توليد رستم و سهراب را از چه موقع شروع کرديد؟
قرارداد توليد انيميشن سينمايي بلند «رستم و سهراب» در آبانماه سال 1385با مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي بسته شد اما از آنجا که «رستم و سهراب» يکي از حساسترين قصهها و اسطورههاي ادبيات فارسي به شمار مي رود، کار تهيه داستان و فيلمنامه با کندي پيش ميرفت به همين دليل، فرآيند توليد «رستم و سهراب» خيلي ديرتر و در اوايل سال 1387 آغاز شد.
چند نفر روي اين انيميشن سينمايي کار کردند؟
از مرحله ايده و داستاننويسي تا پايان تدوين نهايي، بيش از يکصد نفر روي توليد اين انيميشن کار کردند.
اين انيميشن را کجا توليد کرديد؟ کمي درباره استوديوي سازنده اين اثر توضيح دهيد؟
«رستم و سهراب» در استوديوي انيميشنسازي «شرکت آريا صنعت تخيل» در شهرستان بروجرد توليد شده است. بروجرد شهري زيبا در استان لرستان است که از خردادماه سال 1389 به طور رسمي به عنوان پايتخت انيميشن ايران برگزيده شده است. گروه آريا انيميشن، فعاليت غيررسمي خود را در سال 1375 با توليد چند انيميشن سهبعدي کوتاه آغاز و در سال 1380 با ثبت «شرکت آريا صنعت تخيل» مرحله رسمي توليد و عرضه محصولات خود را پيريزي کرد.
از چه نوع دانش فني در توليد اين انيميشن استفاده کردهايد؟
اين يک انيميشن سهبعدي رايانهاي است (منظور سهبعدي استريواسکوپيک نيست که البته آن هم براي تيم توليد قابل اجراست) که براي توليد آن از نرمافزارهايي چون مايا، مکس و لايتويو استفاده شده، متحرکسازي با استفاده از سيستم موشنکپچر اختصاصي شرکت آريا انجام شده و براي افزايش جذابيت بصري از سيستم
Facial Expression نيز براي متحرکسازي چهره و ليپسينک ديالوگها استفاده شد.
کمي درباره موفقيتهاي اين انيميشن در عرصه بينالمللي توضيح بدهيد.
قبل از هر چيز بايد تاکيد کنم اگر موفقيتي هم حاصل شده باشد، حاصل همکاري شفيع آقامحمديان، مديرعامل مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي است که موجب شد زحمات چندساله ما در اين انيميشن نتيجهبخش باشد اما درباره موفقيت فيلم بايد عرض کنم فيلم در 2 نسخه توليد شده؛ نسخه اول به زبان انگليسي و با ليپسينک انگليسي و نسخه دوم به زبان فارسي و با ليپسينک فارسي. براي تهيه نسخه انگليسي از چند مشاور مطرح در سطح سينماي آمريکا و کانادا استفاده کرديم که اين امر به نوبه خود نقش قابل توجهي در ميزان جذب مخاطب داشت. اصولا فروش يک اثر در بازارهاي جهاني وابسته به ميزان جهتگيري اوليه و هدفگذاري توليدکنندگان اثر است. اين بحث که شما بتوانيد مخاطب بينالمللي داشته باشيد يک بحث کاملا تخصصي است، همانگونه که براي فروش محصولات صنعتي در عرصه بينالمللي نياز به مطالعات اوليه و مقدماتي و دستيابي به استانداردهاي خاصي داريم، در عرصه فروش محصولات فرهنگي هم بايد قبل از هر چيز استانداردهاي توليد جهاني و مخاطبشناسي مربوط را درک کنيم، در غير اين صورت بايد دلخوش به موفقيتهاي مقطعي و اتفاقي باشيم. «رستم و سهراب» در حالي راه خود را به بازارهاي بيش از 80 کشور صاحب سينماي جهان (آمريکا، کانادا، برزيل، روسيه، مکزيک، چين، تايوان، هند، ژاپن، آفريقايجنوبي، انگليس، آلمان، فرانسه، ايتاليا، سوييس، هلند، بلژيک، اسپانيا و...) باز کرد که حتي يک مورد شرکت در جشنواره يا اکران عمومي يا اختصاصي را تجربه نکرده بود. نکته جالب آنکه براي بازاريابي اين فيلم يک پخش در بازار فيلم کن در نظر گرفته بوديم که به درخواست خريدار، همان يک پخش هم منتفي شد. به تعبير خريدار، پخش فيلم ممکن بود منجر به افت فروش جهاني شود. از ديگر دلايل موفقيت اين فيلم در فروش جهاني ميتوان به کيفيت بالاي تصاوير و کارگرداني منحصر به فرد آن اشاره کرد. تصاوير ارائه شده در اين فيلم در نوع خود منحصر به فرد بوده و با برخي از بهترين انيميشنهاي دنيا قابل مقايسه است. عوامل مهم ديگري همچون بهرهگيري از ويژگيهاي بومي از جمله معماري اصيل ايراني، کشتي و رزم ايراني نيز در جذب مخاطب خارجي بيتاثير نبودند.
