ميثم بشيرنژاد: پدیده آلودگی هوای ناشی از هجوم ریزگردهای عربی به کشور که در سال‌های اخیر بیش از پیش خود را نشان داده و 23 استان ایران را تحت تاثیر قرار داده است، این روزها و با فرا رسیدن تابستان تاب و تحمل را از شهروندان نیمه غربی کشور ربوده و سلامت مردم را به خطر انداخته است. مردم این نواحی از کشور نیز که هنوز از میلیاردها اعتبار اختصاصی برای رفع این معضل و اعلام برنامه‌های دولت نتیجه عملی ندیده‌اند یا خود را با این شرایط وفق داده‌اند یا به فکر مهاجرت از موطن خود افتاده‌اند. خشکسالی‌های سال‌های اخیر درمنطقه خاورمیانه و از بین رفتن تالاب‌ها و رود‌ها از پر‌اهمیت‌ترین دلایل تشکیل کانون‌های بروز ریزگردها به شمار می‌رود که بیشتر در خارج از مرزهای ایران بوده و در عراق و سوریه به چشم می‌خورد اما بی‌تفاوتی مسؤولان این کشورها و درگیری مسؤولان دولتی آنها با مشکلات سیاسی داخلی، همسایگان این کشورها از جمله ایران را با معضل آلودگی روبه‌رو کرده است. در این بین نام ترکیه نیز از سوی رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست به میان آمده است که نقش مهمی در خشکسالی‌های عراق و سوریه دارد و آن نیز به دلیل بالادست بودن ترکیه و ایجاد سد روی رودهایی است که به عراق و سوریه روان بوده‌اند و امروزه حقابه خود را دریافت نمی‌کنند. محمدجواد محمدی‌زاده، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» در اين باره تصریح کرد: اعتقاد داریم مدیریت آب‌های منطقه باید به صورت واحد و یکپارچه باشد، چرا که در صورت تحقق این امر تمام کشورهای منطقه به اندازه کافی از آب برخوردار می‌شوند و به دنبال آن خشکی تالاب‌ها را نخواهیم داشت. معاون رئيس‌جمهور با بیان اینکه ترکیه بیش از 130 سد در رودخانه‌های بالادست خود زده است، تاکید کرد: با این شرایط، آب سوریه به عراق کم شده و آب کشور ترکیه به پایین سرازیر نمی‌شود که خود این موجب خشکی تالاب‌ها و تولید ریزگردها شده است.
تركيه حقابه همسایه‌ها را رعایت كند
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه یادآور شد: جلسات خوبی با مسؤولان ترکیه داشتیم که بسیار مهم و تاثیرگذار است و قرار است ترکیه بخش عمده‌ای از آبی که در اختیار دارد را رها کند که عراق آسیب نبیند و به دنبال آن کشورهای همسایه کمتر متحمل ریزگرد شوند. وی اضافه کرد: ما در صحبت‌های مفصلی که با ترک‌ها داشتیم بنا شده حقابه کشورهای همسایه رعایت شود. محمدی‌زاده در پاسخ به «وطن‌امروز» مبنی بر اینکه آیا بحث ریزگردها در کنوانسیون‌ها و مراجع بین‌المللی مطرح است یا نه، اظهار کرد: اخیرا با دبیرکل کنوانسیون بین‌المللی مبارزه با توسعه بیابان در ایران نشستی داشتیم که بسیار رضایتبخش بود که وی در آن جلسه عنوان کرد با سفر به عراق و تشویق این کشور در بحث مهار ریزگردها این مساله را پیگیری کند. وی افزود: با کشورهایی که تحت برنامه عمران سازمان ملل متحد منابع مالی خوبی در اختیار دارند، رایزنی شده که از لحاظ مالی کمک کنند تا در کشور عراق اقدامات لازم انجام شود.
نیاز به 6 تا 7 میلیارد دلار برای مهار ریزگردها
محمدی‌زاده با بیان اینکه 17 کشور در منطقه با موضوع ریزگردها درگیرند، تصریح کرد: این پدیده از ترکیه در شمال شروع می‌شود و کشورهایی مثل اردن، سوریه، عراق، ایران، کویت، امارات و عربستان تا هند و به دنبال آن برخی کشورهای شمال آفریقا نیز متاثر از ریزگردها هستند. معاون رئیس‌جمهوري ادامه داد: در عراق صددرصد این کشور درگیر ریزگرد است و در ایران حدود دوسوم آن درگیر است. همچنین نیمی از ترکیه درگیر ریزگردهاست که منشأ بخشی از آن در داخل کشور و بخشی از آن از عراق است. وی یادآور شد: ریزگردهای عربستان به ترکیه نمی‌رسد اما وارد ایران می‌شود. رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: اگر همه کشورهای منطقه برای حدود 5 میلیون هکتار کانون‌های بحرانی که در عراق، سوریه و عربستان وجود دارد اقدام نکنند امکان حل این مساله نیست. وی اعتبار لازم برای تثبیت شن‌های روان را 6 تا 7 میلیارد دلار برشمرد و افزود: این بودجه بسیار سنگین است که مستلزم آن است که کشورهای منطقه اعتبار لازم را تامین کنند تا با استفاده از تکنولوژی‌ها و توانمندی‌های در اختیار اقدامات لازم صورت پذیرد.
كشورهاي حوزه خليج فارس
توان مقابله با ريزگردها را ندارند
محمدی‌زاده همچنین با اشاره به اینکه عربستان می‌گوید ما هم از انتشار ریزگردها نگرانی داریم، افزود: هنوز اشتیاق لازم و گفت‌وگو‌‌ی جدی از سوی مسؤولان سعودی انجام نشده است. وی افزود: عراق و قطر با ما وارد قرار رسمی شده‌اند، با ترکیه و سوریه هم وارد مذاکره شده‌ایم و امارات و کویت هم خودشان اعلام آمادگی کرده‌اند. رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: 2 هفته پیش در قزاقستان با وزیر محیط زیست عربستان که برادرزاده پادشاه سعودی است دیداری داشتم که وی نیز از انتشار ریزگردها ابراز نگرانی کرد. وی همچنین با اشاره به مالچ‌پاشی که در دوره حکومت صدام انجام می‌شد، اظهار کرد: بخش عمده مالچ‌پاشی در آن زمان از سوی ایران انجام می‌شد. محمدی‌زاده خاطرنشان کرد: عمده کشورهای حوزه خلیج‌فارس توان مقابله و مهار ریزگردها را ندارند و کشورهای عربستان و امارات فقط پول دارند که اگر اعتبار لازم را فراهم کنند با کمک متخصصان ایران و ترکیه می‌توان به نتایج بسیار مطلوبی دست پیدا کرد. وي در پايان تاكيد كرد: با تعاملاتی که با کشورهای منطقه داشتیم و اکنون در پیش داریم و همچنین استفاده از تکنولوژی‌های نوین روزهای خوبی را متصور هستم و امیدوارم مردم بتوانند براحتی و در هوای سالم تنفس کنند.