با توجه به همه خوبی‌های بیان شده درباره زندگی در غرب اما از همان زمان ورود به عنوان یک ایرانی مسلمان، به سادگی و روشنی انسان با پدیده‌هایی از زندگی غرب مواجه می‌شود که آنها را با تمدن و فرهنگ خودش بسیار متفاوت می‌یابد. حال یا در بلندمدت خود را با آنها تطبیق می‌دهد و مشابه آنها می‌شود یا زندگی خود را به نحوی ساماندهی می‌کند که با آنها به مشکلی برنخورد یا در نهایت نمی‌تواند با آنها کنار بیاید و در این صورت به وطن بازمی‌گردد. کسانی که مشابه آنها می‌شوند کسانی هستند که سبک زندگی غربی و در واقع ارزش‌ها و اهداف آن نوع زندگی را به طور کلی می‌پسندند و به آن تن می‌دهند، کسانی که از کنار آن می‌گذرند و به آن تن نمی‌دهند به عنوان یک عنصر حاشیه‌ای در این زندگی باقی می‌مانند و هیچگاه نمی‌توانند اثر‌گذاری جدی داشته باشند و فقط عمر خود را سپری می‌کنند و کسانی که نمی‌توانند با آن کنار بیایند و این جنبه‌ها برای‌شان بسیار مهم است، به دلیل اینکه نمی‌توانند با آن کنار بیایند، در نهایت آن را پس می‌زنند و از جلای وطن پشیمان می‌شوند اما به هر روی، این تفاوت‌ها وجود دارد و هیچ‌کدام از آنها نمی‌تواند این تفاوت‌های روشن را انکار کند.
در واقع این 3 نوع برخورد ناشی از 3 نوع نگرش است و 3 نوع هدف متفاوتی که انسان‌ها در زندگی دنبال می‌کنند. کسانی که آن را می‌پذیرند، آنانی هستند که این ارزش‌ها را قبول دارند و در میان آنان البته هستند اشخاصی که در ابتدا با آن ارزش‌ها مخالف بوده‌اند اما در یک فرآیند تدریجی و طولانی به آن تن داده‌اند. کسانی که از کنار آن می‌گذرند اشخاصی هستند که یا به دلیل اهداف موقت نظیر درس خواندن حرفه‌ای، استفاده از بعضی امکانات، یاد گرفتن برخی تخصص‌ها و... به عنوان اکل‌میته و موقت در آنجا ساکن هستند یا اینکه اشخاصی هستند که خود را تحت عناوینی چون آزادی و تمدن گول می‌زنند و به یک زندگی ظاهری بسنده کرده‌اند.
به عقیده نگارنده، واقعیت زندگی در غرب این است که یا باید آن را بپذیری یا اینکه قید آن را بزنی و شکل سومی وجود ندارد. این بدان معنی است که نگرش اینکه سبک زندگی غربی یک مبنا و اصول خوب و قابل دفاعی دارد و البته برخی بدی‌ها نیز بدان بار می‌شود یک تفکر اشتباه است بلکه درست‌تر این است که زندگی غربی یکسری اصول و مبانی غیر‌قابل پذیرش و دفاعی دارد و البته یکسری خوبی‌هایی هم دارد که می‌توان از آن خوبی‌ها به عنوان تجربه زندگی بشر درس گرفت.
در میان پدیده‌های روشنی که در بالا عنوان شد، شاید نخستین مشکلی که برای هر شخصی پیش می‌آید مساله دستشویی است. از همان زمانی که شما وارد هواپیما می‌شوید تا جلای وطن کنید، این مساله خود را به صورت پررنگ نشان می‌دهد، چرا که حتی در هواپیماهای خطوط داخلی نیز دستشویی‌ها فرنگی است و شما با مشکلات چندگانه‌ای از نظر طهارت و سپس نظافت و تمیزی و بهداشت مواجه خواهید شد.
بدین‌ترتیب، بطری آب تبدیل به یک مساله حیاتی می‌شود و شما باید همواره یک بطری آب در کیف یا همراه خود داشته باشید تا در موقع لزوم بتوانید از آن استفاده کنید اما مساله طهارت و پاکیزگی با توجه به عدم رعایت بشر غربی و عدم توجه وی به مساله طهارت چنان پیچیده خواهد شد که در این مختصر نمی‌توان ابعاد مختلف آن را باز کرد و چه بسا از یک بطری آب ساده کاری برنیاید و نیاز به تجهیزات دیگری نیز باشد. مشکل زمانی شدیدتر می‌شود که شما وارد جامعه شده‌اید و به مانند هواپیما دسترسی به شیر آب درون دستشویی ندارید و لذا ناچار می‌شوید بطری را پیشاپیش آب کرده و با خود درون دستشویی ببريد و آنگاه این مساله مطرح می‌شود که چگونه بطری را با خود حمل نمایید تا کسی نبیند چون این عمل در چشم دیگران بسیار عجیب می‌نماید یا اینکه آیا یک بطری آب کفایت می‌کند یا نه و این سلسله ادامه پیدا می‌کند. حال اینکه در این میان راه‌های مختلفی ابداع شده است و هر کس به نوعی این مساله را برای خود حل می‌کند یا اینکه در نهایت قید طهارت در طول روز را می‌زند یا اینکه بالکل قید طهارت را می‌زند، خود حدیث مفصلی است که خواننده باید از این مجمل بخواند.
پدیده‌های دیگر نیز کم نیستند که هر کدام داستان خاص خود را دارند. مساله حجاب زنان از جمله آنهاست که در بلندمدت اثرات خاص خود را دارد. استفاده از مشروبات الکلی به مناسبت‌های مختلف، بلکه تبدیل شدن آن به یک جنبه اساسی زندگی و وجود فروشگاه‌های فراوان در این ارتباط بحث دیگری است. فرهنگ پارتی و اختلاط زن و مرد و اهمیت رقص برای خود بحث کاملی می‌طلبد. علنی شدن بسیاری از مسائل جنسی و وجود مکان‌های خاص برای آن به عناوین مختلف و با خدمات مختلف داستان دیگری است. تحلیل پدیده تلویزیون، فیلم‌ها و برنامه‌ها و محتوای آن در نوع خود چند تحقیق جداگانه می‌طلبد.
سپس هنگامی که از این ظواهر متعارض با ارزش‌ها و فرهنگ اسلامی- ایرانی خودمان به عمق و بطن آن برویم، نکات بیشتری آشکار می‌شود که به هیچ روی نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت. مسائلی نظیر تنهایی بی‌حد و حصر، فروپاشی کانون خانواده و عدم وابستگی و دلبستگی زن و مرد به یکدیگر، از بین رفتن دلبستگی به فرزندان حتی در میان مادران، رواج جنون جنسی و بروز انواع رفتارهای مخاطره‌آمیز، از بین رفتن معنویات و... بخشی از مسائل درون عمق جامعه غربی است. این سوال مهم که یک انسان غربی در زندگی خود به دنبال چیست، سوال اساسی‌اي است که شاید از آن کمتر پرسش می‌شود.
مطالب بعدی ابتدا به بررسی پدیده‌های عنوان شده در بالا خواهد پرداخت و در ادامه برخی جنبه‌های عمقی‌تر فرهنگ غرب مورد اشاره و بررسی قرار خواهد گرفت.
* دکترای سیاستگذاری علم و تکنولوژی از برایتون انگلیس