ادامه از صفحه اول
واقعا به تعبیری می‌‌توان عنوان وحدت ملی را بدان الصاق کرد، این ویژگی در فیلم نمود هم دارد. منتقدان از طیف‌های مختلف سینمایی و سیاسی این فیلم را تحسین کردند.
البته این نمود به شخصیت خود من بازمی‌‌گردد. من به هیچ جناح سیاسی گرایش ندارم، رسالت من به عنوان فیلمساز گرایش به حقیقت است. فکر می‌‌کنم آنچه درست است را باید در فیلم مطرح کنم، این فیلم خیلی مستقل عمل کرد یعنی بدون اینکه گرایش به سمت خاصی داشته باشد، رسالتش را انجام داد. برای خود من حفظ حرمت بچه‌های جنگ ارزش به شمار می‌‌رود. کمتر خانواده‌ای در ایران وجود دارد که حداقل یک شهید در آن وجود نداشته باشد. من عموهایم همه در جنگ بودند، بنابراین سعی کردم همیشه احترام بچه‌های جنگ را نگاه دارم. با کاراکتر سلیم شوخی می‌‌کردم اما با رزمنده‌ها نه. واقعا سعی نکردم از هر ابزاری استفاده کنم برای خنداندن تماشاگر. سعی می‌‌کردم حرمت بچه‌های جنگ را حفظ کنم. حتی سکانس آخر با نشان دادن آن عکس نشان دادم جایگاه بچه‌های جنگ فرق می‌‌کند. سلیم با همان تفکرش شاید عجیب و غریب نشده باشد اما به این نکته پی برده که برای رسیدن به جایگاه این آدمها باید یک مراحلی طی میکرد و شهادت‌طلبی به همین راحتی هم نیست. این تفکر از مرحله نگارش تا پایان ساخت فیلم جاری است.
کی برای پروانه نمایش درخواست دادید؟
حدود یک هفته بعد از جشنواره رفتیم پروانه نمایش بگیریم (با اشاره به این نکته که گفتند فیلمت پروانه نمایش دائم دارد). به ما گفتند سکانس ماقبل پایانی فیلم که بین سلیم و همسرش در حیاط خانه اتفاق می‌‌افتد را حذف کنید، فیلمتان پروانه نمایش دائم می‌‌گیرد. ما آن سکانس را درآوردیم. شلوغ‌کاری هم نکردیم. یکجور تعامل است دیگر. حتی آن لحظه فکر کردم این کار ریتم فیلم را بهتر می‌‌کند. پیش خودمان گفتیم پروانه نمایش دائم داریم. آمدیم برای اکران فیلم در ایام عید. آقای سجادپور رسما به ما گفتند اگر سکانس آخر را بردارید می‌‌گذارم عید اکران کنید، اگر برندارید بروید در طول سال فیلم را اکران کنید. من قبول نکردم، گفتند عید اکران نمی‌کنیم.
شورای صنفی گفت یا سجادپور؟
حرف این بود که این تصمیم شورای صنفی است اما آقای سجادپور خصوصی به من و تهیهکنندهام گفتند اگر سکانس پایانی را بردارید ارشاد از اکران فیلم شما در عید حمایت می‌‌کند. ما قبول نکردیم، گفتیم حذف نمی‌کنیم و به همین صورت در طول سال اکران می‌‌کنیم. اکران عید هم که دیدید چگونه شد.
قاعدتا فیلم‌های عید باید بی‌حاشیه باشد اما 2 تا از این فیلم‌ها فیلم نوروز نبودند ولی جای «ضدگلوله» در اکران نوروز بود. ما قبل از عید در یادداشتی در «وطن‌امروز» این فیلم را به عنوان گزینه مناسب نوروز پیشنهاد داده بودیم.
