
ادامه از صفحه اول
تلاش میشد شور انقلابی طی یک پروسه دقیق، کاهش یافته و انقلاب به یک «تغییر دموکراتیک» تنزل داده شود. این طراحی با فضاسازی گسترده برای مدیریت سیاسی نظامیان بهوجود آمد و نتیجه آن شد که احمد شفیق، نماینده شرایط قبل از انقلاب مصر به عنوان رقیب اصلی محمد مرسی، نماینده انقلابیون مسلمان شناخته شود. تعلل انقلابیون و نبود مدیریت واحد در میان آنان سبب شد انتخابات ریاست جمهوری مصر پس از انقلاب، به جای دولتسازی انقلابی و شتاببخشی به روند انقلاب، به صحنه تصمیمگیری برای بقا یا عدم بقای حکومت حسنی مبارک تبدیل شود. و از آن مهمتر، پس از برگزاری انتخابات نیز کاندیدای جریان حسنی مبارک مدعی پیروزی شد. اگرچه این رفتار را میشود در قالب یک ترفند سیاسی ارزیابی کرد اما یک نکته ظریف در خود دارد. احمد شفیق به محمد مرسی تبریک گفت تا بهرغم همه محاسبات و طراحیها، آنچه از آن به حفظ پرنسیب و پرستیژ بینالمللی یاد میشود؛ حفظ گردد و افکار عمومی با تقید سیاستورزان به اصول بدیهی و پذیرفته شده سیاستورزی مواجه شوند. مصر تجربه مردمسالاری قابل توجهی ندارد. در این کشور همواره قدرت میان نظامیان دست به دست شده است و بایگانی افکار عمومی ذهنیت و بهتبع آن درک درستی از «انتخاب» ندارند. به همین دلیل قاعدتا نمیتوانند رفتار سیاسی موجهی از سیاسیون خود طلب کنند. با این حال اما از ظواهر همین دموکراسی محافظت میشود. کسی کافه را به هم نمیریزد و این بهرغم محتوای انتخاب؛ پیام خوشایندی برای ما ایرانیها نیست. اینکه طرفداران نظامیان و حکومت امثال حسنی مبارک در مصر اسلوب سیاستورزی و رقابت را بسیار بهتر و روانتر از مدعیان توسعه سیاسی در ایران اجرا میکنند؛ برای این جریان داخلی پندآموز است. در مصر هم اختلاف آرا 3 درصد بود. همانند فرانسه!
***
توسعهیافتگی سیاسی قطعا منجر به سلامت سیاسی میشود و نوعی نظارت عمومی را به دنبال میآورد. در این شرایط هرج و مرج سیاستورزی دیگر حادث نمیشود و این قبیل عارضهها کمتر رویت میشود. اما اگر مشق توسعهیافتگی تنها به مراعات ظواهر و مطالبه لوازم محدود شود، جامعه شاهد بروز افادههای نخبگی میشود. متاسفانه در جامعه ما این افادهها به وفور یافت میشود. شاید بزرگترین عامل این عارضه، اهداف غیرواقعی شکلدهنده جامعه نخبگانی یا طبقه روشنفکری باشد. آنان که طبقه مدعی روشنفکری و نخبگی ما را تربیت کردند؛ اهدافی بیقواره با واقعیات چنین طبقاتی داشتهاند. اصالت نخبگانی تابع ضرورتهای سیاسی شده است. عوارض این واقعیت بسیار طولانیمدت است. اینان سالها باید هزینههای استدلالهای رهنوردی را بدهند.