۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۵۵
برنامه ايران و 1+5 در روسيه

طراحی مذاکرات مسکو چه بود؟

گروه سیاسی: هر‌چند سخنگوی کاترین اشتون پیش از آغاز مذاکرات مسکو گفت که دستور جلسه این مذاکرات بررسی پیشنهاد‌‌های 1+5 است اما آنچه در هتل گلدن رینگ مسکو رقم خورد چیز دیگری بود. بر مبنای مجموعه اطلاعات موجود، طراحی مذاکراتی طرف غربی این بود که بدون واگذاری هیچ امتیازی در زمینه لغو تحریم‌ها، ایران را وادار به پذیرش تعلیق غنی‌سازی 20 درصد به عنوان یک گام اعتمادساز و بدون دریافت هیچ‌گونه ما‌به‌ازای مشخص کند. گزارش‌ها حکایت از آن دارد که در مرحله فعلی غربی‌ها توقع نداشتند ایران وارد بحث درباره غنی‌سازی 5 درصد یا عمل به قطعنامه‌های شورای حکام و شورای امنیت شود. در عوض، طرف غربی تصور می‌کرد که اگر بتواند ایران را در یک فرآیند اعتمادساز دامنه‌دار درگیر کند، می‌تواند در مراحل بعدی نوعی فرآیند پایبندی هم تعریف کرده و عمل به قطعنامه‌های شورای امنیت را از ایران مطالبه کند. با این وجود به نظر نمی‌رسد غربی‌ها در مسکو انتظار نهایی شدن این دستور‌العمل مذاکراتی یا دریافت یک گام ملموس از ایران را داشته‌اند بلکه آنها بیشتر در پی آن بودند که به فرآیند درگیر شدن ایران در این مباحث عمق بیشتری بدهند. گروه 1+5 نقطه قوت این طراحی را فشار تحریم‌ها بر محیط داخلی ایران، ترس از تشدید تحریم‌ها در آینده و تلاش ایران برای تعدیل این وضع ارزیابی می‌کرده است. در عین حال، نقطه ضعف جدی این طراحی این بود که اساسا بر محاسبات اشتباهی از الگوی رفتار ایران متکی است. اولا ایران تاکید دارد که در مذاکرات گفتمان اعتمادسازی باید جای خود را به گفتمان همکاری بدهد که مهم‌ترین ویژگی آن پذیرش حقوق و لغو فشارها بر ایران است. ثانیا، به نظر می‌رسد غربی‌ها خود نیز دریافته‌اند تا زمانی که ما‌به‌ازای جدی و قابل‌قبولی ارائه نکنند، شانسی برای درگیر شدن جدی ایران در بحث 20 درصد وجود ندارد. ثالثا، روشن است که اگر بنا باشد غربی‌ها پس از بحث 20 درصد مجددا به بحث 5 درصد برگردند و پایبندی به قطعنامه‌های شورای امنیت را مطالبه کنند، آن وقت توافق در این باره هیچ سودی برای ایران نخواهد داشت. و رابعا ایران حس می‌کند طرف مقابل آمادگی ورود به یک بحث جدی را ندارد چرا‌که اساسا شرایط داخلی آمریکا در مقطع فعلی چنین اجازه‌ای به آن نمی‌دهد. و آخرین نکته هم اینکه ایران موضوع تحریم‌های 28 ژوئن و 13 ژوئیه را کم‌اهمیت‌تر از آن می‌دانست که بابت آن امتیازی واگذار کند چرا‌که این تحریم‌ها 6‌ماه قبل اعمال شده و خود غربی‌ها به ناکارآمدی آن پی برده‌اند. بنابراین طراحی مذاکراتی طرف ایرانی این بود که گروه 1+5 به طور جدی درگیر 2 بحث کاهش تحریم‌ها و غنی‌سازی 5 درصد شود. علاوه بر این برای ایران اهمیت داشت که طرف مقابل را وادار به ورود به بحث‌های کارشناسی درباره مذاکرات مسکو بکند. این موضوعی است که قبل از مسکو 1+5 از ورود به آن به طور جدی امتناع کرد ولی در مسکو دریافت که چاره‌ای جز پذیرش آن ندارد. در نتیجه خروجی مذاکرات مسکو یعنی آغاز نشست کارشناسی میان 2 طرف همان چیزی بود که ایران قبل از مذاکرات صراحتا به عنوان مطالبه خود اعلام کرده بود.
آسيب حمله آمريكا به ایران براي نظم جهانی
هر چند ایالات متحده از طولانی‌تر شدن روند مذاکرات به علت اثرگذاری تحریم‌ها در ایران استقبال می‌کند با این حال برخی کارشناسان معتقدند که اقدام آمریکا در تحریم جمهوری اسلامی‌، نظم موجود جهانی را به هم می‌زند که در نهایت به ضرر آمریکا تمام خواهد شد. چارلز گري (Charls Gray)، نویسنده مستقل در کالیفرنیا در مقاله‌اي در روزنامه گلوبال تایمز در این باره نوشت: تصمیم بر اعطا نكردن معافیت به چین از تحریم‌های آمریکا علیه واردکنندگان نفت از ایران در نگاه اول احمقانه و دیوانه‌وار به نظر می‌رسد. این تحریم‌ها که براساس قانون مصوبات دفاع ملی آمریکا برای سال مالی 2012 تصویب شده‌اند، کشورهایی را که به واردات نفت ایران ادامه می‌دهند و دولت آمریکا را قانع نکرده‌اند که قدم‌های لازم را برای کاهش واردات نفت از ایران برداشته‌اند، هدف گرفته است. این البته درخواستی توهین‌آمیز برای بسیاری از ملل به حساب می‌آید. در واقع قانون آمریکا عملا حق حاکمیت آمریکا را به همه کشورهایی که از آنها نام برده می‌شود گسترش می‌دهد. این عملا به معنای اعلام این مطلب به چین است که این آمریکا است که تعیین می‌کند چه موقع و چگونه سازمان‌های مالی چین می‌توانند پول و ارز خارجی خود را خرج کنند.در بخش پایانی این مقاله آمده است: بر‌خلاف ادعاهای‌ آمریکا، ایران یک تهدید حتمی و قریب‌الوقوع بر جهان نیست. در واقع تهدیدات آمریکا علیه حقوق مستقل چین و دیگر کشورها در انجام تجارت‌شان براساس تصمیم و خواست خودشان است که تهدیدی بزرگ‌تر را متوجه ثبات نظام جهانی می‌كند. این آمریکا‌ست- و نه ایران‌- که در حال پذیرفتن ریسک فلج كردن و از کار انداختن دائمی روش‌های چند‌جانبه موثر برای حل و فصل مسائل جهانی است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده