گروه سیاسی: شامگاه جمعه جلسه نمایندگان ایران و آژانس انرژی اتمی به منظور تعیین مدالیته برای بازدید از سایت نظامی پارچین برگزار شد، جلسه‌ای که به گفته نمایندگان آژانس، موفقیت‌آمیز نبوده است.
پس از 8 ساعت مذاکره فشرده، رئيس بازرسان آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به میان خبرنگاران آمد و نتايج مذاكرات وين با تهران را نااميدكننده خواند و گفت: ايران در اين نشست مسائل جديدي را مطرح كرده است.
خبرگزاري رويترز نیز از وين گزارش داد: آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در اظهاراتي صريح اعلام كرد در نشست با هيات ايراني كه با هدف رسيدن به توافق براي ازسرگيري بازرسي‌ها برگزار شد، هيچ پيشرفتي حاصل نشد و نتيجه نشست را «نااميدكننده» توصيف كرد. اين نشست درست چند هفته پس از آن برگزار مي‌شود كه يوكيا آمانو، مديركل آژانس گفت در تهران به او اطمينان داده شده كه بزودي توافقي ميان طرفين منعقد مي‌شود.
هرمان ناكارتس همچنین اعلام كرد: هيچ تاريخي براي مذاكرات بيشتر درباره اين موضوع تعيين نشده است. يك ديپلمات غربي در اين راستا ادعا كرد: اكنون بايد براي همه روشن شود كه ايران با حسن‌نيت مذاكره نمي‌كند. ناكارتس گفت، تيمش با تمايل به نهايي كردن يك توافق وارد اين نشست شده و پيش‌بيني تجديدنظر شده را ارائه كرده است كه به نگراني‌هاي بيشتر اعلام شده آژانس پاسخ مي‌داده است. وي به خبرنگاران ادعا كرد: با اين حال هيچ پيشرفتي حاصل نشده است. ناكارتس مدعي شد: در واقع ايران مسائلي را مطرح كرد كه ما پيش‌تر درباره‌اش مذاكره كرده بوديم و مسائل جديدي را اضافه كرد. اين نااميدكننده است. هنوز تاريخي براي نشست تكميلي تعيين نشده است. در عين حال پير گلداشميت، رئيس پيشين بازرسان سازمان ملل گفت: احتمالا ايران قصد مصالحه با آژانس را در حالي كه
10 روز تا مذاكرات مسكو بين ايران و 1+5 باقي مانده است، ندارد. وي ادعا كرد: اين توهين عمدي به مدير كل آژانس است كه اخيرا براي رسيدن به يك توافق به تهران سفر كرد. با این حال علي‌اصغر سلطانيه، نماينده ايران در آژانس گفت: كار روي يك سند «رويكرد ساختاري» ادامه خواهد داشت و نشست‌هاي بيشتري برگزار خواهد شد. سلطانيه افزود: اين يك مساله بسيار پيچيده است. ما تصميم گرفته‌ايم به كارمان ادامه دهيم و قصد داريم بزودي درباره زمان و مكان تصميم‌گيري كنيم و اميدواريم قادر باشيم اين رويكرد ساختاري را منعقد کنیم. وي درباره پارچين گفت: اين در واقع يكي از مشكلات است. هرقدر يك مساله كه كاملا فني است سياسي‌تر شود، مانع و خسارات زيادي را براي فضا ايجاد خواهد كرد. در عين حال ديويد آلبرايت، رئيس موسسه علوم و امنيت بين‌الملل گفت: فقدان پيشرفت در اين مذاكرات بر مذاكرات آتي در مسكو سايه مي‌اندازد.
اما كليف كوپچان، تحليلگر خاورميانه در گروه «اوراسيا» گفت، انتظار ندارد نتايج نشست وين بر مذاكرات مسكو تاثيرگذار باشد.
آیا ایران در پارچین دنبال پاکسازی است؟
موسسه علوم و امنیت بین‌الملل- ارگان مطالعات فنی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا- از 13 مارس تا 30 مه 2012
(23 اسفندماه 1390 تا 10 خردادماه 1391) 4 سری تصویر ماهواره‌ای از تاسیسات پارچين منتشر و ادعا کرده است که ایران در حال انجام عملیات وسیع خاکبرداری و تخریب ساختمان در پارچین است. غرب با استناد به این تصاویر از ایران خواسته تا هرچه سریع‌تر شرایط لازم را برای حضور بازرسان آژانس در پارچین فراهم آورد.
یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آغاز نشست ماه ژوئن شورای حکام با استناد به همین تصاویر ادعا کرد احتمالا ایران در حال از بین بردن نشانه‌های یک آزمایش هسته‌ای انجام شده در این تاسیسات است. وی بلافاصله تاکید کرد به همین دلیل خواهان دسترسی فوری بازرسان به پارچین است. رابرت وود، معاون نماینده آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی هم همین ادعا را تکرار کرده است.
وود در جمع خبرنگاران گفت: اگر ایران نگرانی از بابت فعالیت‌هایش ندارد، باید هرچه زودتر امکان بازدید بازرسان از پارچین را فراهم کند.
