متين كاكويي: فرآیند تولید «برق پیک» يعني تامين برق در كمترين زمان ممكن در زمان اوج تقاضا مهم‌ترین ویژگی و بالاترین امتیاز برای نیروگاه‌های برقابی محسوب می‌شود، به همین دلیل است که برق پیک با توجه به اهمیت استراتژیکی که دارد گران‌تر از برق نیروگاه‌های معمولی و با قیمتی حدود 6 تا 7برابر برق معمولی به فروش می‌رسد و دقیقا به همین دلیل است که برخی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس حاضرند دست در جیبشان بکنند و حتی برای خرید اين برق از ايران به قيمت هرکیلووات ساعت بیش از ۲۰۰ سنت هزینه کنند. سد و نیروگاه گتوند نیز دقیقا با همین ماموریت طراحی و ساخته شده است. این سد قادر است با راه‌اندازی کامل فاز اول، در ساعات اوج مصرف، یکهزار مگاوات را به مدت ۱۲ ساعت در روز وارد شبکه برق کشور کند و در صورتی که فاز دوم آن نیز تکمیل شود، 2 هزار مگاوات برق را در مدت 6 ساعت از پرمصرف‌ترین ساعات مصرف برق در شبانه‌روز به شبکه برق کشور تزریق کند. اهمیت استراتژیک گتوند اما از ابتدایی‌ترین روزهای کلنگ‌زنی پروژه گرفته تا روزهای آبگیری و افتتاح نخستین واحد نیروگاهی همواره زیر سایه حاشیه‌های ریز و درشتی که اطراف این پروژه را فراگرفته مغفول مانده است. البته این حجم از حاشیه برای پروژه‌ای که در فاز اول ۶۰۰ میلیون تومان در روز و در فاز دوم روزانه بیش از یک‌میلیارد تومان درآمد دارد طبیعی است اما به هر حال این روزها با شنیدن نام گتوند پیش از آنکه تصویری از یک دستاورد مهندسی در ذهن‌ها شکل بگیرد، بیشتر حاشیه‌هایی مثل گنبد نمکی، شوري آب كارون، نشست سد، آواره كردن روستاييان و... ذهن‌ها را به خود مشغول می‌کند. حاشیه‌های ریز و درشت گتوند که از وجود گنبد نمکی و سازند گچساران در منطقه آبگیری این سد و در نتیجه احتمال شورشدن آب کارون شروع شده بود، بعدها با بدهی بالای پروژه و تعطیلی فعالیت‌های اجرایی و حتی تعویق چندباره وعده‌های مختلف درباره پروژه ادامه پیدا کرد اما پس از آنکه این مسائل تاحدودی برطرف شده، به نظر می‌رسید این بار در آستانه افتتاح دومین واحد نیروگاهی این پروژه، حاشیه‌های جدیدی سر برآورده که ابعاد ماجرا را به عمق جدیدتری می‌برد، اين بار برخی گزارش‌ها از آواره شدن ۴۰ هزار روستایی و زیرآب رفتن ده‌ها روستا با آبیگری گتوند خبر می‌دادند؛ اتفاقی که در صورت صحت داشتن ماهیت وجودی پروژه را زیر سوال می‌برد، به همین دليل و برای بررسی ابعاد همه حاشیه‌های کوچک و بزرگی که گویی قصد ندارند دست از سر گتوند بردارند پاي صحبت‌هاي محمدحسن معنوي‌فر، معاون اجرايي پروژه سد و نيروگاه گتوند نشسته‌ايم تا از نزدیک همه ماجراهای گتوند را لمس کنیم و حال و روز این روزهای «بزرگ‌ترین پروژه عمرانی کشور» را بهتر بدانيم. 18 سال زمان براي بزرگ‌ترين پروژه عمراني
معاون اجرايي کارگاه سد و نيروگاه برقابي گتوند با اشاره به اينكه فاز يک نيروگاه اين سد داراي 4واحد است، گفت: ابتدا واحد 4فاز يک، وارد مدار توليد شده و سپس دیگر واحدها راه‌اندازي خواهد شد. همه واحدهاي فاز يک تا پايان شهريور به مدار توليد وارد خواهند شد، اين در حالي است كه تکميل فاز 2 نيروگاه سد گتوند تا اواخر سال نهايي مي‌شود و تونل‌هاي آب‌بر حفاري شده و حداکثر تا آبان‌ماه امسال، لاينينگ تونل‌ها تکميل مي‌شود و به محض انجام مناقصه و تامين اعتبارات دولتي، وارد عمليات اجرايي فاز 2 خواهيم شد. معاون