۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۱:۳۹
تأملی بر دستمایه قراردادن بزرگان برای شوخی

پیام و پیامک

حسین قدیانی

 

یکمین:

هیچ اگر نمی‌داشتیم از دکتر شریعتی، جز نجوا با جناب زینب، یا همان «زبان علی در کام»، کافی بود که قدر این مرد را می‌دانستیم، اسباب خنده‌اش نمی‌کردیم و راه به راه پیامک نمی‌کردیم: آبو بزن... دکتر شریعتی هنگام سرویس کولر! خواهرم، حجابت را... دکتر شریعتی هنگام نهی از منکر! بزن سه... دکتر شریعتی قبل از ال‌کلاسیکو! جون من ننویس... دکتر شریعتی هنگام جریمه شدن توسط پلیس! هیس... دکتر شریعتی قبل از خواب! کافری که همه را به کیش خود پندارد، شرف دارد به مومنی که همه را... دکتر شریعتی پس از دیدار با فلان مسؤول! بابا، این دیگه چقدر اطلاعات داره... دکتر شریعتی پس از ملاقات با مدیرمسؤول کیهان! عروس رفته گل بچینه... دخترخاله همسایه دیوار به دیوار دکتر شریعتی‌اینا در مراسم عروسی خواهرش، خطاب به عاقد!

 

دومین:

بی‌آنکه «جامعه‌شناسی» خوانده باشم، علاقه‌مندم به شناخت جامعه. معتقدم؛ گاهی یک مسافرکش غیر‌خطی، بیش از فلان استاد جامعه‌شناس، زیر و بم جامعه و پیچ و خم آدم‌های جامعه را می‌شناسد. گاه هست که در صف کباب، بیش از غوطه خوردن در صدها کتاب، می‌توان افکار عمومی جامعه را شناخت. از همین زاویه، پیامک‌های مرتبط با دکتر شریعتی، برایم مجالی عالی است تا محیط پیرامون خود را، حتی خود را بهتر بشناسم.

 

سومین:

اگر چنان که پیش از این نوشته بودم، معتقد باشم این قبیل پیامک‌ها، بی‌ارتباط با دایره جوک‌سازی سرویس‌های جاسوسی بیگانه نیست، اگر گمان کرده باشم که لااقل بخشی از این قبیل پیامک‌ها، آبشخور بیرونی دارد و از جایی حسود و عنود، نظیر دور و وری‌های دکتر سروش که با «روشنفکران مردمی» نظیر جلال آل‌احمد و علی شریعتی، زاویه‌های خیبری و بدری دارند، نشأت می‌گیرد، اگر فکر کرده باشم که جرقه این کار، اول بار توسط دشمن زده شده است، اگر باور کرده باشم دستمایه قرار دادن بزرگان برای شوخی و هجو، محدود در دکتر شریعتی نمی‌ماند و این قصه سر دراز دارد، اگر پذیرفته باشم شریعتی و شریعتی‌ها را می‌زنند تا بعدها شریعت و طریقت و ولایت و امامت و «محمد بن علی» را زده باشند، اگر قبول کرده باشم دکتر را مسخره می‌کنند تا فردا نوبت به «رسول امین برادر» برسد، اگر این موج پیامکی را توطئه فرض کرده باشم، و اگر توطئه را توهم ندانسته باشم... باید به چیزهایی اعتراف کنم:

 

- من خود ستون پنجم دشمنم در جنگ نرم. اعتراف می‌کنم در ارسال بعضی از این پیامک‌ها، بی‌نقش نبوده‌ام. مهم، کمرنگی یا پررنگی نقشم نیست. آنچه اهمیت دارد، بی‌نقش نبودنم در این ماجراست. گاهی ارتکاب گناه، بسی مهم‌تر از کوچکی یا بزرگی گناه است. در گناه پیامک‌ها، راستش را بخواهی «گر حکم شود که مست گیرند، در شهر هر آن‌که هست گیرند».

- من خود ستون پنجم دشمنم در جنگ نرم. اعتراف می‌کنم گاهی که از این دست، پیامکی دریافت می‌کنم، ذوقم گل می‌کند و می‌نشینم به طراحی پیامکی جدید. به پیامک قبلی می‌خندم، پیامک جدید را می‌سازم، بعد از کار خود پشیمان می‌شوم و با علم به نقاط منفی کارنامه دکتر شریعتی، می‌نشینم پای متن «نه عزیز! این حق کویر نیست». این توبه را اما بارها شکسته‌ام! گفت: «یک دست به مصحفیم و یک دست به جام، گه نزد حلالیم و گهی نزد حرام؛ ماییم در این گنبد ناپخته و خام، نه کافر مطلق، نه مسلمان تمام».

- من خود ستون پنجم دشمنم در جنگ نرم. اعتراف می‌کنم جز این گناه، به نوع نادری از «مالیخولیای فرهنگی» دچارم. قادر نیستم جلوی خنده خود را بگیرم، قادر نیستم جلوی ذوق خود را بگیرم، قادر نیستم ذوق خود را فوروارد نکنم... و البته این را هم قادر نیستم که علیه توطئه دشمن، جاسوسی مضحک من، تو، او، ما، شما و ایشان، واکنش نشان ندهم! اگر رفیق! تو هم مالیخولیا داری، بزن قدش! اصلا بیا همچون «ملامتیه» خودمان را ملامت کنیم. مگر نه این است که «من» در «دشمن»، چون دشنامی نهفته است به دشمنی؟!

چهارمین:

جامعه یعنی من، یعنی ما، یعنی شما. چکیده نظر من درباره دکتر شریعتی این است: آرای دکتر، بی‌اشتباه نبود. بعضا اشتباهات فاحش داشت. گاهی حرف خوبی می‌زد اما برای حرف خوبش، مصادیق اشتباه می‌تراشید و بی‌اندازه به سلسله صفویه و علمای آن دوران درخشان، می‌توپید.

 

ادامه در صفحه 12

ارسال نظر
captcha
پربیننده