برنامهريزي شما براي اکران داخل کشور به چه ترتيب است؟
تلاش ما بر اين است که آغاز نمايش داخل و خارج به طور همزمان باشد. البته همه اينها به نهايي شدن توافقات با شرکت پخش داخلي بستگي دارد. در هر صورت اميدواريهاي زيادي براي يک فروش استثنايي در سطح کشور براي «رستم و سهراب» وجود دارد که اين اميدها از اقبال خارجي گسترده فيلم به وجود آمده است.
مخاطب خارجي چقدر از اين کار استقبال کرد و در بازار کن مورد توجه قرار گرفت؟
ما براي بازاريابي يک سنتشکني کرديم که البته اين روش سالهاست در سطح جهان وجود دارد اما در ايران صورت نگرفته بود. ما زماني شروع به بازاريابي براي فيلم کرديم که مقاطع کوچکي از آن حتي در حد يک يا 2کاراکتر بيشتر آماده نبود. سال 1389 در کن حاضر شديم و براي اولين بار شروع به بازاريابي کرديم. حضور ما در کن در قالب چتر سينماي ايران و با حمايت بيشائبه فارابي امکانپذير شد. همه دوستان فارابي کمک کردند و وقتي رفتيم قدر اين فرصت را دانستيم و وارد مذاکره شديم و با کمپانيهايي وارد مذاکره شديم که گاهي براي سينماي ايران حتي مذاکره کردن با اين کمپانيها شبيه به افسانه بود اما متريالي که در اختيار داشتيم اينقدر جذاب بود که به راحتي قرار ملاقاتها تنظيم ميشد و مذاکرات صورت ميگرفت.
شما شخصا وارد مذاکره ميشديد يا معاونت بينالملل مرکز يا فارابي اين کار را انجام ميداد؟
من شخصا وارد مذاکره ميشدم. يک غرفه داشتيم و جزئي از چتر سينماي ايران بوديم و مدام در حال وقت گرفتن از غرفههاي مختلف يا افرادي که غرفه نداشتند و پيدا کردن آنها گاهي کار بسيار مشکلي است، بوديم. قرار ميگذاشتيم؛ برخي وقت داشتند در همان لحظه صحبت ميکرديم، برخي افراد مذاکرات را به روزهاي بعد موکول ميکردند. من موردي داشتم که براي ديدن فردي 8 بار به غرفه مراجعه کردم و براي بار هشتم موفق به ديدن و مذاکره شدم. بازاريابي از 2010 شروع شد، در کن 2011 کاملتر و مذاکرات بهتري انجام شد. از همان اوايل با 28کمپاني هاليوودي مذاکرات خوبي داشتيم و برايم جالب بود تصويري که ما خلق کرده بوديم دور از انتظار اين افراد بود. برخي اوقات شک ميکردند که ما اين کار را در ايران ساختهايم. معادل اين تکنيک و اين نوع رندر تصوير به کاربرده شده در فيلم «رستم و سهراب» را در تعدادي از کشورهاي دنيا که کمتر از انگشتان يک دست است، ميتوانيد پيدا کنيد.