اجرايي کارگاه سد و نيروگاه برقابي گتوند عليا، خاطرنشان کرد: پس از اتمام عمليات ساخت نيروگاه‌هاي اين سد، در مجموع 2 هزار مگاوات برق ظرف 6 ساعت در زمان اوج مصرف وارد مدار خواهد شد، اين در حالي است كه نيروگاه‌هاي برقابي براي تامين برق زمان پيک از اهميت بسزايي برخوردارند زيرا نيروگاه‌هاي حرارتي را نمي‌توان به سرعت وارد مدار کرد. مهم‌ترين دليل اين مساله آن است كه هر بار خروج نيروگاه‌هاي حرارتي از مدار، استهلاک زيادي براي آنان دربر خواهد داشت اما نيروگاه‌هاي برقي را به راحتي و با کمترين زمان ممکن مي‌توان در مواقع لزوم وارد مدار کرد. وي با اشاره به گران‌تر بودن بهاي برق پيک اذعان داشت: انرژي برق را نمي‌توان ذخيره کرد بنابراين ناچار بايد ظرفيت نيروگاه‌هاي کشور را طوري طراحي کرد که در زمان اوج مصرف نيازهاي مشترکان را پوشش دهند. معاون اجرايي کارگاه سد و نيروگاه برقابي گتوند عليا اذعان داشت: براي ساخت سد گتوند، رکورد روزانه 510 هزار و 500 مترمکعب خاکريزي به ثبت رسيده است. وي اضافه کرد: به‌رغم آنکه سد گتوند يک سد خاکي است اما به دليل بزرگي پروژه به اندازه يک سد بتوني و معادل 74 هزار مترمکعب در ماه، بتون‌ريزي انجام شده است. معنوي‌فرد درباره دلايل تاخير در اجراي پروژه سد گتوند خاطرنشان کرد: بيشتر تاخيرها به دليل نبود منابع مالي است. وي ادامه داد: در برخي موارد نيز نبود زيرساخت‌هاي مناسب نظير سيمان و... سبب توقف کار شده است. معاون اجرايي کارگاه سد و نيروگاه برقابي گتوند عليا بيان کرد: ساخت اين سد 18سال به طول انجاميده اما در صورت تامين نقدينگي و وجود مصالح و زيرساخت‌هاي مناسب، چنين پروژه‌اي را مي‌توان ظرف 8 سال به اتمام رساند.
گتوند آب کارون را فيلتر مي‌کند؟!
يكي از مهم‌ترين حاشيه‌هايي كه در ماه‌هاي اخير درباره پروژه گتوند در رسانه‌ها مطرح شده، تاثير اجراي اين پروژه در شور شدن آب كارون و كاهش كيفيت آب اين رودخانه است اما معنوي‌فرد در پاسخ به اظهارات برخي کارشناسان که شوري آب کارون را ناشي از شسته شدن گنبد نمکي واقع در مخزن سد مي‌دانند، گفت: پيش از ساخت سد، روخانه کارون EC معادل 2500 را نيز تجربه کرده است. پس از آبگيري سد کارون، درجه شوري آب طي 2 هفته به 1600رسيد اما امروز شوري کنترل شده و خروجي آب کارون داراي EC معادل 1100 تا 1200 است. معاون اجرايي کارگاه سد و نيروگاه برقابي گتوند عليا تاکيد کرد: سد گتوند همچون فيلتر عمل کرده و آب شور در قسمت‌هاي پاييني سد که بخش مرده آن است، جمع مي‌شود و حتي مي‌توان در مواقع سيلاب اين آب شور را رد کرد. معنوي‌فرد در پاسخ به سوالي درباره اينکه آيا آب شور جمع شده در قسمت مرده سد به تاسيسات آن آسيب وارد مي‌کند يا خير، اظهار داشت: تاسيسات سد مستغرق در آب بوده و شوري روي آنها تاثير ندارد. وي دليل اصلي شوري آب کارون را مربوط به رودخانه‌هاي تلوک و گالي‌شور دانست و افزود: اين رودخانه‌ها از نمکزارها عبور کرده و آب شور خود را در گذشته نيز وارد کارون مي‌کردند به نحوي که اين رودخانه درجه شوري بالا را در سال‌هاي گذشته تجربه کرده بود. معاون اجرايي کارگاه سد و نيروگاه برقابي گتوند عليا در پاسخ به سوالي درباره تدابير وزارت نيرو در مواجهه با شور شدن بيش از حد آب کارون به دليل حل شدن گنبد نمکي مخزن سد تصريح کرد: قرار بود اگر EC آب کنترل نشود، بلافاصله مخزن سد را تخليه کنيم تا درجه شوري کنترل شود.