ثمانه اکوان: پس از مذاکرات بغداد نشانههایی از تلاش غرب برای ناکام نشان دادن این دور از گفتوگوها دیده شد و این روند در مذاکرات هستهای به اوج تکامل خود رسید و رسانههای غربی و بویژه آمریکایی در تحلیلهای خود از این مذاکرات، آن را شکست خورده عنوان کردند. به عقیده این رسانهها، ایران به هیچ وجه از موضع خود در دستیابی به دانش هستهای کوتاه نمیآید و غرب نیز نتوانسته تاکنون با تنگتر کردن دایره تحریمها و تهدیدات مختلف راه به جایی ببرد؛ بنابر این نمیتوان تصور درستی از چگونگی ادامه روند مذاکرات داشت. عوامل رژیم صهیونیستی نیز البته دیدگاهی غیراز این نداشته و از اقدامات احتمالی کنگره آمریکا برای تصویب قانون حمله به ایران استقبال میکنند اما در عین حال میدانند به احتمال زیاد کنگره نیز به هر بهانهای بهراحتی از قید حمله نظامی به کشوری که یکی از قدرتمندترین کشورهای منطقه خاورمیانه است، میگذرد. شاید به همین دلیل باشد که روزنامه صهیونیستی هاآرتص با ناامیدی به برنامههای کنگره مینگرد و اعتقاد دارد دنیا در حال آماده شدن برای تعامل با ایران هستهای است.این روزنامه در خبری اعلام کرده است: بسیاری از کارشناسان نظامی بر این باورند ایران هستهای شده، توازن قوای نظامی در منطقه را به دنبال دارد و ثبات بیشتری در خاورمیانه ایجاد خواهد کرد. هاآرتص در این باره به گزارش جدید مجله آمریکایی foreign Affairs درباره برنامه هستهای ایران اشاره کرده و نوشته است: مقالات متعدد و بیشماری راجع به برنامه هستهای ایران و چگونگی برخورد و احیانا حمله نظامی به این کشور نگاشته شده است. در زمانی که طبلهای آغاز جنگ در منطقه در حال نواخته شدن هستند و مدتهاست کمیتههای کنگره آمریکا بر سر ایده حمله نظامی به ایران بحث میکنند، شماره جدید مجله
Foreign Affairs گزارشی با این تیتر منتشر کرده است: «چرا ایران باید به بمب اتم دست پیدا کند؟» کنیث والتز، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات جنگ و صلح «سالتزمن» چنین استدلال کرده است که زمانی که ایران به بمب هستهای دست پیدا کند در واقع وضع توازن قدرت نظامی در منطقه را بهبود بخشیده است.
آنطور که روزنامه هاآرتص بیان کرده است، بسیاری از مسائلی که در گزارش این موسسه تحقیقاتی آمده، قبل از این نیز در رسانهها بیان شده بود و این روزها رسانههای زیادی هستند که به مساله ضرورت تعامل با ایران هستهای شده میپردازند: رژیم ایران درباره برنامه هستهای که دنبال میکند اصلا غیرمنطقی نیست و رهبران ایران مانند هر کدام از دیگر رهبران جهان به دنبال بقای کشور و قدرت ایران هستند. در عین حال تاریخ نشان داده است که هرگاه کشوری در جهان به سلاح هستهای دست پیدا کرده است، با مسؤولیت بیشتری به مسائل جهانی نگریسته است و تاریخ هیچگاه جنگ بین 2 قدرت هستهای را در خاطر ندارد. در عین حال ایران نیز نمیتواند سلاح هستهای که خود تولید کرده و ممکن است علیه خودش استفاده شود را در اختیار تروریستها قرار دهد. والتز در این گزارش بیان کرده است که بسیاری از قدرتهای جهانی هنوز نمیدانند که هدف اصلی ایران از بهکارگیری دانش هستهای چیست اما نگاهی به عملکرد ایران در برهههای حساس تاریخی که احتمال میرفته جنگی نظامی بین این کشور و کشورهای غربی درگیرد، نشان میدهد که ایران به دنبال به راه انداختن هیچ جنگی نیست. به عنوان مثال در مساله تحریم نفتی ایران، ایران تهدید کرد که تنگه هرمز را میبندد اما این تهدید هیچگاه عملی نشد و جنگی هم بین ایران و آمریکا در این زمینه در نگرفت. به نظر میرسد اگر ایران به دنبال سلاح هستهای هم باشد- که هنوز هیچ مدرکی در این باره در دست نیست- از این سلاحها به عنوان عامل بازدارنده استفاده میکند تا صلح و حاکمیت ملی خود را حفظ کند و به دنبال توسعه تواناییهای تهاجمی خود نیست. در این گزارش همچنین تاکید شده است: اگر بسیاری از کشورهای دارنده سلاح هستهای تاکنون از این سلاحها استفاده نکردهاند، باید گفت همین دلیل خوبی است که بگوییم ایران هم در صورت داشتن بمب هستهای از آن استفاده نخواهد کرد. برای برخی از محافظهکاران تنها این مهم است که کشورهای مسلمانی چون ایران بمب هستهای نداشته باشند. در پاسخ به این ادعا باید گفت عربستان هم اکنون به دنبال برنامههای خود در دستیابی به بمب هستهای است و آمریکا هم با آن موافق است. هاآرتص البته با حقایق گفته شده در این گزارش موافق نیست و اعتقاد دارد اگر ایران به بمب هستهای دست پیدا کند، ترس از ایران و دوستان فلسطینیاش باعث فرار مهاجران از سرزمینهای اشغالی میشود و این یعنی تهدید منافع رژیم صهیونیستی در منطقه. والتز قبل از این در مقالهای در سایت یواسای تودی نیز به بیان دلایل موافقت خود با ایران هستهای پرداخته و بیان کرده بود که با وجود مذاکرات و تهدیدات، این غرب است که در نهایت باید با ایران هستهای کنار بیاید و راهی برای تعامل با این کشور قدرتمند منطقه خاورمیانه پیدا کند. وی بیان کرده بود که یافتههای تاریخی نشان میدهد اگر کشوری به دنبال ساخت سلاح هستهای باشد، هیچ قدرتی نمیتواند جلوی او را بگیرد.
