
كارشناسان در نگاهي به كارنامه رؤساي جمهوري تاريخ ايالات متحده ضمن مقايسه باراك اوباما، رئيسجمهوري فعلي اين كشور با «ليندون جانسون» معتقدند باراك اوباما مانند وي در دشوارترين موقعيت ممكن قرار گرفته است. جانسون، سي و ششمين رئيسجمهوري آمريكا، اواخر جنگ ويتنام روي كار آمد. وي بمبارانها را در شمال ويتنام متوقف كرد تا بتواند به روند مذاكرات روي آورد اما هرگز نتوانست تبديل به رئيسجمهوري موفق شود. كار اوباما اما سختتر از جانسون است. از آن رو كه وي در افغانستاني درگير است كه پيش از اين شوروي را به كام نيستي كشاند. موضوع ديگري كه كار اوباما را سختتر كرده، مانيفست رياستجمهوري اوست. او در اين مانيفست وعده پايان عصر نظاميگري و ميليتاريزم را داده بود. اوباما در زمان تبليغات انتخابات سال 2008 رياستجمهوري آمريكا، وعده داد ارتش آمريكا تا پايان جولاي 2011 از افغانستان خارج میشود اما اينك در حالي كه حدود يك سال از آن تاريخ گذشته است، نهتنها به وعدهاي كه 4 سال پيش داده بود، وفا نكرده؛ بلكه در صحنه افغانستان، راهبرد وی افزايش نيرو نيز بوده و تعداد نظاميان آمريكايي در افغانستان را به يكصد و چهل هزار نفر نيز رساند. ديروز نيز پنتاگون به طور رسمي از رئيس جمهور آمريكا تقاضا كرد، تعداد نظاميان اين كشور در افغانستان بازهم افزايش يابد. همچنين به تازگي با امضاي قراردادي ميان 2 طرف حضور آمريكاييان در افغانستان تا سال 2024 تمديد شد!
به عقيده كارشناسان و ديپلماتها، عملكرد سياسي- نظامي اوباما در افغانستان، بزرگترين اشتباه وي و در حقيقت، كانون اشتباهات اوست. آمريكاييها از زمان آغاز جنگ افغانستان تاكنون، تبعات بسياري را متحمل شدهاند بي آنكه كمترین پيروزياي را به دست آورند. افغانها نيز نه از بند طالبان رستند و نه به آرامش رسيدند. علاوه بر آن گرفتار آمريكاييها و ناتو و وحشيگريهاي آنها نيز شدند. ناتو حتي در ظاهر هم نتوانست كنترل افغانستان را در دست بگيرد. هرچه از جنگ 11ساله افغانستان ميگذرد، اميد به پيروزي براي ناتو کمرنگتر میشود. دهها هزار نظامي ناتو هر عملياتي را به اميد عقب راندن شورشيان طالبان كليد ميزنند با شكست مواجه ميشوند. ناكامي در جنگ افغانستان به حدي است كه اخيرا دولت كابل به رهبري حامد كرزي، عامل رسمي سيا را هم به جان واشنگتن انداخته است تا حدي كه رئيسجمهور افغانستان كه از رياست بر كشوري جنگزده كه حتي يك روز هم روي آرامش به خود نديده است، خسته و درمانده شده، به طور رسمي اعلام كرده تنها راه صلح در افغانستان، مذاكره با طالبان است.
سايه افغانستان بر سرنوشت اوباما از آن جهت سنگين است كه به باور اغلب ناظران بينالمللي، شكست در جنگ افغانستان به منزله پايان هژموني آمريكا بر جهان است. برخي تحليلگران اعتقاد دارند، آن روز دور نخواهد بود كه مورخان، سالهاي شروع قرن بيست و يكم را سرآغاز زوال امپراتوري آمريكا بدانند. يكی از ديپلماتهاي برجسته غربي ميگويد: «ناكاميهاي ايالات متحده، به بهترين فرصت رشد حريفاني مثل ايران، روسيه، برزيل، هند و چين تبديل شده است كه با قدرت نرم، بزودي موفق ميشوند نفوذ خود را بر سراسر جهان بگسترانند».