ببینید، سر سکانس حذفی ماقبل آخر من مقاومت خاصی نکردم، بالاخره فیلمی است که تولید شده و باید اکران شود. ما نمی‌خواهیم سر لجبازی‌هایی که وجود دارد بگوییم نه من فیلمسازم، تمام حرفی که می‌‌زنم درست است و دست به فیلم نمی‌زنم. بالاخره مملکت شرایط و حساسیت‌هایی دارد. ما با ارشاد به این دلایل تعامل داریم. جدای از این قضیه، آثار دفاع مقدس همه فیلم‌های دولتی هستند، معدود فیلم‌هایی را بخش خصوصی تولید کرده. من و تهیهکنندهام رفتیم سرمایه‌گذار از بیرون آوردیم که در فضای دفاع مقدس کارکرده. تهیه‌کننده زندگی‌اش را پای این فیلم گذاشته. بودجه‌های دولتی صرف فیلم‌هایی میشود که ماحصلش عموما ضدجنگ است. حالا فیلمی که با سرمایه شخصی و بدون ریال دولتی ساخته شده در حالی که همه آن را پسندیدند، قربانی می‌‌کنید. هیچ نهادی از تولید و ساخت آن حمایت نکرده، حتی انجمن دفاع مقدس پول یک دانه فشنگش را از ما گرفت، ما هنر کردیم سرمایه‌گذار در این زمینه آوردیم تا در فضای سینما دفاع مقدس کار کند، بنابراین سرمایه فیلم دولتی نیست که اگر هم اکران نشود، به کسی برنخورد. تهیه‌کننده سرمایه، آبرو و زندگی‌اش را برای این اثر هزینه کرده است. من هم همیشه یک جاهایی کوتاه می‌‌آیم تا فیلم اکران شود و پول تهیه‌کننده بازگردد و چرخه اکران برای تولید مجدد آثار ارزشمند فراهم شود. درباره حذف سکانس انتهایی حرف‌های متناقضی می‌‌زنند که مرا عصبی کرده. من اصلا فرهنگ دروغ و جلسات بیرونی، مطبوعات و این همه تناقض را نمی‌فهمم. من خدمت آقای سجادپور می‌‌روم ایشان میگویند اصلاحیه باید اعمال شود، می‌‌گویم اصلاحیه را اعلام کنید، میگویند پایانش باید تغییر کند. من هم پاسخ دادم به انتهای فیلم دست نمی‌زنم. روزنامه‌ها و خبرگزاری زنگ می‌‌زنند و میگویند چه خبر از اکران فیلم؟ من هم جواب می‌‌دهم پروانه نمایش نداریم که فیلم را اکران کنیم. آقای سجادپور سریعا در باشگاه خبرنگاران مصاحبه میکنند و می‌‌فرمایند «ضدگلوله» پروانه دارد و هیچ اصلاحیه‌ای نخورده است. آقای کیایی برای فضاسازی تبلیغاتی فیلمش این کار را می‌‌کند که فیلمش بزرگ شود و در اکران موفق شود! به شوشتر زدند گردن مسگری... حکایت فیلم ماست. جای دیگری مشکل داشتند و فیلم‌ها را پایین کشیدند، الان از این طرف بام پایین افتادند. فیلمی که ارزشی است، پیام دارد و در جشنواره تقدیر و تحسین شده را
قربانی میکنند.
«سکانس پایانی را دربیار» قبل از حواشی اکران نوروزی بود یا بعد از حواشی؟ الان میشود گفت اداره نظارت ترسیده که شرایطی مثل این دو فیلم پیش نیاید، این حرف را می‌‌زنند یا نه فکر میکنند فیلم مشکل دارد؟
قبل از حواشی به من گفتند سکانس پایانی را حذف کن عید فیلم اکران میشود.
پس ربطی به حواشی 2 فیلم «گشت ارشاد» و «خصوصی» ندارد؟
اما بعد از عید به من گفتند قطعا پایان فیلمت باید حذف شود تا اکران شود. تصورم این است یکی، دو نفر هستند که حسدورزی میکنند و ممکن است فیلم را پایین بیاورند. اجماعی نسبت به این فیلم در جشنواره وجود داشت، در میان مسؤولان هم بازتاب‌های خوبی وجود داشت. فیلم من در قزوین اول شد، آنجا توانستم وزیر ارشاد را ببینیم. زمانی که رفتم بالای سن جایزه بگیرم آقای حسینی فرمودند «من فیلم شما را دیدم و بسیار لذت بردم، بسیار فیلم خوبی بود». من گفتم آقای وزیر، شمقدری و اعضای هیات بازبینی که دوست داشتند، به هر حال این دوستان نخبه‌های فرهنگی مملکت ما هستند، منتقدان از همه طیف‌ها، هیات داوران جشنواره که جایزه بهترین فیلمنامه را دادند، بعد اعضای شورای بازبینی پروانه نمایش (اسم نمی‌برم) به من گفتند اگر انتهای فیلم را عوض کنید به پروانه‌ای که قبل از جشنواره به تو دادیم داری خیانت می‌‌کنی. هیات داوران میگوید اگر پایان فیلمت را تغییر بدهی به هیات داوران خیانت می‌‌کنی. مطبوعاتی‌ها میگویند فیلم با آن پایان مفهوم پیدا می‌‌کند، من هم نسبت به این پایان تعصب دارم.