این پژوهشگر آمریکایی که این روزها با سفارشهای زیادی برای نوشتن مقاله در حمایت از ایران هستهای روبهرو است، در گزارش خود بیان کرده است که مثال عینی در این زمینه کره شمالی است که با وجود تمام تحریمهای آمریکایی و بینالمللی به برنامه هستهای خود ادامه داده و هر از گاهی با خبر آزمایش موشک و سلاح هستهای دیگری، قدرتهای جهانی را به بازی میگیرد. وی بیان کرده است که اگر ایران نیز بخواهد همین روش را در پیش گیرد، هیچ تحریم و تهدیدی نمیتواند او را از این کار بازدارد و در شرایط فعلی بحران پیش آمده بر سر برنامه هستهای ایران 2 نتیجه بیشتر در پی ندارد. در مقاله روزنامه یواسایتودی آمده است: نخستین نتیجه که نتیجه مد نظر آمریکا و متحدانش نیز هست، این است که با تنگتر کردن دایره تحریمها و تهدیدات روزافزون، آمریکا و متحدان اروپایی و اسرائیلیاش سعی کنند ایران را از دستیابی به دانش هستهای بازدارند. اسرائیل در این زمینه کمک بزرگی به آمریکا کرده و با قتلهای برنامهریزی شده دانشمندان هستهای ایران و استفاده از بدافزارهای کامپیوتری سعی در متوقف کردن ایران داشته است و تلاش داشته نشان دهد اگر ایران بخواهد به برنامههای خود ادامه دهد، باید هزینههای بیشتری بپردازد. دومین نتیجه اما این است که بر اثر تهدیدات روزافزون، ایران تصمیم بگیرد واقعا به یک ابرقدرت هستهای تبدیل شود و به صورت کاملا آشکار به آزمایش یک سلاح هستهای بپردازد. آمریکا و اسرائیل اعلام کردهاند که به هیچ عنوان اجازه چنین کاری را به ایران نمیدهند اما این طرز صحبت دیگر برای تمام کشورهای در حال توسعه دنیا، عادی شده است.
هر کشوری که به دنبال استفاده از انرژی هستهای بوده روزگاری با این طرز صحبت قدرتهای غربی دست به گریبان بوده است و ایران نیز تاکنون به این لحن صحبت توجهی نکرده است. با این حال هرگاه مواضع 2 طرف بشدت از هم دور شده، کشورهای دیگر تصمیم گرفتهاند شرایط جدید را پذیرفته و با یک کشور هستهای دیگر تعامل مثبت داشته باشند.
بنابر این میتوان گفت با ساخته شدن سلاحهای هستهای، سلاحهای قدیمی کشتار جمعی از دور خارج شده و ثبات و امنیت بیشتری برای کل کشورها به وجود آمده است. در حال حاضر درخواست کشورهای مختلف برای ایجاد ثبات و امنیت در خاورمیانه از بین بردن سلاحهای هستهای خیالی در ایران نیست، بلکه از بین رفتن سلاحهای هستهای در اسرائیل که میتواند خطر بیشتری برای منطقه باشد، از درخواستهای مشترک بسیاری از کشورها است و اگر ایران روزی به سلاح هستهای هم دست پیدا کند، این کار تنها به ثبات و امنیت خاورمیانه کمک میکند. این نوع مقالات و تحلیلها که به سیاستمداران غربی اجازه میدهد با فراغ بال بیشتری به سمت ایجاد راههای تعامل با ایران پیش بروند، بعد از مذاکرات بغداد بیشتر از قبل در رسانهها دیده میشود.
نگرانی رسانههای صهیونیستی نیز از همین مساله است که این اقدام رسانههای غربی و بویژه آمریکایی زمینهچینی برای پذیرفتن ایران هستهایشده ولو با وجود سلاح هستهای باشد. این افراط و تفریط غرب در پرداختن به مساله تلاش ساده ایران برای دستیابی به انرژی صحآمیز هستهای- و نه بمب هستهای- این روزها بیشتر شده است. این روزها که خبر از بینتیجه بودن تحریمها و بیفایده بودن به راه انداختن جنگی دیگر در منطقه خاورمیانه است، رسانهها و اندیشکدههای آمریکایی تلاش دارند به هر نحو ممکن راه دیگری به سیاستمداران
نشان دهند.