۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۳۴
نگاهی به فیلم «قفس طلایی» ساخته محمد زرین‌دست

ژست هالیوودی با چاشنی بالیوودی

«منصور ایزدی» که به دلیل بی‌مهری پدر سال‌ها از برادر کوچک‌تر خود «امیر» که در آمریکا اقامت دارد بی‌خبر است با ارسال دعوتنامه‌ای از سوی امیر راهی آمریکا می‌شود تا هم دیدار‌ها تازه شود و هم بتواند با برگرداندن امیر به ایران ریشه اختلافات خانوادگی را از بین ببرد اما در‌‌ همان بدو ورود به آمریکا با بزرگ‌ترین تراژدی زندگی‌اش که مرگ برادر است مواجه می‌شود. منصور در راه فهم علت مرگ برادر با یک تصادف ساختگی مواجه شده و با باند مواد مخدر مخوفی روبه‌رو می‌شود و… .

برخلاف نام جذابش، فیلم «قفس طلایی» فیلمی زیر صفر و کاملا ضعیف است؛ فیلمی که به هیچ روی به درد سینمای از نفس افتاده ایران نمی‌خورد. این فیلم بیشتر شبیه یک تله‌فیلم تلویزیونی است تا یک فیلم سینمایی در ابعاد حرفه‌ای. «قفس‌ طلایی» از نیمه اول فیلم که در ایران می‌گذرد داستانش به خوبی پیش می‌رود اما زمانی‌که فیلم به فصل بعدی‌اش می‌رود (در آمریکا می‌گذرد) و متوجه می‌شویم برادر منصور کشته شده است، فیلمنامه بشدت افت می‌کند و هر چه جلوتر می‌رویم متوجه می‌شویم چیزی به عنوان فیلمنامه در این اثر دیده نمی‌شود. نکته حائز اهمیت دیگر هم درباره دوبله شدن فیلم است که به‌زعم نگارنده حرکتی کاملا اشتباه و مهلک است. دوبله فیلم سبب خستگی دوچندان مخاطب می‌شود و ای‌کاش سازندگان به جای دوبله این فیلم، گزینه زیرنویس فارسی را برمی‌گزیدند تا کلیت فیلم قابل تحمل‌تر باشد. اگر به چند فیلم سینمایی ایرانی نگاهی بیندازیم پی خواهیم برد که آثاری که در کشورهای خارجی فیلمبرداری شده‌اند اغلب از زیرنویس استفاده می‌کنند اما به دلیل رسم مرسوم فیلمفارسی، فیلمسازان گزینه دوبله برمی‌گزینند که شیوه دوبله صدمات فراوانی به فیلم وارد کرده است و بهتر بود سروش گودرزی مانند امین حیایی از صدای خودش استفاده می‌کرد، این شیوه می‌توانست به رئال‌تر شده اثر کمک بیشتری کند، ضمن اینکه دوبله سبب می‌شود محیط غیرایرانی در نظر مخاطب جلوه‌گر باشد، ضمن اینکه مساله دوبله از آسیب‌های مهم این فیلم به شمار می‌رود و صدای اصلی بازیگران تاحدودی از ضعف‌های جدی فیلم به شمار می‌رود. از محمد زرین‌دست آنچنان نباید انتظار داشت؛ اگر نگاهی به فیلم قبلی‌اش یعنی «سرگیجه» بیندازیم، متوجه می‌شویم فیلمسازی زرین‌دست حرفه‌ای نیست و اگر این 2 فیلم را با هم مقایسه کنیم متوجه می‌شویم «قفس طلایی» با اینکه فیلم خوبی نیست اما از لحاظ فنی و تاحدودی فیلمنامه از «سرگیجه» چند سر و گردن بالاتر است. در «قفس طلایی» زرین‌دست بیشتر شخصیت‌ها شبیه تیپ هستند تا یک شخصیت واحد. جدای از این موضوع پیام فیلم بوی شعارهای فیلمفارسی می‌دهد؛ فیلم‌هایی که نه فیلم نیستند و نه فارسی هستند. چنین فیلم‌هایی اگر در دهه 70 ساخته می‌شدند و به نمایش درمی‌آمدند قطعا با اقبال مخاطب مواجه می‌شدند اما در دهه 90 پاسخگوی نیاز مخاطب نیست. آنچه می‌تواند در دهه 90 مورد توجه قرار گیرد تغییر ذائقه علاقه‌مندان سینماست که طالب قصه‌های متفاوت و بکر هستند. مخاطب امروز سینمای ایران مانند یک شبگرد در جست‌وجوی یک فیلمنامه خوب است و سراغ سوژه‌ها و متناسب با ذائقه‌اش خواهد رفت و با گفتن اینکه فیلم محصول مشترک آمریکا و ایران است، نمی‌توانیم ضعف‌های آشکار فیلم را نادیده بگیریم. ضعف‌های آشکار فرمی در یک توالی محتوایی نسبت عجیب و غریبی را در فیلم «قفس طلایی» به وجود می‌آورد؛ اولین اشکال و مهم‌ترین اشکال فیلم ضعف فیلمنامه است؛ فیلمنامه‌ای که همانطور که گفتم فقط نیم‌ساعت می‌تواند دوام بیاورد، بقیه و مابقی فیلم کاملا پا در هواست و در یک بررسی اجمالی به نظر می‌رسد فیلمنامه کامل نبوده و از کیفیت چندانی برخوردار نیست یا حداقل در یک پیش‌بینی صادقانه، فیلمنامه‌ای در کار