اشکال قضیه این است که شما آمدی مستقل فیلم ساختی، نه دولتی بودی، نه با مافیای سینما. مشکل شاید جای دیگری باشد و سکانس آخر نباشد چرا که کسانی که در مصدر مدیریتی هستند خودشان فیلم را دیده‌اند و پسندیده‌اند و جایزه به آن داده‌اند.
قبل از اعلام رای هیات داوران آقای وزیر و شمقدری هرجا سخنرانی می‌‌کردند، می‌‌گفتند «امسال فیلم‌های خوبی مثلا ضدگلوله داریم»... فکر می‌‌کنم با توجه به شایعات و صحبت‌هایی که از اطرافیان شنیدم، حس می‌‌کنم تسویه‌حساب‌هایی است که خود ارشاد هم از آنها می‌‌ترسد. یکسری جریاناتی اتفاق افتاده است، الان از آن سوی بام افتاده‌اند. ممکن است یک نفر در فضای دیگری از فیلم خوشش نیامده به ارشاد زنگ زده و ارشاد نگران است اگر این فیلم به نمایش درآید همان اتفاقات تکرار شود.
در جشنواره طیف‌های مختلف از انواع دسته‌جات سیاسی و فرهنگی، از طیف لیبرال تا کسانی که ارزشی نگاه میکنند، فیلم را دیدند. در زمان جشنواره هیچ حرف و حدیثی از این جهت درباره‌اش وجود نداشت. خلق‌الساعه چنین بحث‌هایی درباره‌اش میشود.
در جمع‌های خصوصی از آدم‌های مختلفی به من می‌‌گفتند از فلان جا شنیدیم فلان ارگان گفته اگر این فیلم اکران شود آن را پایین می‌‌کشند. آخر برای چه؟! بعضی وقت‌ها با خودم فکر می‌‌کنم، شاید این حرف‌ها را می‌‌زنند تا ترسی در ما به وجود بیاورند که فیلم را اکران نکنیم. فردای اکران جشنواره‌ای «ضدگلوله» بچه‌ها به من زنگ زدند فلان سایت رادیکال از فیلمت مثبت نوشته است. در هر سینمایی می‌‌رفتم متوجه می‌‌شدم فیلم با مردم ارتباط خوبی گرفته است.
نظرسنجی «هفت» هم جالب بود چون مخاطبانش ترکیبی از مخاطب عام و نخبه (به لحاظ سینمایی) است اما خیلی بالاتر از فیلم پیمان معادی که طیف‌های خاصی از وی حمایت می‌‌کردند قرار گرفت.
خیلی برایم جالب و خوشایند بود یعنی از اینکه فیلمی ساختم که سر آن اجماع خوبی دارند خوشحالم. سینما یعنی این؛ یعنی فیلمی مستقل بسازی، حرف خودت را بزنی، کسی در مقابل تو موضع‌گیری نخواهد کرد. خبرگزاری فلان هم‌سلیقه نبود، مخاطب عام ارتباط برقرار میکرد، فراستی سختگیر در «هفت» از فیلم تعریف میکرد. بعد از آنطرف منتقدان جوانی که در برنامه «هفت» حضور پیدا می‌‌کردند با من روبوسی کردند. همایون اسعدیان فیلم را دیده بود، مرا نمی‌شناخت از طرف آقای کرامتی مرا پیدا کرد و لطف بسیار داشتند، گفتند بهترین فیلم جشنواره بود. حتی فیلمسازان و همکاران- خدا را شکر- نظر مثبت روی آن دارند. چندی بعد فیلم‌هایی که در جشنواره تنش‌زا بودند، اکران شدند، آنوقت فیلمی که هیچ تنشی به وجود نیاورد و همه طیف‌ها فیلم را دوست داشتند مانده در هوا. بعد از آن جنجالی که سر عید به وجود آمد فیلم‌هایی که اکران شده را مرور کنید، چه فیلم‌هایی اکران شدند؟ این همه هیاهویی که در سینماست، سر یک جسد مرده است، سر جسدی که در کماست. فیلم‌هایی اکران میشود که با هزینه‌های میلیاردی ساخته شده و تنها 47 میلیون تومان فروش دارد! دنبال چه هستیم؟ از طریق سینما مطرح بشوید؟ در سینما پست مدیریتی بهتری پیدا کنید؟ خود سینما زیر سوال است. واقعا جدول فروش فیلم‌های را نگاه کنید، حاصل دسترنج یکصد نفر، 14 میلیون تومان فروخته است. دعوا سر چیست؟ این وسط به جای اینکه به فکر باشند تا این جسد در کما حالش بهتر شود و خونی تازه به آن بدمند همه دنبال ارث و میراثش هستند. عجیب و غریب شده سینما. این درگیری‌ها که بیشتر ابعاد شخصی و سیاسی دارد سبب شده کسانی که در سینما مستقل عمل میکنند و کاری به کسی ندارند، آسیب ببینند. من حرفه‌ام فیلمسازی است و سعی می‌‌کنم فیلم خوب بسازم، ناهنجاری‌های اخلاقی و اجتماعی را نقد کنم، بدون اینکه هیچ گرایش سیاسی داشته باشم.
