گروه سیاسی: یک هفته مانده به مذاکرات فنی استانبول، سعید جلیلی، دبیر شورایعالی امنیت ملی روز پنجشنبه با ارسال نامهای خطاب به کاترین اشتون، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی نسبت به پیامدهای دوری از منطق در گفتوگوها و بهکارگیری ابزارهای غیرمشروع در قبال ملت ایران به کشورهای غربی هشدار داد. دبیر شورایعالی امنیت ملی در این نامه با اشاره به مبانی استدلالی و منطقی پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران و نیز ارزیابی مستدل و دقیق پیشنهاد 1+5 در گفتوگوهای مسکو تاکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران همچون گذشته آمادگی دارد به سهم خود در ابتکارعملهایی که بتواند گفتوگوهایی موفق و رو به جلو را رقم بزند کماکان مشارکت کند».
سعید جلیلی با ارزیابی روند گفتوگوهای استانبول، بغداد و مسکو تصریح کرد: «استمرار گفتوگوهای موفق و رو به جلو صرفا در شرایطی ممکن است که در چارچوب راهبرد همکاری و در پی ایجاد اعتماد ملت ایران باشد». دبیر شورایعالی امنیت ملی با اشاره به انتظار ملت ایران برای واکنش مناسب در قبال رویکرد غیرسازنده طرف غربی هشدار داد: «مسؤولیت هرگونه لطمه به روند سازنده گفتوگوها متوجه طرفی است که ابزارهای غیرمشروع را جایگزین منطق در گفتوگوها میکند».
انتشار این نامه در آستانه اول جولای یعنی روزی که ادعا شده اتحادیه اروپایی تحریمهای خود را علیه خرید نفت و بانک مرکزی ایران اعمال خواهد کرد و همچنین یک هفته مانده به مذاکرات کارشناسی ایران و 1+5 در استانبول به این معناست که جلیلی آینده مذاکرات را در گرو رفتار 1+5 میداند. به گزارش ایران هستهای، بر اساس توافق صورت گرفته در مذاکرات مسکو، کارشناسان ایران و 1+5 روز سهشنبه 13 تیرماه 1391 (3 جولای 2012) در استانبول با یکدیگر دیدار خواهند کرد. کارشناسان میگویند دستورکار مذاکرات کارشناسی میان ایران و 1+5 در استانبول، «یافتن راههایی برای نزدیک کردن پیشنهادهای 2 طرف» خواهد بود. بر اساس گزارشهای موجود، برنامهریزی برای برگزاری این دیدار در زمان مقرر در حال انجام است ولی احتمال اعمال تحریمهای اروپا علیه ایران از اول جولاي فضای سنگینی را بر این نشست حاکم خواهد کرد و احتمال توافق را به حداقل مقدار ممکن کاهش میدهد. از سوی دیگر، کارشناسان در تهران تاکید دارند همانطور که در سخنان سعید جلیلی در پایان نشست مسکو و همچنین بیانیه کاترین اشتون تصریح شده، این نشست یک نشست فنی (Technical Meetting) خواهد بود که موضوع آن نه تبیین پیشنهاد یک طرف برای طرف دیگر، بلکه تلاش برای یافتن نقاط اشتراک میان پیشنهادهای 2 طرف است تا روشن شود که حداقلی از اشتراکات برای برگزاری یک جلسه دیگر میان ایران و 1+5 وجود دارد یا نه. ایران در نشست مسکو ابعاد یک پیشنهاد 5 محوری را به تفصیل برای گروه 1+5 تشریح کرد که اساسا بر تثبیت حق غنیسازی و رفع تحریمها تکیه داشت.
گروه 1+5 هم در بغداد پیشنهادی مکتوب به ایران ارائه کرد که در اصل درباره غنیسازی 20 درصد در ایران بود. نکته کلیدی از دید کارشناسان در تهران این است که ایران در پیشنهاد 5 محوری خود، این ایده 1+5 را رد نکرده اما آن را در چارچوب مدنظر خود قرار داده است. مقصود از چارچوب در اینجا این است که درخواستهای بعدی 1+5 پس از موضوع 20 درصد چه خواهد بود؟ ایران ایدههای فعلی 1+5 در این باره را قبول ندارد. با این حال روشن نیست که آیا امکان چنین تفاهمی در نشست کارشناسی وجود خواهد داشت یا نه. اطلاعات فعلی حکایت از آن دارد که آقای کلمنت از جانب 1+5 در این نشست حضور خواهد یافت.
چین و سنگاپور هم معاف شدند
کارشناسان ایران و 1+5 در حالی قرار است سهشنبه هفته جاری مذاکرات فنی را آغاز کنند که از یکشنبه، تحریمهای اتحادیه اروپایی و آمریکا علیه صنعت نفت ایران به اجرا درخواهد آمد. این در حالی است که آمريكا نام چين و سنگاپور را به فهرست كشورهاي معاف از تحريم آمريكا علیه ايران افزود.
خبرگزاري رويترز گزارش داد: آمريکا برای پرهيز از كشمكش ديپلماتيك با چين كه به حمايتش براي فرونشاندن بحران سوريه و مهار برنامه هستهای ايران نياز دارد، پكن را به مدت 6 ماه از اجراي قانون تحريمهاي ايران معاف كرد. بنا بر اين گزارش، با تصميم اتخاذ شده در آمريكا براي معافيت چين - و سنگاپور- دولت اوباما همه
۲۰ خريدار مهم نفت ايران را در فهرست معافيت از تحريمها قرار داده است.
در واقع این کشورها برای خروج از شمول تحریمهای آمریکا، اندکی از واردات نفت از ایران را پیش از این کاهش دادهاند تا بتوانند به تامین نیازهای نفتی خود از ایران ادامه دهند.
گنگ شوآنگ، سخنگوي سفارت چين در واشنگتن گفت كشورش به همكاري با ديگر طرفهاي مربوط براي يافتن راهحل ديپلماتيك اين مساله (هستهاي ايران) از طريق گفتوگو و مذاكره ادامه خواهد داد.