همه این فضاسازی‌ها مربوط به فضایی است که پس از گزارش نوامبر 2011 آژانس درباره آنچه «ابعاد احتمالی نظامی» در برنامه هسته‌ای ایران خوانده می‌شود، ساخته شد. به گزارش «ایران هسته‌ای»، آژانس در پاراگراف‌هایی از این گزارش ادعا کرده بود که ایران در ساختمانی در پارچین احتمالا یک محفظه فلزی بزرگ که مناسب برای انجام آزمایش هسته‌ای است، احداث کرده است. خبرگزاری آسوشیتدپرس روز 26 اردیبهشت‌ماه 1391 در گزارشی از وین تصویری از این مخزن ادعایی منتشر کرد که البته چیزی بیش از یک نقاشی رایانه‌ای بسیار ساده نبود. منابع غربی ادعا می‌کنند ایران در سال 2000 درون این ساختمان یک تست هسته‌ای انجام داده است.
اکنون این منابع با استناد به تصاویر ماهواره‌ای منتشر شده می‌گویند ایران در حال خاکبرداری، تخریب این ساختمان‌ها و از بین بردن نشانه‌های این فعالیت‌هاست.
حقیقت چیست؟
1-
نخستین پاسخ به این سوال را دکتر علی‌اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گفت‌وگوی خود با خبرنگاران در روز پنجشنبه 18 خرداد 1391 (7 ژوئن 2012) ارائه کرده است. سلطانیه در این کنفرانس خبری در پاسخ به پرسش خبرنگار روزنامه الشرق‌الاوسط که نظر او را درباره ادعای عملیات پاکسازی شواهد در پارچین پرسیده بود، خاطره‌ای را یادآوری کرد که عینا در سخنرانی خود در شورای حکام در صبح روز پنجشنبه هم به آن پرداخته بود. سلطانیه گفت: «من تبلیغات بی‌اساسی را که در سال 2004 بر مبنای برخی تصاویر ماهواره‌ای علیه کشور من پس از گزارش آژانس مطرح شده به خاطر شما می‌آورم. این تبلیغات پیرامون فعالیتهای اعلام نشده هسته‌ای در محلی در جنوب ایران که ادعا شده بود معدن اورانیوم، تبدیل اورانیوم و غنی‌سازی وجود دارد، بوده است. طی بازرسی آژانس که من شخصا حضور داشتم بازرسان دریافتند که همه موارد نادرست بوده است. محل یاد شده متعلق به یک شرکت خصوصی بود که سنگ را به بنادر حمل می‌کرد نه اینکه معدن اورانیوم باشد و ساختمان‌هایی که سرویس‌های جاسوسی موساد و CIA به عنوان فعالیتهای مخفیانه گزارش کرده بودند برای دستشویی کارگران اختصاص یافته بود. این یک مثال شرم‌آور است که براساس تصاویر ماهواره‌ای یا اطلاعات غیر‌معتبر، آژانس در تله‌ای افتاده که اعتبار آن را خدشه‌دار کرده است. من ده‌ها موارد از این دست را به عنوان مثال دارم لکن با توجه به ضیق وقت از مطرح کردن آنها خودداری می‌کنم. با این وجود من آمادگی دارم تا در صورت درخواست شورای حکام درباره همه موارد توضیحات کافی ارائه کنم».
2-
دومین مساله که در اینجا باید به آن توجه کرد این است که اگر مساله پارچین تا این حد برای غربی‌ها اهمیت دارد، چرا در مذاکرات بغداد یا قبل از آن در استانبول- 2 هیچ تمرکزی روی آن انجام ندادند؟ نوع رفتار مذاکراتی غربی‌ها به گونه‌ای است که کاملا این فرضیه را تایید می‌کند که کل بحث پارچین نوعی فضاسازی رسانه‌ای است، والا اگر این موضوع تا این اندازه فوریت داشت، گروه 1+5 باید آن را در صدر درخواست‌های مذاکراتی خود از ایران قرار می‌داد در حالی که مطلقا چنین کاری نکرده است.
3-
سومین موضوع این است که هم آژانس و هم منابع غربی ادعا کرده‌اند که آزمایش مورد نظر سال 2000 در پارچین انجام شده است. این در حالی است که بازرسان آژانس 2بار در سال‌های 2004 و 2005 از پارچین بازدید کرده‌اند. سوال این است که چرا در این بازدیدها هیچ نشانه‌ای از این فعالیت به دست نیامده است؟
4-
دانشمندی به نام ویاچسلاو دانیلنکو (روسی‌الاصل) که در گزارش نوامبر 2011 آژانس به فعالیتهای او اشاره و ادعا شده وی در زمینه تست‌های مورد ادعا به ایران کمک کرده، بعدها در مصاحبه‌هایی رسمی به صراحت گفت که تخصص وی نانو الماس است و در زمینه انفجارهای هسته‌ای هیچ تخصصی ندارد.
5-
آخرین نکته این است که پارچین یک تاسیسات بزرگ نظامی است و عملا اندازه آن از یک شهر متوسط هم بزرگ‌تر است و انجام هرگونه عملیات ساختمانی یا اقداماتی از این نوع در آن کاملا عادی است. بنابراین استناد به تعدادی تصویر ماهواره‌ای که اصالت آنها نیز هرگز از جانب هیچ مرجع مستقلی تایید نشده برای اثبات ادعایی به بزرگی «پاکسازی پارچین از بقایای یک آزمایش هسته‌ای» کاملا بی‌وجه است.