زیبا اکبرزاده: روز جمعه ساعاتی پس از آنکه صدای شلیک مداوم پدافندهای ارتش سوریه در شهر لاذقیه به گوش رسید و برخی منابع غیررسمی در این شهر اعلام کردند به جنگنده متجاوز به حریم هوایی سوریه شلیک کرده‌اند، اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه این هواپیما ترکیه‌ای بود. در پی انتشار سقوط این هواپیما رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه برنامه سفر خود به برزیل را نیمه‌کاره رها کرد و به کشورش بازگشت تا در جلسه‌ای اضطراری برای تصمیم‌گیری در این باره شرکت کند. وی هنگام ورود به فرودگاهی در آنکارا در جمع خبرنگاران گفت هنوز دقیقا نمی‌داند که آیا هواپیما هدف ضدهوایی سوریه قرار گرفته یا نه. پس از نشست اضطراری 2 ساعته اردوغان با کابینه و مقامات ارتش، دفتر نخست‌وزیر ترکیه سرانجام در بیانیه‌ای تاکید کرد پس از ارزیابی اطلاعاتی که نهادهای مسؤول به‌دست آوردند و اطلاعاتی که در قالب جستوجو و نجات به دست آمد، برای ما روشن شد سوریه هواپیمای ما را ساقط کرده است. این بیانیه تاکید کرد ترکیه موضع نهایی خود را درباره این موضوع بزودی اعلام خواهد کرد و با جدیت اقدامات ضروری را درباره این حادثه انجام خواهد داد. این بیانیه البته درباره ماموریت جنگنده ترک در آب‌های منطقه‌ای سوریه سخنی نگفت اما برخی شبکه‌های ترکیه‌ای گفته‌اند این جنگنده مشغول پرواز شناسایی بوده است. سخنگوی ارتش سوریه هم بامداد دیروز با انتشار بیانیه‌ای اعلام كرد روز جمعه یك جنگنده تركیه در حریم هوایی سوریه هدف پدافند هوایی این كشور قرار گرفت و ساقط شد. به گزارش سانا، 2 کشور با همکاری یکدیگر عملیات جستوجو برای یافتن 2سرنشین مفقود شده این هواپیما را پیش می‌برند. این اقدام كه برای اولین بار ظرف 15 ماه ناآرامی در سوریه رخ داد، از دیدگاه ناظران با توجه به تحولات این كشور و مسائل پیرامونی آن قابل تامل است. اقدام سوریه در ساقط كردن یك فروند جنگنده F4 تركیه از دیدگاه بسیاری از تحلیلگران درس نظامی این كشور به تركیه و دیگر دولت‌های حامی گروه‌های مسلح به شمار می‌رود. ترکیه در ماه‌های گذشته مستقیم و غیرمستقیم سوریه را به قطع اقدامات قاطع و لازم جهت آنچه آنکارا انگیزه‌های انسانی و بشردوستانه خوانده بود، تهدید کرده بود و این تهدیدها هر روز با خویشتنداری دمشق روبه‌رو شده بود اما این‌بار زمانی که جنگنده F4 ترکیه وارد حریم هوایی سوریه شد، سوریه با به نمایش گذاشتن قدرت نظامی‌اش به ترکیه، جواب متجاوز به حریمش را داد. روزنامه القدس‌العربی در سرمقاله خود نوشته است مقامات سوریه با سرنگون کردن هواپیمای ترکیه‌ای پیامدهای مختلفی مبنی بر توانمندی و عدم هراس از تهدیدهای نظامی را به طرف‌های متخاصم ارسال می‌کنند. به نوشته این روزنامه، نخستین پیام این اقدام، هشدار به ترکیه در كمك افراطی به مخالفان سوريه و مسلح كردن آنها به جنگ‌افزارهاي مدرن و تبديل خاك آن كشور به گذرگاه ورود افراطيون اسلامگرا به سوريه است و گفت: احتمالا سوریه خواست با این اقدام اثبات کند که ضعیف نیست و از جنگ نمی‌ترسد. پيام دوم سوريه خطاب به ناتو بويژه آمريكاست تا بدانند سوريه مانند ليبي نيست و هرگونه اقدام نظامي عليه اين كشور از جمله بمباران هوايي، بدون عواقب نخواهد بود. (سوريه زرادخانه تسليحاتي بسيار قوي از جمله موشك‌هاي s300 ضدهوايي دارد كه مي‌تواند با هر هواپيماي متجاوزي مقابله كند. اين در حالي است كه نظام ليبي نتوانست حتي يك هواپيماي غربي را سرنگون كند، البته جز هواپيماي لاكربي؛ البته اگر واقعا رژیم قذافي در سقوط آن هواپیما دست داشت). پيام سوم به برخي كشورهاي عربي بويژه اعضاي شوراي همكاري است كه سلاح و تجهيزات مدرن را از طريق تركيه براي عناصر مسلح در سوريه ارسال مي‌كنند. این گزارش می‌افزاید، چهارمین پيام نيز خطاب به افكار عمومي داخل سوريه و تاكيد بر اين امر است كه نظام همچنان آماده رويارويي با توطئه بيگانگان است. از سوی دیگر، آنچه مسلم است اینكه اقدام سوریه در ساقط كردن جنگنده تركیه، بر اساس مقررات بین‌المللی اقدامی قانونی است و در دفاع از حریم كشوری مستقل و با حاكمیت صورت گرفت. تركیه نیز این حقیقت را پذیرفته و در اظهارات سران این كشور در ارتباط با این مساله واكنش تلافی‌جویانه یا تهدیدآمیز مشاهده نمی‌شود. همچنان که عبدالله گل، رئیس‌جمهوری ترکیه در اظهاراتی اعتراف کرد جنگنده کشورش به حریم هوایی سوریه تجاوز کرده است. با توجه به شرایط پیش آمده، اکنون روشن است تهدیدهایی که به طور غیررسمی در ماه‌های گذشته از دمشق علیه هرگونه اقدام نظامی ضدسوریه به گوش می‌رسید، بسیار جدی است. با توجه به این شرایط است که باید گفت ترکیه و دیگر دولت‌هایی که خواهان براندازی نظام سوریه هستند، تنها یک گزینه فراروی خود دارند و آن روی آوردن به حل مسالمت‌آمیز بحران سوریه از طریق گفت‌وگو است.نشست گروه تماس در ژنو
از سوی دیگر قرار است در 30 ژوئن نشست گروه تماس در ژنو برگزار شود. کوفی عنان، فرستاده ویژه سازمان ملل و اتحادیه عرب در سوریه، روز جمعه بار دیگر اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران باید برای حل بحران سوریه مشارکت داشته باشد. عنان در روز جمعه گفت تشدید خشونت‌ها در سوریه نیاز به تدابیر جدیدی دارد. وی گفت من از همه طرف‌ها می‌خواهم به پایان بخشیدن به خشونت عمل کنند و هشدار داد در غیر این صورت بزودی هرگونه فرصتی برای کنترل بر بحران بی‌ثمر از دست می‌رود.
تشکیل دولت جدید سوریه
تلویزیون سوریه گزارش داد دولت جدید سوریه تشکیل شد. در دولت جدید وزیر دفاع در سمت خود ابقا شد و 2 تن از مخالفان کابینه نیز حضور دارند. قدری جمیل به عنوان معاون نخست‌وزیر و وزیر تجارت و علی حیدر به عنوان وزیر آشتی ملی در دولت جدید سوریه نقش ایفا می‌کنند.