رضا خسروي: دعواهای صنفی وضع بغرنج اکران را روز به روز پیچیدهتر میکند. «گشت ارشاد» و «خصوصي» که توقیف شد، حوزه هنری اعلام کرد اجازه اکران 15 فیلم مغایر با ارزشها را در سینماهایش نمیدهد. این حرف با واکنش جامعه صنفی تهیهکنندگان و نامه معروفش مواجه شد. حالا دعوا به جایی رسیده که یکی حواله اکران نمیدهد و میخواهد تا پای تعطیلی سینماهای حوزه پیش برود و آن یکی همچنان مصر به عدم اکران 15 فیلم است؛ 15 فیلمی که رسما نامشان عنوان نمیشود ولی با تطبیق موضوعشان با بیانیه حوزه میتوان حدس زد منظور کدام فیلمهاست: «سياست حوزه هنري در قبال اكران فيلمهاي سينمايي توجه به آثار ارزشمند بوده و به فيلمهايي كه باورها و ارزشهاي مسلم ملت مسلمان ايران، آداب اجتماعي و فرهنگي آنها را به سخره ميگيرند و سلامت رواني جامعه را از بين ميبرند، امكان نمايش در سينماهاي خود را نميدهد و در اين تصميم تجديدنظر نخواهد كرد.» روز گذشته خبرگزاری ایسنا بر اساس یک تخمین نام برخی فیلمها که در لیست سیاه اکران قرار دارند را منتشر کرد. این گزارش اگرچه هنوز با واکنش رسمی مسؤولان و صاحبان فیلمها مواجه نشده اما پیشتر هم در محافل خصوصی از این فیلمها به عنوان آثار مسالهدار نام برده شده است. به این فهرست میتوان فیلمهایی مثل «پنهان» ساخته مهدی رحمانی، «یک عاشقانه ساده» سامان مقدم، «آمین خواهیم گفت» سامان سالور و «بیداری» فرزاد موتمن را هم اضافه کرد که البته مشکل محتوایی آنها پررنگ نیست بلکه بهخاطر ضعف ساختاری در فهرست سیاه اکران قرار میگیرند.درباره خیانت
شاید پررنگترین موضوعی که در جشنواره سیام فجر بدان پرداخته شد، افزایش تم خیانت در فیلمها بود، این بار نه فقط یک طیف فکری که رسانههای مختلف بدان پرداختند و این موضوع را از جنبههای مختلف مورد کنکاش قرار دادند. همین موضوع عامل اصلی ایجاد حاشیه در اکران نوروز شد و به مرور اصل موضوع جای خود را به دعواهای صنفی داد. مرور دیدگاه سینماگران درباره خیانت خالی از لطف نیست:
سيدعليرضا سجادپور، مديركل اداره ارزشيابي و نظارت: مطلقا اعلام ميكنم فيلمهایي با مضامين خيانت در سينماي ايران وجود ندارد و تعداد اندكي از ساختههاي سينمايي هستند كه در لايههاي جنبي و زيرين خود اين موضوع را در زندگي به چالش كشاندند. اين مباحث به طور كل و تمام سناريوي طراحي شده توسط 3-2 نفر است كه اگر لازم ببينم اسامي اين طراحان را بيان ميكنم. اين افراد از آغاز شروع جشنواره در راهروها، راهپلهها و در لابيهاي برج ميلاد كه مينشستند و حضور داشتند اين مباحث را آغاز كردند. شاهداني هم براي اين صحبت خود دارم.
مسعود فراستی، منتقد: ما این همه ادعا داریم که طرفدار خانوادهایم. فیلمهایی که با محوریت خیانت تولید شده ضدمفهوم خانواده است. فیلم «نوادگان» که نامزد اسکار بود درباره کسی است که خیانت کرده و در بستر مرگ است، آخر هم میمیرد. خیانت را طوری نشان میدهیم که بامزه و شیرین است. این احساس به تماشاگر دست میدهد که خیانت آنچنان هم بد نیست. یک تجربهای بکنیم، شاید بدک نباشد!
سيدجمال ساداتيان، تهیهکننده: چند وقت اخير در روزنامهاي تيتري خواندم با اين عنوان كه توفان طلاق در كشور خانمانبرانداز است. اين مسائل واقعيتهايي است كه در جامعه وجود دارد. اگر ترجيح مسؤولان اين است كه با قرص، كپسول و دارو اين مشكلات را حل كنيم كه بايد بگويم اين مداوا مقطعي است. نميتوان شخصي را كه دچار سرطان شده با كپسول و سرم سرپا نگه داشت. بايد مداواي اساسي روي اين فرد شكل بگيرد. حوزه اجتماعي بايد كالبدشكافي شود، بايد راهحلي برايش پيدا كرد. بايد زنگ خطر را براي خانوادهها به صدا درآوريم تا مراقب جوانهاي خود باشند. زنگ خطر را براي خانوادهها به صدا درآوريم تا آنها به جوانان خود هشدار دهند تا به اين ترتيب اساس و بنيان خانواده حفظ شود.
مسعود اطیابی، کارگردان: اکنون فیلمهای سینمایی ما کانون خانواده را در ایران مورد شک و تردید نشان میدهند، وقتی فیلمی در جشنواره فیلم فجر به نمایش در میآید و پدر خانواده در آن خائن است و در عین حال این فیلم مورد تقدیر قرار میگیرد، رسانهها و جشنواره به آن توجه میکنند. طبیعی است که این روند ادامه داشته باشد و در نهایت به فیلمهایی برسیم که این روزها به خانوادهها و تصویر کردن خیانت در آنها میپردازند که این مساله اصلا برای سینما و جامعه ما خوب نیست.
حميد بهمني، کارگردان: در ايران به بهترين شكل در اين 30 سال سعي شده از اين هنر ارزشمند استفاده شود و فيلمهاي تاثيرگذاري را توليد كردهايم اما متاسفانه گاهي احساس ميشود آثار به سمتي رفتهاند كه از انديشه دين و فرهنگ دفاع مقدس فاصله گرفتهاند و با سياهنمايي، ناديده گرفتن خانواده و نگاه ابزاري به زن مسير جديدي در سينما آغاز شده كه به هيچ وجه مسير ما نيست و با خطي كه حضرت امام(ره) در 12 بهمن ماه اعلام كردند هيچگونه سنخيتي ندارد.