این روزها فرانسه روزهای تلخی را می‌گذراند، تلخ‌تر از اسپرسو و هیچ شکی نیست که بعد از آن نسل طلایی که توانست فاتح جام‌جهانی و جام ملت‌های اروپا باشد، دیگر فرانسوی‌ها رنگ خوشبختی را به خود ندیدند. حالا این تیمی که حتی سرمربی جوانی مانند بلان توان ادامه همکاری را ندارد تنها یک حلقه می‌تواند در این زنجیر کم باشد و آن بدون هیچ توصیفی حضور مردی است به نام زین‌الدین زیدان. البته این بار نه به عنوان ستاره بلکه به عنوان مدیری که بتواند خروس‌ها را نجات دهد.
نشریه ورزشی معتبر «گاتزتا دلو‌اسپرت» زمانی نوشته بود: «میان زیدان و هواداران یوونتوس تورین هرگز عشقی واقعی پدید نیامد. زیدان شعر فوتبال است اما فوتبالدوستان ایتالیا نثر گل زدن
را ترجیح می‌دهند».
زین‌الدین زیدان در هیچ باشگاهی پیراهن شماره ۱۰ را بر تن نکرد، در تیم آ.اس کن شماره او۱۱ بود، در بوردو ۷ و در یوونتوس ۲۱. حتی در رئال‌مادرید که زیدان در آن نقش کارگردانی بی‌چون و چرا را برعهده داشت، با پیراهن شماره ۵ قدم به میدان می‌گذاشت. تنها در تیم‌ملی فرانسه بود که این رقصنده خلاق با شماره جادویی ۱۰ ظاهر می‌شد؛ شماره‌ای که او از پلاتینی، شاه شماره ۱۰ فوتبال فرانسه به ارث برده بود. او در تیم‌ملی فرانسه بویژه رئال‌مادرید ایفاگر نقشی بود رو به انقراض که دوستداران فوتبال زیبا مدتها در حسرت دیدن آن بودند. زیدان ترکیبی است تمام‌عیار از یک بازی‌ساز کلاسیک و نوستالژیک و مهره‌ای از خود گذشته و فداکار که فوتبال مدرن آن را می‌طلبد. در بازی و حرکات زیدان تکنیک و کارآیی و زیبایی را همزمان می‌توان دید در حالی که تماشاگران و بازیکنان حریف همچنان مسحور و در پی درک هنرنمایی‌های زیدان هستند، او یارانش را به پایان خط رسانده است. شاید به این خاطر باشد که میشل پلاتینی او را کامل‌ترین بازیکن شماره ۱۰ می‌داند.
رستاخیزی دوباره پس از دوره‌های تلخ
جام‌جهانی ۲۰۰۲ کره جنوبی و ژاپن و نیز جام ملت‌های اروپا که در سال ۲۰۰۴ در پرتغال برگزار شد، دوره‌های تلخی در پرونده زیدان محسوب می‌شوند. فرانسه که در جام‌جهانی ۲۰۰۲ برای دفاع از عنوان قهرمانی‌اش قدم به میدان گذاشته بود، پس از 2شکست و یک تساوی و بدون به ثمر رساندن حتی یک گل، راه خانه را در پیش گرفت.
ملی‌پوشان فرانسه در جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۴ در پرتغال شروع بهتری را تجربه کردند و با
2 پیروزی و یک تساوی به عنوان صدرنشین گروه خود راهی دور یکچهارم نهایی شدند اما در این مرحله با نتیجه یک بر صفر از یونان شکست خوردند؛ یونانی که با بازی خود همگان را غافلگیر کرده بود. در‌ماه آگوست ۲۰۰۴ رسانه‌ها خبر از خستگی زین‌الدین زیدان دادند. در آن زمان یکى از روزنامه‌نگاران معروف ورزشی آلمان در مقاله‌اى نوشت: «تماشاى فوتبال به چه درد مى‌خورد، وقتى زیدان دیگر در میدان نیست. تماشاگر به افق چشم مى‌دوزد و زمین سبز کسالت‌آورى مى‌بیند که در آن موجوداتى کم‌رنگ و بی‌خاصیت به این طرف و آن طرف می‌دوند. مردى که 10 سال تمام، دست‌کم به فوتبال فرانسه معنا مى‌بخشید، دیگر خسته شده».او در مرحله یکهشتم نهایی با گل خود که سومین گل فرانسه نیز بود، تیر خلاص را به اسپانیا زد تا تیمش در یکچهارم نهایی در برابر برزیل، مدافع قهرمانی جهان قرار گیرد. شاید بتوان گفت این بازی نبرد زیدان بود با برزیل. او با نهایت خلاقیت و نمایش چهره‌ای جنگجویانه برزیل را از دور مسابقات حذف کرد. تک گل این دیدار نیز توسط تیری آنری به ثمر رسید، البته در پی ضربه‌ای آزاد و فوق‌العاده که زیدان روانه دروازه برزیلی‌ها کرده بود. حریف فرانسه در نیمهنهایی نیز پرتغال بود که با تکگل زیدان به زانو درآمد. جام‌جهانى ۲۰۰۶ آلمان آخرین صحنه بین‌المللى‌ای بود که این ستاره فرانسوی در آن درخشید. بازیکنی که همواره به خاطر فروتنی‌اش شناخته شده بود، در دیدار نهایی این جام در برابر ایتالیا، با سر به سینه مارکو ماتراتزی از تیم حریف کوبید. این حرکت او با کارت قرمز داور جریمه شد و آخرین حضور جهانی این بازی‌ساز بزرگ فوتبال فرانسه با تلخی پایان یافت. فرانسه در دیدار نهایی در ضربات پنالتی با نتیجه ۵ بر ۳ مغلوب حریف شد و به نایب‌قهرمانی جهان رضایت داد. زیدان به عنوان بهترین بازیکن جام‌جهانی ۲۰۰۶ برگزیده شد اما این عنوان هم نتوانست مرهمی بر زخم
ناکامی باشد.
شاید تنها ضعف زیدان از کوره در رفتن او باشد، اگر‌چه نباید از یاد برد که زیدان نیز انسان است و دارای ظرفیت و تاب تحمل مشخص. او خود درباره این خصلتش می‌گوید: «من تاب آن را دارم که ضربات زیادی را تحمل کنم، بی‌آنکه آهی از من بلند شود اما لحظه‌ای می‌رسد که دیگر کاسه صبرم لبریز می‌شود. آنجاست که من برآشفته و منفجر می‌شوم. این حس از خود من قوی‌تر است».
خداحافظی ۱۰ تمام‌عیار
زیدان در جام ملت‌های اروپا در سال ۲۰۰۴ پس از جام‌جهانی ۲۰۰۶ به فعالیت حرفه‌ا‌ی خود در تیم ملی و نیز باشگاه رئال‌مادرید خاتمه داد. او نه‌تنها کارگردانی بود که سرعت بازی را تعیین می‌کرد و با پاس‌های مرگبار خود یارانش را در موقعیت گلزنی قرار می‌داد، بلکه خود نیز یکی از خطرناک‌ترین هافبک‌های جهان بود؛ بازیکنی که با ضربه سر و با پای چپ و راست دروازه حریفان را فرو می‌ریخت.
از دید بسیارى از کارشناسان و صاحبنظران، زیدان جادوگرى است که توپ را نوازش مى‌کند؛ بازیکنى تکنیکى که تسلط کامل بر بازى دارد، چشمش همه‌جا را می‌بیند، در جنگ تن به تن قدرتمند است و بدون تردید یکى از کامل‌ترین فوتبالیست‌هاى دوران اخیر محسوب مى‌شود. فرانتس بکن‌باوئر، قیصر فوتبال آلمان درباره زیدان می‌گوید: «توپی که پای زیدان آن را لمس می‌کند، لذت می‌برد و حتی به نظر می‌رسد که با نواز‌ش‌های زیدان لبخند می‌زند». صحنه‌هایی تماشایی از بازی زیدان در جام‌جهانی ۲۰۰۶ در پایگاه اینترنتی یوتیوب در دسترس است. بیننده در همان دقایق کوتاهی که به ویدئو‌های این دیدارها چشم می‌دوزد، مسحور بازی زیدان می‌شود و به معنای بازیکن شماره ۱۰ پی می‌برد.