«بچه‌هاي کفيشه» عنوان کتابي است که اخيرا از سوي انتشارات سوره مهر منتشر شده است. اين اثر خاطرات مکي‌يازع است از روزهاي مقاومت و جنگ در يکي از محله‌‌هاي آبادان (کفيشه). راوي «بچه‌هاي کفيشه» از اين کتاب مي‌گويد.
نقطه آغاز
آشنايي با آقاي ياحسيني نقطه آغاز به کار کتاب بود. آقاي ياحسيني براي نگارش خاطرات آقاي بنادري (يکي از فرماندهان جنگ) به آبادان آمده بود که از طريق يکي از دوستان با آقاي ياحسيني آشنا شدم. پس از بازگو کردن خاطراتم آقاي ياحسيني اظهار داشت اين خاطرات بسيار جذاب است لذا از آن تاريخ روزي 2 ساعت با من و 2ساعت با آقاي بنادري براي نگارش خاطرات به گفت‌وگو مي‌پرداخت.
کفيشه کجاست؟
کفيشه محله‌اي است در آبادان، وقتي 100 سال پيش پالايشگاه آبادان مي‌خواست تاسيس شود، قهوه‌خانه‌اي بود که انگليسي‌ها بيشتر اوقات به آنجا آمده، يک قهوه مي‌خوردند و بعد به سرکارشان مي‌رفتند، از آنجا که انگليسي‌ها به قهوه‌خانه مي‌گويند کافي‌شاپ، کم‌کم کافي‌شاپ با لهجه آباداني تبديل به کفيشه مي‌شود. در واقع کفيشه يک محله قديمي است که قريب به 68 شهيد داده و بچه‌هاي بسيار فعالي در زمان انقلاب داشته که در زمان جنگ آزادگان و جانبازان زيادي را تحويل انقلاب داده است. درباره عنوان کتاب نيز بايد گفت پس از نگارش کتاب، روزي آقاي ياحسيني به من گفت که مي‌خواهيد اسم کتاب چه عنواني داشته باشد، گفتم چون خاطرات محله کفيشه بازگو شده و خودم هم اهل محله کفيشه هستم، دوست دارم کتاب با اسم خاطرات «بچه‌هاي کفيشه» منتشر شود.
درباره حصر آبادان
همانطور که عرض کردم محوريت اين کتاب، خاطرات بچه‌هاي کفيشه در جنگ است که کجاها جنگيدند، همچنين درباره حصر آبادان و عمليات‌هايي که بچه‌هاي کفيشه در آن شرکت داشتند مطالبي بازگو شده است، در واقع در بيشتر عمليات‌ها که در بيرون از آبادان انجام مي‌شد، نفرات بومي پس از پايان عمليات براي استراحت به داخل شهر مي‌آمدند. مي‌توان گفت نحوه زندگي آنها در شهر نيز به رشته تحرير درآمده است. مثلا تا قبل از حصر آبادان بيش از 10 عمليات کوچک انجام شد که در بيشتر عمليات‌ها بچه‌هاي کفيشه شرکت داشتند، حتي در مقاومت 45 روزه خرمشهر نيز حضور داشتند، بايد اذعان داشت اين محله هم در انقلاب و هم در جنگ نقش غيرقابل انکاري را ايفا مي‌کرد، البته چنين محله‌هايي در آبادان کم نيستند.
خاطرات يک محله در جنگ
اين کتاب خاطرات يک محله در جنگ است که براي نخستين‌بار مطرح شده است. بيشتر کتاب‌هاي دفاع مقدس با محوريت يک فرد است؛ کتاب‌هايي مثل «بابانظر» و «کوچه نقاش‌ها» که براي خود من بسيار جالب و جذاب بوده است اما در اين کتاب در واقع ابعاد يک محله با تمام مختصات آن در جنگ بيان شده است. البته بايد گفت مشقاتي که بچه‌هاي محله کفيشه در جنگ متحمل شدند تمام مردم آبادان و بلکه همه مردم ايران متحمل شدند.
نقاط جذاب کتاب
بعثي‌ها بسيار پيشروي کرده بودند، بسيار محتمل بود آبادان را تصرف کنند، يعني بيشتر شاهراه‌هاي ارتباطي به آبادان توسط عراقي‌ها مسدود شده بود. در يکي از آن شب‌ها من بچه‌ها را جمع کرده با آنها صحبت کردم، گفتم: راهي ديگري براي ما نيست؛ يا بايد جانانه مقاومت کنيم يا بايد کشته شويم. آن شب همه متفق‌القول گفتند مي‌مانيم، در واقع يکي از خاطرات خوب کتاب به نظر من همين روايت است. با اينکه حصر آبادان شکسته شد اما محور جنوبي آبادان همچنان در جنگ بود، آبادان 75 کيلومتر با عراق مرز داشت، بچه‌هاي آبادان در عمليات ديگري هم شرکت داشتند، مثل عمليات طريق‌القدس که بچه‌هاي کفيشه براي نخستين‌بار هجرت مي‌کنند براي دفاع اما خانواده‌هايشان در شهر بودند، عمليات‌هاي سوسنگرد و بستان يا عمليات فتح‌المبين که شهر در بمباران بود، به قولي همه آبادان و محله کفيشه در جنگ درگير بود ولي خانواده‌ها تا سال 64 که عراق شيميايي زد در جنگ حضور داشتند، بعد از آن بود که ما مجبور شديم خانواده‌ها را از شهر بيرون کنيم.
بيان خاطرات جنگ وظيفه ماست
ما بايد خاطرات انقلاب و جنگ را براي نسل آينده بازگو کنيم، اين وظيفه ماست تا نسل جديد را با حقايق جنگ آشنا کنيم. بايد در اين باره بيشتر کار شود، هنوز خيلي مطالب فرصت بازگو شدن پيدا نکرده‌اند بويژه نقش مردم آبادان به عنوان شهري که در نقطه صفر مرزي با عراق قرار داشت و در جنگ سقوط نکرد. ما هرچه از آبادان در محاوره‌هاي عوام شنيده‌ايم بعضا به حالت طنز شايد زياد خوب نبوده اما آبادان و مردم آن چنان دلاوري‌هايي انجام دادند که بي‌نظير بود. البته باز هم اذعان دارم که آبادان و کفيشه يک ايران کوچک بود که نمي‌توانم بگويم فقط آباداني‌ها در حفظ آن شرکت داشتند بلکه براي رفع حصر آبادان کل مردم ايران دلاوري از خود نشان دادند اما خب دلاورمردي‌هاي مردم آبادان در جنگ واقعا چشمگير بود که ماندند، جنگيدند و حماسه آفريدند؛ افرادي مثل شهيد درياقلي که آن بسيج عمومي و آن جانفشاني‌ها را آفريدند. در اوج جنگ، زندگي در آبادان جريان داشت، مراسم ازدواج انجام مي‌شد، مثل ازدواج من و همسرم در 12 بهمن 59 که خود داستان مفصلي دارد. در آن روزي که تعداد زيادي در اوج حصر شهر در آن مراسم شرکت کردند، از تعداد زيادي از ميهمانان پذيرايي شد، خبر مراسم از راديو آبادان نيز اعلام شد.