زیبا اکبرزاده: میدان التحریر، ویترین انقلاب مصر باردیگر به شهر چادرها تبدیل شده است. صد‌ها هزار تن از هواداران گروه اسلامگرای اخوان‌المسلمین و شماری دیگر از گروه‌های سیاسی مصر، روز گذشته به تحصن خود در میدان التحریر قاهره برای چهارمین روز پیاپی با خواست بازگشایی پارلمان و لغو بخشنامه شورایعالی نیروهای مسلح، ادامه دادند. تحصن‌کنندگان که برخی از آنها از دیگر استان‌ها به قاهره رفته‌اند همچنین به تصمیم کمیسیون عالی انتخابات مبنی بر تعویق اعلام نتایج دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری مصر اعتراض کرده و آن را تلاشی برای «تغییر نتایج به سود احمد شفیق، بازمانده رژیم مبارک» قلمداد کرده‌اند. معترضان در التحریر در حمایت از محمد مرسی، نامزد اسلامگرایان در انتخابات شعار می‌دهند و تاکید می‌کنند تا زمانی که قدرت به غیر‌نظامیان واگذار نشود، این میدان را ترک نخواهند کرد. کمیسیون عالی انتخابات مصر شامگاه چهارشنبه‌گذشته اعلام کرد به دلیل ادامه بررسی شکایت‌های نامزدها، اعلام نتایج انتخابات را که قرار بود پنجشنبه صورت گیرد به تعویق می‌اندازد. این در حالی است که پیش‌تر ستاد انتخاباتی محمد مرسی با قطعیت تمام اعلام کرده وی با کسب بیش از 52 درصد آرا پیروز انتخابات ریاست‌جمهوری مصر شده است؛ موضوعی که کمیته قضات مستقل نیز روز پنجشنبه آن را تایید کرد. واقعیت این است که شورای نظامی حاکم بر مصر با القاهای غرب بویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی و با دستاویز قرار دادن بروز تقلب در انتخابات، هرگز اجازه نخواهد یک اسلامگرا رئیس‌جمهور مصر شود. شورایعالی نیروهای مسلح که از زمان سرنگونی رژیم مبارک در ژانویه 2011 اداره مصر را در دست گرفته، وظیفه قانونگذاری را در سایه انحلال پارلمان با اکثریت اسلامگراها، بر عهده گرفت. شورای نظامی همچنین اختیار اعلام جنگ، صدور فرمان برای مداخله نیروهای مسلح در بحران‌ها، انتخاب وزیر دفاع و بخش مهمی از تدوین قانون اساسی بر پایه بخشنامه جدید را بر عهده گرفت؛ مساله‌ای که باعث شد شماری از شخصیت‌های سیاسی مصر و ناظران سیاسی، آن را «کودتای نرم نظامیان» توصیف کنند. با وجود این، شورایعالی نیروهای مسلح اعلام کرده اواخر ماه جاری، قدرت را به رئیس‌جمهوری منتخب واگذار خواهد کرد اما تا زمان برگزاری انتخابات پارلمانی جدید، وظیفه قانونگذاری را بر عهده خواهد گرفت. در این باره ناظران سیاسی عقیده دارند که بخشنامه نظامیان در واکنش به روند انتخابات ریاست‌جمهوری صورت گرفته است؛ زیرا آنها از به قدرت رسیدن گروه اخوان‌المسلمین نگران هستند از این‌رو می‌کوشند اختیارات رئیس‌جمهور آینده را که احتمال می‌رود از این گروه باشد، تا حد ممکن محدود کنند. در حالی که کمیسیون انتخاباتی مصر به دلایلی مبهم و تنش‌زا اعلام نتایج انتخابات را به تعویق انداخت در این بین هر 2 نامزد رقیب یعنی محمد مرسی، نامزد اخوان‌المسلمین و احد شفیق، نامزد مورد حمایت غرب و آل‌سعود خود را برنده انتخابات اعلام کرده‌اند. روز پنجشنبه شفیق در یک کنفرانس خبری در جمع هوادارانش مدعی شد با کسب 51 و نیم درصد آرا پیشتاز انتخابات شده