درباره تاثیر مافیای اکران و فیلم اولی بودن تهیه‌کننده فیلم نگفتید.
بله، تهیه‌کننده من اولین فیلمش را تهیه می‌‌کند، هیچ روابط آنچنانی ندارد، بیشتر درگیری‌های اکران روی دوش من است، آقای رخشان فیلمبردار سینماست، در کارهای تولید و سرمایه‌گذاری مشارکت داشته و «ضدگلوله» اولین فیلم مستقل ایشان است که به صورت تهیه‌کننده اقدام به تولید کردند. تلاش خوبی هم کرده، 50 درصد هزینه تولید را از بیرون سینما آورده است. من هم تمام تلاشم را کردم حرف خودم را بزنم و برای تهیه‌کننده هم جذابیت فروش داشته باشد. ما داریم برای این سینما خدمت می‌‌کنیم یا آقایانی که پول‌های گنده می‌‌گیرند و بعد در بوق و کرنا میکنند که فیلم ما یک‌میلیارد و 500 فروخت؟ شما 7 میلیارد خرج کردید، همزمان با «بعدازظهر سگی سگی» یک فیلم دولتی اکران شده بود که به آن می‌‌نازیدند که 2 میلیارد فروخته و در همان شرایط نابرابر اکران، فیلم اول من 900 میلیون فروخته بود. من به سینما خدمت می‌‌کنم نه تو! این آدمها در سینمای ما زیادند. من آدمی هستم که باج نمی‌دهم. نمی‌توانم بروم در دفتر مدیر نظارت و ارزشیابی بنشینم، التماس کنم تو رو خدا فلان کنید. این فیلم در زندگی من به عنوان سند خواهد ماند. 10 سال دیگر مصطفی کیایی را با این فیلم‌ها ارزیابی میکنند. مثلا آقای شمقدری را می‌‌خواهند بسنجند قطعا با معروف‌ترین اثرش خواهند سنجید. من اگر این فیلم را تغییر بدهم، دیگر این فیلم من نیست، این فکر من نیست. این مهم‌ترین نکته فیلم من است و نکته بدی هم نیست که بر آن پافشاری می‌‌کنم. همه در ایام جشنواره می‌‌گفتند این پایان فیلم است که آن را از «لیلی با من است» متمایز می‌‌کند، حالا من به همان بخش آسیب بزنم و آن را حذف کنم؟ خب دیگر فیلم من نیست. آقای سجادپور 6 ماه الی یک‌سال دیگر می‌‌رود سیاست‌های دولت سال دیگر تغییر می‌‌کند، من چرا این وسط برای فیلمم کوتاه بیایم؟ من اگر کاسب بودم اوضاع فرق میکرد. آقایان فکر میکنند ما کاسب هستیم، آمده‌ایم در سینما یک چیزی ساختیم، سر و تهش را بزنیم،
400 تومان می‌‌فروشد، می‌رویم فیلم دیگری می‌‌سازیم، اصلا فیلم ساختن به هر قیمت برایم مهم نیست. به من پروانه ندهند بگویند کار نکن، می‌‌روم مسافرکشی می‌‌کنم، شرف دارد به سینمایی که هرکسی از راه برسد سلیقه‌اش را در اثر دیگران لحاظ کند. من مسافرکشی کنم بهتر است با این دوستان تعامل کنم. من تعاملم را تا جایی که عرف، حق و منطق است انجام می‌‌دهم.
نظر داوران جشنواره چگونه بود؟
با آقای رئیسیان صحبت می‌‌کردم، خوشش آمده بود، آقای طالبی و دری از فیلم تعریف کردند، حتی شنیدم دکتر عباسی هم از فیلم خوشش آمده است. بیشتر تعجبم همین است؛ این همه تناقض. حتی خود آقای سجادپور فیلم مرا دوست دارند، چون اگر فیلم را دوست نداشتند که در ایام این جشنواره چنین اظهارنظرهای مثبتی راجع به فیلم نمی‌کردند.
به هر قیمت خنداندن را در دستور کار داشتی؟
خنداندن به هر قیمت را هیچگاه در دستور کار نداشتم. ما در «ضدگلوله» حتی یک شوخی لفظی زشت نداریم. غیر از یک مورد شوخی لفظی که صمیمیت فضا را نشان بدهد، هیچ شوخی کلامی در فیلم نیست. طنز خنداندن به هر قیمتی نیست، موقعیت داستانی را طوری طراحی کردم که بیننده خودش به آن موقعیت که شخصیت محوری در آن قرار گرفته، بخندد. یعنی لازم نیست تکه‌پراکنی کنی. در سکانس وداع سلیم و همسرش (ژاله صامتی) خانم صامتی دارد گریه می‌‌کند. یعنی سکانسی که 2 نفر دارند از هم خداحافظی میکنند صحنه‌ای است که تماشاگر به آن میخندد. بازیگر کاملا حس گرفته و بازی جدی ارائه می‌‌کند اما تماشاگر به آنچه در ذهن سلیم می‌‌گذرد آگاه است و به آن لحظه‌ای که اتفاق می‌‌افتد میخندد، بی‌آنکه حرف عجیب و غریبی بزند، نه از لهجه استفاده میکنند نه صدایشان را تغییر می‌‌دهند، نه کلمه را اشتباه میگویند. در نظر گرفتن این موارد است که سلیقه فیلمسازی کارگردان‌های مختلف را از هم متمایز می‌‌کند. من همیشه از استفاده کردن لهجه در فیلم‌های کمدی بدم می‌‌آید، خیلی جاهای دنیا استفاده میشود مثلا لهجه نیویورکی در یک فیلم ممکن است به تمسخر گرفته شود، کارگردان باید آنقدر توانایی داشته باشد که بدون استفاده از این چیزها طوری فیلم را پیش ببرد که بیننده به لحظه‌های فیلمش بخندد. در فیلم قبلی‌ام بازیگران هیچ تلاشی برای خنداندن مخاطب نکردند. به آنها گفتم نقشتان را خوب بازی کنید. بازیگرانی که در «ضدگلوله» با من همکاری می‌‌کردند شعور بازیگری فوق‌العاده‌ای داشتند، به بازیگرانم می‌‌گفتم قرار نیست کمدی کار کنیم ما قرار است یک فیلمنامه را به بهترین شکل اجرا کنیم. من عاشق بازی‌های رئال هستم و هدایت بازیگران و تکیه بر موقعیت‌ها ماحصلش کمدی شد.
برخی می‌‌گفتند امسال سیمرغ مال هاشمی و صامتی است، چه اتفاقی افتاد که نشد؟
من شنیدم مسعود کرامتی تا لحظات آخر جزو کاندیداها بود.
هاشمی سال قبل گرفته بود لذا طبیعی است امسال ندادند. خانم صامتی چطور؟ بانوی سالمی است و از آن مناسبات سینما دور هستند و فوق‌العاده در این نقش خوش درخشیدند. فکر می‌‌کنم پارسال چون به بازیگر زنی که در یک فیلم کمدی حضور یافته بود جایزه دادند، امسال از دادن جایزه به خانم صامتی امتناع کردند.
در صورتی که اگر خانم صامتی در سینما به حقش می‌‌رسید به یکی از 3 بازیگر برتر و بدون حرف و حدیث بدل می‌‌شد.
