۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۰۹

روزهاي آخر پادشاهي

گروه بین‌الملل: یک منبع آگاه سعودی از به کما رفتن ملک عبدالله، شاه سعودی خبر داد و گفت حال جسمانی وی اندکی بعد از مرگ ولیعهد سابقش، نایف به وخامت گراییده است. این در حالی است که پزشک آمریکایی مخصوص شاه سعودی ادعا کرد وی دچار «مرگ مغزی» شده است. بر اساس گزارش خبرگزاری براثا و به نقل از یک منبع سعودی، ملک عبدالله برای آخرین‌بار در مراسم تشییع جنازه شاهزاده نایف دیده شده است. با اینکه منابع متعددی این موضوع را تایید می‌کنند اما به دلیل حساسیت این موضوع و نگرانی از پیامدهای آن، هیچ منبع سعودی آن را اعلام نمی‌کند. این در حالی است که دفتر شاه سعودی چهارشنبه گذشته با صدور بیانیه‌ای دستور آماده‌باش تمام نیروهای امنیتی را به دلیل آنچه شرایط متشنج در منطقه خواند، صادر و اعلام کرد این حکم از سوی پادشاه صادر شده است. همین امر شگفتی بسیاری از محافل رسمی سعودی و غیرسعودی را برانگیخت. برخی ناظران سیاسی در گفت‌وگو با المستقبل‌العراقی، تاکید کردند دلیل این آماده‌باش، نزدیک بودن مرگ عبدالله و نگرانی‌ها از تشدید تنش‌ها میان اعضای خاندان سلطنتی بویژه نارضایتی آنها از ولیعهدی شتاب‌زده شاهزاده سلمان بن‌عبدالعزیز بوده است؛ شرایطی که کودتا علیه سلمان را ممکن می‌کند. منابع متعدد در ریاض اعلام می‌کنند خاندان سلطنتی سعودی در پی انتشار خبر مرگ ملک عبدالله، تمام نیروهای خود را در سراسر عربستان به حالت آماده‌باش درآورده‌اند. در اولین واکنش به این شایعه خبری، شاهزاده متعب بن عبدالله بن عبدالعزیز، پسر شاه سعودی اعلام کرد پدرش زنده است و تنها دچار کسالت شده. این امر موجب شد برخی طرف‌ها در خاندان سلطنتی مرگ ملک عبدالله را اعلام کنند و حتی برخی دولت‌های بزرگ از جمله آمریکا و انگلیس برای ولیعهد عربستان تلگراف تسلیت فرستادند. بر اساس این گزارش، وضع شاه سعودی هنوز مشخص نیست و در حال حاضر در بیمارستان نظامی ریاض بستری است. پرفسور ویلیام راژر، پزشک آمریکایی مخصوص ملک عبدالله در گزارش پزشکی خود که روز یکشنبه نوشت، بیان کرده است عبدالله بن عبدالعزیز دچار مرگ مغزی شده و مغز او دیگر به موج‌های صوتی واکنشی نشان نمی‌دهد. روز جمعه برخی رسانه‌ها اعلام کردند ملک عبدالله که برای سپری کردن دوران نقاهت به مراکش رفته بود بر اثر وخامت وضع جسمانی درگذشته و همه نیروهای امنیتی این کشور به حالت آماده‌باش درآمده‌اند اما خبرگزاری دولتی عربستان ( واس) با درج خبری از حضور ملک عبدالله در جلسه روز دوشنبه هیات دولت سعی کرد وضعیت را عادی جلوه دهد. به گزارش پایگاه خبری الانتقاد، حمزه حسن، معارض عربستانی، رژیم کنونی عربستان را به میزی تشبیه می‌کند که 3 پایه خود را از دست داده و تنها یک پایه عصا به دست آن– یعنی ملک عبدالله– باقی مانده است. خبر غیررسمی از وضع نابسامان پادشاه سعودی، برای سومین‌بار طی 9‌ماه گذشته زنگ خطر اختلافات و درگیری‌های سیاسی در عربستان‌سعودی را به صدا درآورد. از جمله اینکه فاش شد سلمان، ولیعهد جدید بشدت مورد نفرت شاه سعودی است. پایگاه الجزیرهًْ‌العربیهًْ هم به نقل از المجتهد، فردی که در عربستان به وی لقب جولیان آسانژ عربستان را داده‌اند و به احتمال قوی یکی از افراد خاندان سعودی است، می‌نویسد ملک عبدالله در حالی سلمان بن عبدالعزیز را ولیعهد خود معرفی کرد که بشدت از وی متنفر است و 2 پسر ملک عبدالله، متعب و عبدالعزیز تمام تحرکات سلمان و فرزندان او را از نزدیک زیرنظر دارند چون سلمان تنها کسی بود که با برکناری ملک فهد به دلیل کهولت سن مخالفت کرد و همین امر موجب به تاخیر افتادن پادشاهی عبدالله شد. پسران ملک عبدالله نگاه کینه‌توزانه‌ای به ولیعهد منفور شاه دارند چون ممکن است در اندک زمانی بر کرسی پادشاهی بنشیند. از سوی دیگر مرگ ملک عبدالله نه آخرین مرحله رژیم آل‌سعود بلکه آغاز پایان است زیرا شاهزاده سلمان پس از ملک عبدالله بر عرش قدرت تکیه خواهد زد و شاهزاده احمد، وزیر کنونی کشور، ولیعهدی را از آن خود خواهد کرد. از 7 فرزند سدیری خاندان حاکم، شاهزاده مقرن رئیس دستگاه اطلاعاتی، شاهزاده مشعل رئیس کمیته بیعت، شاهزاده سلمان و بسیاری دیگر از نوادگان و پسرعموهای خاندان سلطنت باقی خواهند ماند، اینان بیش از آنکه همدل و هم‌رأی باشند دچار اختلاف هستند بویژه هنگامی که بزرگان خاندان حضور نداشته یا قدرت آنان کاهش یابد.
چنددستگی در ارکان حکومت
الانتقاد در مقاله‌ای می‌نویسد، طبیعی است تشتت و چنددستگی در رأس هرم قدرت، به سرعت سطوح پایین‌دستی را نیز دربرمی‌گیرد و با الهام از فضای بهار عربی، به بالا گرفتن زمزمه‌های انزجار و کشمکش منجر خواهد شد، همچنانکه فروپاشی ارکان به ظاهر پولادین حکومتی را نیز به دنبال خواهد داشت. از جمله این ارکان می‌توان به کمیته بیعت و هیات امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرد. ولیعهد سابق یعنی شاهزاده نایف که به سختگیری، شدت عمل، حمایت از نهاد دینی وهابیت و مخالفت با هرگونه فضای آزاد اجتماعی از جمله اعطای حق رانندگی به زنان یا اختلاط در اماکن عمومی معروف بود با تمام توان از هیات امر به معروف و نهی از منکر حمایت می‌کرد. هر چند خاندان سعودی در چند دهه با استفاده از شیوه استبدادی موفق به کنترل جنبش‌های مدنی شده است اما به احتمال زیاد با چالش‌های فراوانی در رویارویی با شکاف‌های درون حکومتی مواجه خواهد شد زیرا کشمکش‌های رأس هرم قدرت می‌تواند زمینه را برای بدترین گزینه‌ها فراهم کند و لذا فروپاشی رژیم آل‌سعود با سرنگونی رژیم‌های عربی متفاوت خواهد بود.
ارسال نظر
captcha
پربیننده