۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۸:۰۹
آیا ساورز، اشتون را مأمور انتقامگیری از پوتین کرده است؟

گره انگلیسی در مذاکرات هسته‌ای

ظرف چند روز گذشته که علامت‌های روشنی از عدم آمادگی کاترین اشتون و معاونش برای انجام مذاکراتی به منظور تعیین دستور کار نشست مسكو آشکار شده، گمانه‌زنی‌هایی در این باره شکل گرفته است که شاید 1+5 درصدد به تعویق انداختن نشست مسکو است. متقابلا تهران هم در 2 نامه‌ای که دکتر علی باقری در تاریخ‌های 9 و 15 خرداد به اشمیت نوشته و هم در نامه دکتر جلیلی به کاترین اشتون (17 خرداد) اصرار دارد که مذاکرات معاونان و کارشناسان هرچه زودتر انجام شود تا بتوان مذاکرات مسكو را سر وقت برگزار کرد. در حالی که مارک کوسیانسچیک، سخنگوی کاترین اشتون روز چهارشنبه (17 خرداد) گفته بود کاترین اشتون بزودی با دکتر جلیلی درباره اختلاف‌نظر پیش‌آمده تماس خواهد گرفت، هنوز چنین تماسی برقرار نشده است. به گزارش ایران هسته‌ای، در نتیجه، این گمان تقویت شده است که موضع هلگا اشمیت در بی‌علاقگی به برگزاری نشست معاونان موضع شخصی وی نبوده بلکه اشتون نیز همین دیدگاه را دارد. از دید ایران، اگر نشست معاونان و کارشناسان سر وقت برگزار نشود، درباره یک دستور کار مشترک مذاکراتی در مسکو تفاهمی حاصل نخواهد شد و در نتیجه شانس پیشرفت در مذاکرات مسکو بسیار کاهش پیدا خواهد کرد اما ظاهرا گروه 1+5 تصور می‌کند نیازی به تفاهم بر سر یک دستور کار نیست و موضوع
20 درصد به عنوان دستور کار در نشست مسکو مطرح خواهد شد. دیپلمات‌ها در تهران می‌گویند اگر دیدگاه 1+5 این باشد معنای آن این خواهد بود که این گروه بنا ندارد به تفاهمی که در بغداد مبنی بر طرح همزمان 2 موضوع 20 درصد و پذیرش حق غنی‌سازی ایران صورت گرفت، پایبند باشد و ایران نیز قطعا دستور کار یکجانبه 1+5 را نخواهد پذیرفت. در عین حال این سوال به طور جدی وجود دارد که چرا مساله ساده‌ای مانند مذاکرات معاونان قبل از مذاکرات اصلی که هم قبل از نشست استانبول- 2 انجام شده و هم قبل از بغداد، این‌بار یعنی در آستانه مذاکرات مسکو از جانب اشتون و همکارانش به یک معضل تبدیل شده است؟ یک حدس قوی این است که اشتون تحت تاثیر سرویس اطلاعاتی انگلستان و شخص جان ساورز که دیدگاه‌های ضدروسی شدیدی دارد، تصمیم دارد شانس توافق در مسکو را که در صورت حصول پیروزی، دستاورد دیپلماتیک بزرگی برای روسیه خواهد بود، حتی‌الامکان کاهش بدهد. کشورهای غربی پس از روی کار آمدن پوتین حس می‌کنند که سرعت فاصله‌گذاری راهبردی روسیه با آنها بسیار بیشتر خواهد شد بویژه که روس‌ها به صراحت با تحریم‌های یکجانبه مخالفت و اعلام کرده‌اند این تحریم‌ها را اجرا نمی‌کنند، همچنین گفته‌اند با اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران مخالفند و مهم‌تر از همه پوتین در مقاله‌ای مهم پس از انتخاب شدنش تاکید کرد حق غنی‌سازی ایران را قبول دارد. به نظر می‌رسد پس از اتخاذ این مواضع و عدم پایبندی عملی روسیه به راهبرد فشار غرب، ائتلاف آمریکا، اروپا و اسرائیل تصمیم گرفته است روسیه و پوتین را بابت مواضعش تنبیه کرده و مذاکرات مسکو را به شکست بکشاند. هنوز روشن نیست که این یک راهبرد اجماعی درون 1+5 است یا اینکه فقط انگلیسی‌ها به دنبال آن هستند.

دلایل دیگر

ابراز بی‌میلی معاون کاترین اشتون به برگزاری نشست معاونان با علی باقری حاوی پیام مذاکراتی مهمی است. در حالی که در نشست بغداد توافق شد که معاونان کاترین اشتون و سعید جلیلی برای تدوین یک دستور کار جامع و مورد توافق دو طرف در فاصله مابین مذاکرات بغداد و مسکو دیدار کنند، عدم آمادگی اشمیت برای این امر که در نامه‌ای به علی باقری اعلام شده است، نشان می‌دهد
گروه 1+5 مایل به بحث درباره دستور کار نشست مسکو نیست. برخی کارشناسان عقیده دارند نتیجه‌ای که می‌توان از این موضوع گرفت این است که 1+5 علاقه‌مند است دستور کار مدنظر خود در بغداد را بار دیگر در مسکو تکرار کند. دستور کار مدنظر 1+5 در مسکو آغاز بحث درباره غنی‌سازی
20 درصد در ایران بود اما ایران این دستور کار را نپذیرفت و تاکید کرد باید بحث پذیرش غنی‌سازی ایران هم همزمان در دستور کار مذاکرات قرار داشته باشد.
1+5 در نهایت از موضع خود کوتاه آمد و در بیانیه پایانی که اشتون بعد از مذاکرات بغداد قرائت کرد، هم موضع ایران و هم موضع 1+5 عنوان شده است. به عقیده تحلیلگران در تهران، اگر مذاکره‌ای میان اشمیت و باقری انجام نشود، به این معناست که 1+5 تصمیم دارد صرفا بحث 20 درصد را در مسکو مطرح کند که به این ترتیب توافق بغداد نقض خواهد شد و دورنمای مذاکرات مسکو همانطور که دکتر جلیلی هم در نامه خود به اشتون بر آن تاکید کرده در هاله‌ای از ابهام و تردید قرار می‌گیرد. این حدس وجود دارد که با توجه به اهمیتی که مذاکرات مسکو برای روسیه دارد، ممکن است برخی طرف‌ها در 1+5 یا بیرون از آن مایل به اخلال در این روند باشند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده