زیبا اکبرزاده: وخیم بودن وضع جسمی ملک عبدالله، پادشاه سعودی که اخیرا اخبار بیشتری درباره آن منتشر میشد، پذیرش خبر مرگ وی را بهرغم امتناع سعودیها از تایید آن، راحتتر کرده است. برخی رسانههای عربی روز گذشته گزارش دادند ملک عبدالله بن عبدالعزیز درگذشته است. سایت خبری الراصد، ضمن انتشار خبر مرگ پادشاه 89 ساله سعودی، اعلام کرد این خبر از سوی برخی منابع عالیرتبه دربار پادشاهی رد شده اما اسمی از این مقامات به اصطلاح عالیرتبه نبرد. برخی رسانههای منطقه اعلام کردند خبر مرگ شاه سعودی کاملا صحت دارد اما به دلیل بحران جاری در منطقه خاورمیانه و تحولات متعدد و پرتنش در کشورهای مختلف عربی، مقامات سعودی ترجیح میدهند خبر مرگ ملک عبدالله را فعلا منتشر نکنند. ملک عبدالله در سالهای اخیر همواره بیمار بوده و تاکنون چندینبار برای انجام آزمایشهای پزشکی، گذراندن دوره نقاهت و عمل جراحی عربستان را ترک کرده است. به گفته منابع عربستانی، وی از بیماریهای مختلفی مانند فشار خون، دررفتگی مهره در ستون فقرات و برخی بیماریهای طاقتفرسا و مزمن رنج میبرد. پیش از این برخی منابع نزدیک به خاندان سعودی نیز خبر داده بودند عبدالله بن عبدالعزیز اخیرا به آلزایمر دچار شده به گونهای که اصلا نمیدانست در اطراف او چه میگذرد.
واس، خبرگزاری رسمی سعودی برای عادی نشان دادن اوضاع، در بخش اخبار تصویریاش از برگزاری جلسه هیات دولت عربستان با حضور ملک عبدالله در روز دوشنبه گذشته خبر داد و نوشت این جلسه در قصر السلام در جده برگزار شده است. عکسی که به باور بسیاری تنها عکسی آرشیوی بود و نمیتوانست خبر زنده بودن شاه سعودی را تایید کند. به هر حال احتمال اینکه ملک عبدالله مرده باشد بسیار زیاد است چرا که اعلام دیرهنگام خبر مرگ شاهها و شاهزادههای سعودی به یک امر عادی در دربار پادشاهی این رژیم مبدل شده و موضوعی مسبوق سابقه است. همچنان که اعلام خبر مرگ سلطان بن عبدالعزیز، ولیعهد مریض عربستان در اکتبر 2011، چند ماه بعد از روز مرگش منتشر شد. دربار سعودی معمولا در چنین شرایطی تا اتخاذ تدابیر لازم و اعلام آمادهباش کامل در دستگاههای امنیتی و نظامی سکوت اختیار میکند. در این راستا سایت خبری الملتقی روز پنجشنبه گزارش داد نیروهای امنیتی عربستان به دلیل آنچه ریاض آن را شرایط متشنج در منطقه خاورمیانه تلقی میکند، به حالت آمادهباش درآمدهاند. مقامات ریاض درباره هرگونه نادیده گرفتن این دستور به نیروهای امنیتی عربستان هشدار دادهاند. فعالان عربستانی و کارشناسان خاورمیانه بر این باورند که دلیل اصلی پشت پرده این حالت آمادهباش، دقیقا مرگ ملک عبدالله است و دلیل آنکه خبر مرگ وی اعلام نمیشود، نگرانی آلسعود از شعلهور شدن آتش انقلاب شیعیان عربستان و سپس گسترش آن در همه مناطق این کشور است.
بیوگرافی ملک عبدالله
ملک عبدالله بن عبدالعزیز ششمین پادشاه عربستانسعودی و دهمین فرزند عبدالعزیز آلسعود (بنیانگذار عربستان جدید) است. وی در سال 1924 در شهر ریاض متولد شد. ملک عبدالله از سال ١٩٧۵ معاون دوم نخستوزیر بوده است. (پست معاون دوم نخستوزیر در عربستان به ولیعهد بعدی تعلق میگیرد). از سال ١٩٨٢ میلادی ولیعهد عربستان شد. البته وی از سال ١٩٩۵ و پس از بیماری و زمینگیر شدن ملک فهد عملا همه اختیارات یک پادشاه را در دست گرفت. وی همچنین ریاست هیات وزیران و فرماندهی گارد ملی عربستانسعودی را نیز عهدهدار بود. وی پس از مرگ برادرش فهد بن عبدالعزیز و از سال 2005 پادشاه عربستان بود.
تشدید جنگ قدرت
خبر غیررسمی مرگ پادشاه سعودی برای سومین بار در 9 ماه گذشته زنگ خطر اختلافات و درگیریهای سیاسی در عربستانسعودی را به صدا درآورد.
مرگ پادشاه و تشدید جنگ قدرت میان شاهزادهها برای احراز سمت ولیعهدی، ابهامات درباره آینده حاکمیت این کشور را افزایش داده است. تعداد زیاد شاهزادگان سعودی که برخی آمار آنها را 6 هزار شاهزاده میدانند و هر کدام سودای قدرت را در سر میپرورانند بر احتمال آغاز جنگ قدرت در شبهجزیره عربستان بعد از مرگ ملک عبدالله افزوده است. هر چند قرار است سلمان بن عبدالعزیز به پادشاهی برسد اما اینکه چه کسی ولیعهد میشود نگرانیها را درباره جنگ میان شاهزادههای پیر و جوان بیشتر کرده است. در این راستا بهتر است به این نکته توجه داشته باشیم که موضوع جانشینی و ولیعهدی در عربستان با دیگر کشورهای سلطنتی دنیا تفاوت دارد، زیرا عبدالعزیز بنسعود (بنیانگذار عربستان سعودی) سنتی را بنیان گذاشت که بر اساس آن سلطنت از برادر به برادر برسد نه از پدر به پسر. از ابتدای تاسیس نظام حاکم بر عربستان در سال 1932 سنت این خانواده چنین بوده اما ملک عبدالله، شاه عربستان در سال 2007 طی فرمانی هیاتی به نام «هیات بیعت» تاسیس کرد. این هیات نحوه انتخاب پادشاه و ولیعهد این کشور در آینده را مشخص میکند اما در همین فرمان پادشاهی آمده بود انتخابها درباره شاه و ولیعهد کنونی تسری پیدا نمیکند. یکی از گزینههای ولیعهدی میتواند بندر بن سلطان باشد که سالها سفیر عربستان در آمریکا بود و آمریکا و غرب از تلاشهای وی برای رسیدن به قدرت حمایت میکنند. همزمان با تشدید جنگ قدرت در خاندان سعودی، دامنه اعتراضات شیعیان عربستانی نیز در حال گسترش است. این التهاب خاندان و جامعه سعودی، آمریکا را بیش از هر زمان دیگری نگران آینده این کشور نفتخیز کرده است. پیشتر برخی گزارشها از سفر بینتیجه یک هیات آمریکایی به عربستان جهت حل اختلافات خاندان سعودی خبر میداد.