طمع که به معنای چشمداشت به دارایی و امکانات دیگران است، یکی دیگر از ظهورات هوای نفس و شاخههای دنیادوستی و از موانع ایجاد جامعه اسلامی و تشکیل دولت اسلامی و از راهزنان و مهلکاتی است که انسان را به هلاکت میکشاند. [جامع‌السعادات؛ 2/109] بویژه کارگزار نظام اسلامی که باید تمام توجهش کسب رضایت خداوند متعال از طریق خدمت به مردم باشد، با این رذیله همواره توجهش به دست ثروتمندان و زرسالاران است و خود را در برابر آنها خوار و حقیر و اسیر و وامدار میکند. روشن است که چنین فردی اعتمادش را از خداوند برگردانده است و این دقیقا خلاف صفت انسان تراز اسلام بویژه کارگزار نظام اسلامی است و یقینا مغضوب خداوند سبحان است. از امام صادق علیه‌السلام پرسیده شد «
مَا الذِي يُثْبِتُ الْإِيمَانَ فِي الْعَبْدِ» «چه چیزی ایمان را در قلب بنده تثبیت میکند؟» امام علیه‌السلام در پاسخ فرمودند: «الذِي يُثْبِتُهُ فِيهِ الْوَرَعُ وَ الذِي يُخْرِجُهُ مِنْهُ الطمَعُ» «آنچه ایمان را در دل بنده تثبیت میکند، عبارت است از ورع و آنچه ایمان را از قلب بنده خارج میکند، عبارت است از طمع» [خصال؛ 1/9]. کسی که به دست مردم چشم دارد، تهی از ایمان است، زیرا هم اعتماد خودش را از خداوند سبحان سلب کرده است و هم خود را در برابر مردم خوار و ذلیل کرده است. وقتی ایمان از دل آدمی رفت، دیگر هیچچیز برای او نمیماند و او کاملا دستخالی می‌شود. مراقب باشیم که نفس بر سر ما کلاه نگذارد و ما را از جرگه ایمان بیرون نبرد، تمام تلاش نفس آن است که در عین آنکه ما را در طمعورزی غوطهور میکند، موضوع را به گونهای برای ما جلوهگر کند که ما به اصل واقعیت جاهل باشیم. آنگاه که به دام افتادیم، دیگر فایدهای ندارد. مقداری در فساد و اختلاس اخیر نظر کنیم و افرادی را که گرفتار آمدهاند، مورد کنکاش قرار دهیم، چه چیز آنها را به چنین فساد بزرگی کشاند که برای آن توقفی دیده نمیشد، جز طمع؟! اینجاست که به سر کلام حکیمانه امام باقر سلام‌الله علیه پی میبریم که میفرمایند: «بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ لَهُ طَمَعٌ يَقُودُهُ وَ بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ لَهُ رَغْبَهًٌْ تُذِلُّه» [الکافی؛ 2/320] «بندهای که گرفتار طمع باشد، بد بندهاى است، و بندهای که خواهشی او را خوار کند، بد بندهاى است.» چنین بندهای خدا را فراموش کرده و تمام توجهش به دستان مردمان است و چه کسی ذلیلتر و بدتر از او؟ آیا چنین شخصی زیبنده جامعه اسلامی است؟ وای به حال چنین کسی که در مسند قدرت و خدمتی هم باشد که چگونه سخط خداوند را بر خود حلال میکند!