زیبا اکبرزاده: شرکت‌کنندگان در ژنو هرچند توانستند به توافق‌هایی در راستای حل بحران سوریه برسند اما ائتلاف عربی‌ـ‌غربی همچنان در تحقق نقشه‌های خود علیه بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه ناکام ماندند. به گزارش رسانه‌های خبری، روز شنبه گروه تماس سوریه نشست خود را در ژنو برگزار کرد و در سایه اختلاف‌ها بر سر کناره‌گیری بشار اسد از قدرت، درباره مرحله گذار سیاسی در این کشور و تشکلیل دولت وحدت ملی در سوریه به توافق‌هایی رسیده و این اقدام را راهی برای پایان دادن به خشونت‌های طرفین درگیر در این کشور اعلام کرد. بر اساس این طرح که پیش‌نویس راهکارها و اصول آن توسط کوفی عنان، نماینده سازمان ملل و اتحادیه عرب برای حل بحران سوریه تدوین شده است، « دولت آشتی ملی» در سوریه تشکیل خواهد شد. در این طرح تصریح شده عوامل حکومت کنونی در سوریه هم می‌توانند در کنار چهره‌های برجسته مخالفان سوری در دولت آشتی ملی حضور داشته باشند. بخش عمده اختلافات این نشست به مخالفت شدید آمریکا، اروپا و همپیمانان عرب آنها با بقای بشار اسد در قدرت مربوط می‌شود. آنها نمی‌خواهند بشار اسد بخشی از این دولت انتقالی باشد. آمریکا نشست ژنو را زمینه‌ساز رفتن بشار اسد عنوان می‌کرد اما مخالفت‌های روسیه نقشه‌های آمریکا را درباره آینده سوریه نقش بر آب کرد. روسیه و چین شدیدا با نظر آمریکا و غرب مخالفند و تاکید می‌کنند همه طرف‌های سوری باید در روند حل اختلاف حضور داشته باشند. همچنین وزرای خارجه چین و روسیه در کنفرانسی پس از نشست مواضع دولت‌های متبوع خود را درباره این نشست اعلام کردند. وزیر خارجه روسیه تصریح کرد مسکو به این نتیجه رسیده که به سوری‌ها باید اجازه داده شود تا خودشان سرنوشت‌شان را تعیین کنند. وی گفت، مردم سوریه باید درباره روند انتقالی تصمیم بگیرند و هیچ طرفی هم نباید از این روند کنار گذاشته شود اما این دیپلمات روسی این موضوع را گوشزد کرد که طرح مورد توافق هیچ پیش‌شرطی ندارد. وی همچنین درباره غیبت ایران در نشست ژنو ابراز تاسف کرد. وزیر خارجه چین نیز تدابیر تحمیلی کشورهای خارجی را در زمینه انتقال قدرت زیر سوال برد و گفت، همه مردم سوریه باید در راه‌حل بحران کشورشان سهیم باشند و دیگران نیز نمی‌توانند برای مردم سوریه تصمیمی اتخاذ کنند، لذا این طرح توافقی نیز درباره شخص بشار اسد و حضور وی در روند انتقال قدرت موضع مشخصی نگرفته است. گفته می‌شود روسیه پیشنهاد کرده بود تا در صورت حصول پیشرفت در مذاکرات روز شنبه در ژنو، دور بعدی مذاکرات در مسکو و با حضور نمایندگانی از ایران، سوریه و نیز عربستان برگزار شود. کوفی عنان در کنفرانس خبری پس از پایان این نشست، درباره جدول زمانی پیاده‌سازی این طرح گفت هنوز زمان دقیق و ضرب‌الاجلی برای آن مشخص نشده و ابتدا باید گفت‌وگو با دولت و مخالفان در سوریه آغاز شود. نشست ژنو همچنین با صدور بیانیه‌ای بر ضرورت توقف خشونت‌ها در سوریه تاکید و نقض حقوق بشر در این کشور را محکوم کرد. در بیانیه پایانی نشست آمده است: گام‌های اصلی برای حل و فصل بحران سوریه باید با تشکیل دولت انتقالی در بستری بی‌طرف آغاز شود. این دولت باید دارای اختیارات کامل باشد و اپوزیسیون و دیگر طرف‌ها را دربرگیرد. باید منافع مردم سوریه در هر توافق سیاسی که برای پایان دادن به بحران این کشور بر سر آن مذاکره می‌شود، مدنظر قرار گیرد. بیانیه نشست ژنو بر اجرای طرح 6 ماده‌ای عنان تاکید کرد. آتش‌بس میان طرف‌های درگیر در سوریه، گفت‌وگو میان دولت و مخالفان، آزادی فعالیت احزاب و رسانه‌ها، برگزاری انتخابات آزاد و رقابتی و اصلاح قانون اساسی مهم‌ترین بندهای این طرح هستند. باید بدانیم این طرح اگرچه با موافقت غربی‌ها تهیه شده اما هرگز مورد موافقت دولت بشار اسد و اکثریت مردم سوریه قرار نخواهد گرفت. خروج بشار اسد از چرخه قدرت به معنای بروز جنگ تمام‌عیار داخلی است زیرا اکثریت مردم سوریه طرفدار بشار اسد هستند. بشار اسد در سال 2007 در یک انتخابات سالم و شفاف با کسب بیش از
95 درصد آرای مردم سوریه، برای مدت 7 سال و برای بار دوم رئیس‌جمهوری سوریه شد، بنابراین طبق قانون انتخابات سوریه، اسد تا سال 2014 همچنان رئیس‌جمهور قانونی سوریه خواهد بود و هرگونه دخالت خارجی برای خروج بشار اسد با مخالفت سوری‌ها همراه خواهد بود. رئیس‌جمهوری سوریه هفته گذشته در گفت‌وگو با سیمای جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد کشورش هیچ راهکاری را جز راهکار ملی برای حل بحران نمی‌پذیرد و طرح‌هایی مانند طرح‌هایی که در یمن و لیبی به اجرا درآمد در سوریه عملی نیست. کارشناسان سیاسی معتقد هستند طرح جدید کوفی عنان در ژنو نمی‌تواند راهکار مناسبی برای پایان دادن به بحران ۱۶ ماهه سوریه تلقی شود، زیرا این طرح به سلفی‌ها و گروه‌های وهابی افراطی سوریه اجازه می‌دهد تا در صورت به دست گرفتن قدرت به کشتار علویان این کشور بپردازند.
نشست مخالفان سوری در قاهره
معاون دبیرکل اتحادیه عرب از نشست 2 روزه حدود 200 مخالف سوریه در یکی از هتل‌های قاهره خبر داد. به گزارش شوکوماکو سوریه، احمد بن حلی اعلام کرد از روز گذشته به مدت 2 روز، یکی از هتل‌های قاهره میزبان حدود 200 نفر از شخصیت‌های معارض سوریه است. این اولین‌بار است که طیف‌های مختلف مخالف سوریه بویژه طیف‌های خارج‌نشین زیر یک سقف گردهم می‌آیند. پیش از این برخی از اختلافات درونی شدید خبر داده بودند و این نشست را برای کاستن از اختلافات می‌دانند نه تصمیم‌گیری برای آینده. بن حلی تاکید کرد این نشست بر اساس تصمیم وزرای خارجه عرب در نشست فوق‌العاده دوحه در تاریخ 2 ژوئن برگزار می‌شود.