در نشست آتی اوپک در وین، می‌گوید: با توجه به اینکه دوره دبیرکل فعلی اوپک تا پایان سال 2012میلادی (11دی) به اتمام می‌رسد، در نشست 14ژوئن (25خرداد) بحث مربوط به انتخاب دبیرکل در دستور کار قرار می‌گیرد. محمدعلی خطیبی افزود: دوره دبیرکل 3 ساله شده است، بنابراین اگر اعضای اوپک بر اساس حروف الفبا برای دبیرکلی انتخاب شوند، این دوره قابل تمدید نیست، اما اگر اعضای اوپک به صورت اجماع دبیرکل را انتخاب کنند، این دوره یک بار قابل تمدید است. نماینده ایران در هیات عامل اوپک در پاسخ به این سوال که انتخاب دبیرکل اوپک برای سال 2013 بر اساس حروف الفبایی است یا اجماع وزرا، گفت: انتخاب دبیرکل برای دوره جدید بستگی به تصمیم وزرا دارد.