است. سخنگوی شفیق نیز گفته است با رسیدگی به موارد تخلفاتی که گزارش شده است، آرای او به میزان نیم میلیون رای بیش از مرسی خواهد بود. رئیس‌جمهور آینده هر کدام از این دو باشد، شورایعالی نیروهای مسلح اختیارات او را تا حدود زیادی در بخشنامه‌ای که صادر کرد، کاهش داده است. سعد الکتاتنی، رئیس پارلمان منحل شده مصر گفت: شورایعالی نیروهای مسلح، هم‌اکنون به «مقابله با تمام مردم مصر» می‌پردازد. او تاکید کرد: گروه‌های سیاسی در مناقشه خود با شورایعالی نیروهای مسلح، وارد سناریوی جنگ داخلی همچون روندی که 20 سال پیش در الجزایر روی داد، نخواهند شد. او گفت مبارزه قانونی و فشار مردمی، سقف تحرک گروه اخوان‌المسلمین در مقابله با نظامیان است. محمد غزلان، عضو شورای رهبری گروه اخوان‌المسلمین هم نسبت به «رودررویی ارتش و مردم» در صورت اعلام پیروزی شفیق هشدار داد. او تاکید کرد: اصرار ستاد شفیق بر پیروزی او در انتخابات ریاست‌جمهوری، نشان‌دهنده نیات بد شورایعالی نیروهای مسلح و کمیسیون انتخاباتی‌اش است.وخامت حال مبارک
در همین حال وضع جسمانی حسنی مبارک، رئیس‌جمهور پیشین مصر که حدود یک سال قبل در پی اعتراضات گسترده این کشور از قدرت کنار رفت همچنان وخیم است. پزشکان مصری اعلام کرده‌اند مبارک از روز سه‌شنبه گذشته در پی سکته قلبی در کما بسر می‌برد. مبارک که طبق رأی دادگاه قاهره، به حبس ابد محکوم شده در حال حاضر در بیمارستان نظامی قاهره بستری است. حال وی بعد از اعلام حکم دادگاه و پس از انتقال به زندان رو به وخامت گذاشت. قدرت‌های غربی از روند تحولات در مصر ابراز نگرانی کرده و از نظامیان خواسته‌اند راه را برای تشکیل دولت غیرنظامی در مصر باز کنند. نماینده‌ای که از سوی بنیاد کارتر برای نظارت بر انتخابات به مصر اعزام شده بود، گفته است اعلامیه نظامیان معنا و مقصود انتخابات را زیر سؤال برده است. او همچنین از دخالت‌های غیرقانونی نظامیان در جریان فعالیت ناظران بین‌المللی بر حسن اجرای انتخابات مصر، خبر داده است. عفو بین‌الملل نهاد مدافع حقوق بشر، در بیانیه‌ای ابراز نگرانی کرده است اقدام اخیر نظامیان، مصر را به مسیری خطرناک و پرتلفات سوق دهد. دبیرکل سازمان ملل متحد، از شورایعالی نظامی مصر خواست حاکمیت را به طور کامل به مقامات غیرنظامی کشور تحویل دهد. آمریکا نیز به نوبه خود به اقدام‌های شورایعالی نیروهای مسلح اعتراض کرد و از این شورا خواست نقشی غیر از دخالت در امور سیاسی و نقض قانون اساسی برای خود در نظر گیرد.
افقی ناروشن
تشدید فضای ملتهب در مصر گویای آن است که احتمال دارد درگیری‌هایی میان اخوان‌المسلمین و نظامیان حاکم بر مصر بروز کند. در ماه‌های گذشته پس از پیروزی انقلاب مصر، اخوان‌المسلمین و شورای نظامی روابط پرچالشی داشته‌اند. در مواقعی این دو با هم همکاری کرده‌اند اما در مواقعی روابط آنها التهاب داشته است. اما حالا که این گروه اسلامگرا به سمت تصاحب ریاست‌جمهوری خیز برداشته است، ظاهرا شورای نظامی به این نتیجه رسیده که دیگر بس است. فعالان مصری نگران آن هستند که گذار این کشور به سمت چارچوب‌های مدنی که قرار بوده از اول ژوئن آغاز شود، به تاخیر بیفتد.