این فیلم حضور و بروز دیگری از خانم صامتی است، انتخاب اول شما بود؟
برای نقش همسر سلیم غیر از خانم صامتی به هیچکس فکر هم نکرده بودم، بازیگر نقش سلیم را در نظر داشتیم جوان‌تر استفاده کنیم. اول قرار بود رضا عطاران این نقش را بازی کند اما شروع فیلم ما همزمان بود با کار عطاران. رضا را که کنار گذاشتیم بازیگر دیگری آمد که از نظر مبلغ دستمزد با ایشان به توافق نرسیدم. نقش را خیلی دوست داشت. من گفتم از این پول‌ها نمی‌دهم. تهیه‌کننده هم بدهد، من کار نمی‌کنم. من کارگردان، نویسنده چقدر دستمزد می‌‌گیرم؟ در حال حاصر مگر بازیگر تضمین‌کننده فروش است؟ مثلا چند سال پیش کست گلزار– حیایی بهترین ترکیب بود. مگر پارسال «شیش و بش» چقدر فروخت؟ اگر 3 سال پیش اکران می‌‌شد 3 میلیارد می‌‌فروخت. الان به نظرم قصه تضمین‌کننده است.
از عطاران به آقای هاشمی رسیدید. بخت فیلم بازتر شده است؛ به نظرم شخصیت عطاران روی نقش سایه می‌‌انداخت.
البته من برای انتخاب عطاران دلیل داشتم. خیلی موافق نبودم رضا نقش اصلی را ایفا کند ولی با خودش راحت صحبت کردم و گفتم رضا انتخاب تو تنها یک دلیل دارد. این فیلم شباهت‌هایی به فیلم «لیلی با من است»، دارد. هر بازیگری غیر از تو تحت‌تاثیر پرستویی بازی می‌‌کند. بازیگران ما اغلب همینطوری هستند یک ذهنیتی از آن نقش می‌‌سازند.
کارگردان‌ها همینطوری هستند. مثلا نگار جواهریان نقش یک مریض معلول را در «طلا و مس» بازی می‌‌کند توکلی همان نقش را برای این بازیگر در فیلمش کپی می‌‌کند.
به همین دلیل تصمیم گرفتم رضا بازی کند، چون نقش سلیم در اجرا به هیچ‌وجه شبیه پرستویی نمی‌شد، رضا چون یک چیز بخصوصی در بازی‌اش دارد که متعلق به خود او است اصلا شبیه پرستویی نمی‌شود. بعد که رضا رفت سرکار خودش با آقای هاشمی قرارداد بستم. رضا خودش جزو کسانی بود که زنگ زد گفت این از اتفاق‌های خوبی است که در کارت افتاده چون با حضور آقای هاشمی این کار چیز دیگری میشود. ما یک سکانس بدون سلیم نداشتیم. اگر بازیگری بود که نمی‌توانست در لحظه خودش را نشان دهد فیلم از ریتم می‌‌افتاد و من می‌‌باختم.
اگر کارگردانی بخواهد در سال 1400 فیلمی درباره رویدادهای دهه 60 بسازد امکانپذیر نخواهد بود. شما با چه معضلاتی دست به گریبان بودید؟ بافت شهری ما دائما در حال تغییر است و نکته برجسته‌ای که در فیلم وجود دارد این است که فضاهای آن دوران را به درستی بازسازی می‌‌کند. من حواسم بود که در کوچه و محل زندگی سلیم گازکشی وجود دارد یا خیر.
(میخندد) کوچه و محل زندگی سلیم را توی خیابان هدایت سمت سعدی گرفتیم. در تمام کوچه و محل زندگی سلیم با طراحی ساده لوله‌های گاز را پوشاندیم، آن زمان همه‌جا حجله شهید و پارچه مشکی بود و با این ترفند لوله‌های گاز را پوشاندیم. این پارچه‌ها و حجله‌ها بخشی از فرهنگ شهرنشینی در تهران بود.
شما متولد چه سالی هستید؟
1355.
پس دوران جنگ را کاملا درک کرده‌اید؟
تمام آن دوران را با تمام جزئیات در خاطرم دارم. یک زمانی در جایی صحبت کردم و گفتم همه جنگ مال کسانی نیست که رفتند جبهه، جنگ مال همه مردم ایران بود. یادم هست آژیر که می‌‌کشیدند با دلهره فرار می‌‌کردیم می‌‌رفتیم داخل پناهگاه. هر روز با استرس سر کلاس می‌‌رفتیم و برمی‌گشتیم.
فکر نمی‌کنی به همین دلیل که گفتی سینمای جنگ را یک عده خاص مصادره کردند؟
همه فکر میکنند سینمای جنگ متعلق به یک عده خاصی است یعنی از انجمن دفاع مقدس با آدم بد برخورد میکنند، باید قانعشان کنیم که به خدا من هم تفکرم مثل شماست. تنها چیزی که در طول این 33 سال همه روی آن اتفاق نظر داشتند و غرور ملی واقعی بود، جنگ بود. مردم بودند که از کوچه پس‌کوچه‌ها بلند می‌‌شدند می‌‌رفتند جبهه برای دفاع از مملکت و تفکرشان. از کشاورز تا دکتر مردم یکدست در مقابل تهاجم دشمن ایستاده بودند. عموی من دانشگاه را رها کرد و رفت جبهه تا آخر جنگ هم در جبهه ماند، 8 سال واقعا جنگید. اینها را لمس کردم. همه تعصب روی این موضوع دارند، هنوز میگویند ایستادیم، در مقابل فلان فلان شده دشمن... هنوز روی این موضوع تعصب داریم. من هنوز هم اسم صدام می‌‌آید چندشم میشود. باورتان میشود شرایطی پیش آمد که به کربلای معلی بروم، نرفتم. اصلا نمی‌توانم به عراق بروم با اینکه علاقه فراوانی داشتم به کربلا بروم. یک حس عمیقی نسبت به امام حسین(ع) از بچگی در خانواده ما هست. در فیلم غیر از یک سکانس عراقی‌ها را نشان ندادم. عمدا هنگام جنگ جبهه عراقی را نشان ندادم چون می‌‌خواستم بلایی که سر نیروهای خودی آمده است را بیشتر نشان دهم. همیشه هم اینجوری نبوده یک بسیجی برود 2 هزار عراقی را نابود کند. این همه شهید پس چیست؟ دشمن ما باهوش بوده.
سازمان‌های متولی با شما همکاری مناسب داشتند؟
واقعا دست دکتر معتمدی درد نکند با تروکاژ‌های تصویری هواپیما و تانک را برای ما ساخت. رفت سپاه گفتیم کار فرهنگی می‌‌کنیم بخشی از هزینه این کار را هم داده‌ایم، 2 تانک آوردیم و فیلمبرداری کردیم. انجمن دفاع مقدس برای ما چه کار کرده که ارشاد فیلم ما را می‌‌فرستد انجمن دفاع مقدس نظر بدهد؟ شرف‌الدین میگوید نظر من مثبت بوده سجادپور میگوید نظرشان منفی بوده. نامه را هم که به ما نشان نمی‌دهند. اصلا یک فرهنگ پیچاندن عجیب غریب در ارشاد به وجود آمده که یعنی شما دیگر فیلم جنگی نسازی.
برو دختر- پسری و خیانت بساز، الان مده !
در گرمای خردادماه، آقای هاشمی را در آن سن و گرما ببر، بیار. راه ساده‌اش مشخص است: کافی‌شاپ، باد کولر خنک، یک دختر، یک پسر، بلدیم. اینجوری هم میشود آخرش هم یک عروسی یا یک ترانه! وقتی خودمان مرض این‌کار را داریم تمام مرارت‌هایمان را به جان می‌‌خریم. عکس‌های پشت صحنه‌ها را نشان بدهم وحشت می‌‌کنید که ما در چه شرایطی کار کردیم؛ با جان و دل. برای پایان فیلم کاملا فکر شده و ضدارزش هم نیست. اگر صحنه بد گرفته بودم می‌‌گفتند تو غلط کردی درش بیار. ما که صحنه خلاف عرف نگرفتیم که از نظر معنایی مشکلی داشته باشد. دلم از دستشان خون است که چرا اینقدر متناقض صحبت میکنند. چرا ارشاد اینقدر متناقض صحبت می‌‌کند. در سیاست مصلحت‌اندیشی وجود دارد اما چرا مدیر فرهنگی صداقت ندارد؟! چرا اینقدر متناقض حرف می‌‌زنند؟ من مصاحبه‌هایشان را بیاورم تا متوجه شوید چقدر متناقض صحبت میکنند. اینجا یک چیز آنجا یک چیز! در رادیو چیز دیگر میگویند. چرا مرا سردرگم می‌‌کنید. یک جواب روشن بگویید.