نیست. فیلمی که تنها مدعی است محصول مشترک ایران و آمریکاست یا حداقل این ادعا را در پوستر‌های تبلیغاتی‌اش به کلیت اثر الصاق کرده است هنوز به این نکته مهم و اساسی توجه ندارد محصول مشترک برآمده از یک نگاه حرفه‌ای است و حداقل فیلمنامه‌اش باید حرفه‌ای، کامل، دارای سوژه تازه، ساختار محتوایی، دغدغه‌مند و غیرسفارشی باشد تا به شعارزدگی دچار نشود. متاسفانه فیلم‌هایی نظیر این فیلم‌ها که بخش اعظمش در خارج از کشور تولید می‌شود مشکل فیلمنامه و قصه دارد. برای این منظور نگاهی به چند عنوانی می‌کنیم که در خارج از کشور تولید شده‌اند. مثلا فیلم «پاریس در پاریس» که همه سکانس‌هایش در پاریس فیلمبرداری شده اما به چه قیمتی، فیلمی است که بشدت شعار می‌دهد، فیلمی که قصه ندارد، کارگردانی ندارد و فیلمنامه‌اش پر از حفره است. اصولا نباید بودجه و پول بیت‌المال صرف چنین آثاری شود و باید به این نکته توجه داشت که بخش نیمه‌خصوصی تاکنون موفق‌تر بوده و فیلم‌هایی که تحت حمایت دولت در این 3 سال اخیر ساخته شده‌اند تاکنون موفق نبوده و اغلب این تولیدات از داشتن یک قصه منسجم رنج می‌برند. یکی دیگر از نکات ضعف فیلم «قفس طلایی» این است که در نیمه‌ای از فیلم موسیقی پخش می‌شود و آهنگ مسعود سعیدی را می‌شنویم که بشدت تهوع‌آور است. دقیقا فیلمی که مدعی محصول مشترک بودن است ناگهان تماشاگر را در اقیانوسی از المان‌های بالیوودی رها می‌کند. حداقل قاعده این است در فیلمی که قسمت اعظمش در آمریکا می‌گذرد خواننده نباید در نیمه فیلم صدای آوازش روی تصاویر شنیده شود و ساخت یک اثر حرفه‌ای موسیقیایی در تیتراژ پایانی کافی به نظر می‌رسد. افکت‌های تصویری فیلم که شاید برای مخاطبان فیلم تازه به نظر بیاید اما بسیار آزاردهنده است بویژه در سکانس‌هایی که نه جنایی است نه اکشن. مثلا سکانسی که منصور متوجه می‌شود برادرش کشته شده و بر سر مزارش می‌رود، چند افکت تصویری می‌بینیم که این افکت‌ها برای صحنه‌های جنایی و اکشن به کار برده می‌شود تا یک صحنه آرام و تلخ و ملایم. و بالعکس در سکانس‌هایی که ادای اکشن بودن را درمی‌آورد افکت‌های تصویری خوبی نمی‌بینیم اما در کل باید گفت این فیلم اثر آزاردهنده‌ای است که مخاطب نمی‌تواند با آن هیچ ارتباطی برقرار کند؛ فیلمی که نه فیلمنامه کاملی و نه بازی‌های خوبی دارد. بازی امین حیایی واقع‌نمایی نمی‌کند و استاندارد نیست، اکت سروش گودرزی هم اصلا خوب کارگردانی نشده و با یک بازی بی‌هدایت مواجه هستیم که بسیار هم بازی شلخته‌ای است که مخاطب را آزار می‌دهد. نیلوفر خوش‌خلق هم یکی دیگر از شخصیت‌های فیلم است که اضافی است و اگر این شخصیت را از داستان فیلم حذف کنیم ضربه‌ای به داستان اصلی نمی‌زند و شاید هم بهتر شود. این نقش و این شخصیت، یک شخصیت کاملا خنثی است و کارآیی دراماتیک در فیلمنامه ندارد. 10 دقیقه پایانی فیلم که قضیه به بوکس و مسابقه کشیده می‌شود عملا فیلم را خنثی و کلیت اثر را مچاله کرده و ظرفیت‌های بالیوودی فیلم به شکل اغراق‌آمیزی افزایش پیدا می‌کند. عکس کسانی که فکر می‌کنند این فیلم یک اکشن آمریکایی است باید بگویم این فیلم نه‌تنها اکشن نیست بله یک ضداکشن آمریکایی است. چند ژانر ترکیبی مثل آش شوری در هم ریخته‌اند و خرده‌روایت به یک پیوستگی ژانری نمی‌رسد. در پایان باید اشاره داشت جریان متاثر از فضای فیلمفارسی با ساختن اینچنین آثاری که لبریز از ابتذال فرمی هستند، رفتن به قهقرا را برای سینمای ایران رقم خواهد زد؛ سینمایی که برای مدعی جشنواره‌ای و جهانی شدن پز می‌دهد. این فیلم که تقریبا یک‌میلیارد هزینه برای تهیه‌کنندگانش داشته است به‌زعم نگارنده یک شکست سینمایی تمام‌عیار است و در سینمای ایران این رسم غلط در حال باب شدن است که هزینه‌های اینچنینی صرف آثاری می‌شود که در قدم نخست فیلمنامه مدون و مشخصی ندارند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده