فاطمه خواهرزاده، وسط بازی اسپانیا و ایتالیا سراغ چپپای کوچولو را از من میگیرد. میخندم و میگویم: مسی آرژانتینی است. به حرفم میخندد و میگوید: مگر بارسلونا مال اسپانیا نیست؟! الان که دارم فکر میکنم، به این نتیجه میرسم حق با فاطمه است. هر کسی اهل همان کشوری است که به آن شهره است و اگر بارسلون، شهری در اسپانیاست، پس چرا باید گمان کنم مسی اهل کشور آرژانتین است؟! مسی سالی فقط چندبار برای آرژانتین بازی میکند اما به نظر میرسد تیمملی چپپای کوچک، نه آرژانتین بلکه بارسای آبیواناری اسپانیاست. انصافا بیش از ماسکرانوی آرژانتینی، آدمی فکر میکند هموطنان اصل کاری مسی، اینیستا و ژاوی هستند. بدینسان، چندی است که بخواهیم یا نخواهیم، فوتبال باشگاهی، فوتبال ملی را بلعیده است. اوه! جای خیلی نکتههاست. تا اینجای کار، همه کشورها یک بازی انجام دادهاند اما بهترین بازیهای یورو ۲۰۱۲ مثلا بازی روسیه و چک، از بدترین الکلاسیکوهای این چند سال اخیر، کمتر چشمنواز بوده. گذشت دورهای که ماهها قبل از جامملتهای اروپا میرفتیم و آدامس فوتبالی میخریدیم تا عکس رودگولیت روی برگه روغنی، کوچک و نازک را دربیاوریم و برعکس، روی زمین بگذاریم، در کف دست «ها» کنیم؛ رویش بزنیم تا عکس، دمی در هوا بچرخد، چرخ بخورد و چرخ بخورد و چرخ بخورد... بیفتد روی زمین، مگر شانس به ما رو میکرد و عکس، نه بالعکس بلکه درست میافتاد روی زمین. بیبیب، هورا! آن روزها با ۱۲ سال سن، همه بازیکنان تیم ملی هلند را میشناختم؛ رونالد کومان، برادران دیبوئر... الان اما گزارشگر صدا و سیما، بنده خدا آخر نیمه اول هر بازی آرزو میکند تا نیمه دوم شاهد بازی بهتری باشیم! جام ملتهای اروپا را ببین! جام جهانی کوچک را نگاه! از قرار «یورو» کلا بحرانزده است و این اقتصاد و سیاست و فوتبال نمیشناسد. خودتان ببینید دیگر! مدتهاست مربیان بزرگ دنیا، آسترینها، هدایت تیمهای باشگاهی را به تیمهای ملی ترجیح میدهند. صرف ندارد انگار مربیگری در تیمملی! بازیکنان هم آنقدر در کوران رقابتهای باشگاهی، رسشان کشیده میشود که توی تماشاگر احساس میکنی بارسلونا حتی رئال به مراتب قشنگتر از تیمملی اسپانیا بازی میکنند. از آن طرف همه تیمهای باشگاهی دنیا خلاصه شدهاند در چند تیم اسم و رسمدار. «خلاصه» را بهتر بود مینوشتم «قربانی». اگر یکی از معانی فوتبال حرفهای، «فوتبال درآمدزا» باشد، معالاسف باید پای دردودل «عابربانک چلسی» بنشینی تا «آبراموویچ» برایت از هزینههای بیبرگشت قصهها بگوید. وای به حال پرسپولیس که این روزها رسما دارد گند میزند به بیتالمال. تیم بیورزشگاه، آخر بگو یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان، پول زبانبسته را میدهد به فلان مدافع سپاهان؟! گیرم این تیم قهرمان شد؛ بعدش چی؟! فصل بعدش چی؟! چه میخواهم بگویم؟! حرفم این است که خوب شد وسط بازیهای ملالانگیز
یورو ۲۰۱۲ برزیل و آرژانتین به صرافت بازی دوستانه افتادند. روزگاری میگفتند «اروپا در برابر آمریکا به دهاتی میماند»، این روزها اما به نظر میرسد فوتبال اروپا در برابر فوتبال آمریکایجنوبی نیز به دهاتی شبیه است. در اروپا چه بسیار تیم باشگاهی که قربانی تیمهایی تک و توک شدهاند و چه بسیار تیمملی که فدای تیم باشگاهی شده. وقتی فوتبال از یک ورزش تبدیل به یک صنعت میشود، همان بلای سینما سرش میآید. روزگاری تلویزیون سیاه و سفید ما با کلی برفک، قادر نبود رنگ نارنجی پیراهن تیمملی هلند را به رخمان بکشد؛ هلند همان تیمی بود که چند بازیکن سیهچهره داشت و یکیشان به نشانه اعتراض به تبعیض نژادی، مشتیتر میبافت موهایش را. کاش این کوفت اینچی نازک و دلربا، یورو ۲۰۱۲ را بیخیالی طی میکرد و یک بار دیگر به صورت زنده، گل «مارکو فانباستن» به «داسایوف» را نشان میداد. کاش مسی بیش از آنچه فاطمه میپندارد، اهل اسپانیا بود تا میشد به جامملتهای اروپا باز هم عنوان «جامجهانی کوچک» اطلاق کرد. میبینی رفیق فوتبالی! مسی با اینکه هتتریک کرد در بازی دوستانه برابر برزیل، اما اینقدرش هست که فاطمه خواهرزاده اصلا فکر نمیکند «مارادونا» به سبب «ناپل» اهل ایتالیاست یا به سبب «بارسا» اهل اسپانیا. گذشت دورهای که هر بازیکنی، بازیکن تیمملی کشورش بود. کریس رونالدوی رئال کجا و کریس رونالدوی زپرتی پرتغال کجا؟! این بالاشهری دهاتی، فقط با پول میتواند دریبل کند. کو آن زمان که با عشق، با دست، گامبویی دوستداشتنی باز میکرد دروازه شیلتون انگلیسی را؟! نه! تا الان که یورو ۲۰۱۲ بیخود بود. صبر میکنیم به امید روزی که فاطمه خواهرزاده هنگام تماشای ایتالیا و اسپانیا، دنبال مردی از قاره دیگری نگردد. اوضاع اروپا واقعا بحرانی است. این یورو، آینه آن یورو است. فرانسه «زیدان» ندارد. ایتالیا «باجو» ندارد. آلمان «ماتئوس» ندارد. اگر میخواهی بزنی آن کانال، بیا! این کنترل... .